جۋىردا قوناەۆ قالاسىندا «قازاقستاننىڭ ۇزدىك تاۋارى» وڭىرلىك بايقاۋى ۇيىمداستىرىلدى. سونداي-اق ءىس-شارا اياسىندا ء«بىر اۋىل – ءبىر ءونىم» جوباسىنا قاتىسۋشىلارىنىڭ كورمەسى ءوتتى. ورتالىق الاڭدا وتكەن ءىس-شاراعا 80-گە جۋىق كاسىپكەر قاتىستى. كورمەنى تاماشالاي كەلگەن قوناقتار تاۋارلاردى وندىرۋشىلەردەن ءوز باعاسىنا ساتىپ الۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدى.
ءىس-شارانىڭ سالتاناتتى اشىلۋىندا الماتى وبلىسى كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ باسقارۋشى ديرەكتورى ەرجان دۇيسەكەنوۆ بايقاۋدىڭ ماقساتى كاسىپورىنداردىڭ قىزمەتىن جانداندىرۋ, وتاندىق تاۋارلاردىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ جانە ەل نارىعىن باسەكەگە قابىلەتتى ونىممەن تولىقتىرۋ ەكەنىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق ول وسى كورمە ارقىلى ءوڭىردىڭ جەكە برەندتەرىن قۇرۋ, ماركەتينگ جانە نارىقتاعى ءونىمنىڭ قۇندىلىعىن ارتتىرۋ جولىندا تەر توگىپ جۇرگەن وتاندىق كاسىپكەرلەردىڭ ەڭبەگىنە تولاعاي تابىس تىلەدى.
كەلەسى كەزەكتە الماتى وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى رۋستام يساتاەۆ ءداستۇرلى تۇردە وتكىزىلىپ كەلە جاتقان وسى بايقاۋ ارقىلى حالىق اراسىندا ساپا يدەياسى كەڭىنەن تانىلىپ, ەلىمىزدىڭ نارىعى باسەكەگە قابىلەتتى ونىمدەرمەن تولىعا تۇسەتىنىن تىلگە تيەك ەتتى.
«كەيىنگى بەس جىلدا كاسىپپەن اينالىسۋشىلاردىڭ ءوڭىر ەكونوميكاسىن دامىتۋعا قوسقان ۇلەسىنىڭ ناتيجەسىندە ونەركاسىپ كولەمى ەكى ەسەگە ارتىپ, وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 1,6 ترلن تەڭگەنى قۇراپ, 2021 جىلعى كورسەتكىشتەن 300 ملرد تەڭگەگە ءوسىپ وتىر. بۇگىندە وبلىستا 120 مىڭنان اسا شاعىن جانە ورتا بيزنەس سۋبەكتىلەرى جۇمىس ىستەيدى. 2050 جىلعا دەيىنگى دامۋ ستراتەگياسى شەڭبەرىندەگى نەگىزگى ماقساتتىڭ ءبىرى – شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ ۇلەسى ەلدىڭ ىشكى جالپى ءونىمىنىڭ كەمىندە 35 پايىزىن قامتاماسىز ەتۋ. كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ جونىندەگى ۇلتتىق جوبا شەڭبەرىندە حالىق تۇتىناتىن تاۋارلاردىڭ وتاندىق ءوندىرىسىن قولداۋ ماقساتىندا «كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدىڭ 2022 جىلعا ارنالعان ۇلتتىق جوباسى» اياسىندا 18,8 ملرد تەڭگەنىڭ جوبالارى قارجىلاندىرىلدى. شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋعا باعىتتالعان قولداۋ 250 مىڭنان اسا ادامدى نەمەسە ەكونوميكالىق بەلسەندى حالىقتىڭ 26 پايىزىن جۇمىسپەن قامتىپ وتىرعان ءوڭىر ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا وراسان زور مۋلتيپليكاتيۆتى اسەر بەرەدى», دەدى وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى.
ء«بىر اۋىل – ءبىر ءونىم» اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ءال-اۋقاتىن جانە كاسىپكەرلەردىڭ كىرىسىن ارتتىرۋ, ءبىر اۋىلدى باسەكەگە قابىلەتتى ءبىر ءونىم شىعارا الاتىنداي دەڭگەيگە جەتكىزۋ ءۇشىن قولعا الىنعان جوبا ەكەنىن اتاپ وتكەن وبلىستىق «اتامەكەن» كاسىپكەرلەر پالاتاسىنا قاراستى ىسكەر ايەلدەر كەڭەسىنىڭ ءتورايىمى ءلاززات بوتابەكوۆا ءوز ونىمدەرىن كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنعان كاسىپكەرلەرگە ساتتىلىك تىلەي وتىرىپ, كاسىبىن دوڭگەلەتىپ جۇرگەن بارشا ايەلدەر قاۋىمىنا قولداۋ بىلدىرەتىنىن اشىپ ايتتى.
ءوز كەزەگىندە وڭىرلىك كاسىپكەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى ەرىك ءابيتوۆ تە مەملەكەت تاراپىنان كاسىپكەرلىكتى دامىتۋدا بىرقاتار باعدارلامانىڭ بارىن اتاپ, وعان وبلىس اكىمى مارات سۇلتانعازيەۆتىڭ ۇنەمى قولداۋ كورسەتەتىنى ءۇشىن ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.
ءىس-شاراعا قاتىسقان قوناقتار نازارىنا ءسۇيىنباي اتىنداعى وبلىستىق فيلورمونيا ونەرپازدارىنىڭ كونتسەرتتىك باعدارلاماسى ۇسىنىلدى. وتاندىق ونىمدەردىڭ سان ءتۇرى تانىستىرىلعان كورمەدە وزىنشە ورنەگىمەن كوزگە تۇسكەن اۋداندار از بولمادى. ايتالىق, جامبىل اۋدانىنان ارنايى ات ارىتىپ كەلگەن كورمە قوناقتارىن باتىر جاۋىنگەرلەر مەن ۇلتتىق كيىمدەگى كورىكتى قىزدار قارسى السا, قاراساي وڭىرىنەن كەلگەن قوناقتاردى قوس ىشەكتى دومبىرا شەرتكەن دۋەت جىر-شاشۋمەن قارسى الىپ جاتقان كورىنىستەر كوڭىلگە قۋانىش سەبەلەدى.
قۇرامىنا جەرگىلىكتى بيلىك پەن قوعامدىق ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى, وبلىستىڭ وڭىرلىك كەڭەسى مەن كاسىپكەرلەر پالاتاسىنىڭ مۇشەلەرى كىرگەن ارنايى كوميسسيا ۇزدىك تاۋارلاردى «ۇزدىك ونەركاسىپ تاۋارلارى» جانە «ۇزدىك ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارى» اتالىمى بويىنشا انىقتادى.
كوميسسيا قۇرامىنىڭ شەشىمىنە سايكەس «IT&M» كومپانياسى «ۇزدىك ونەركاسىپ تاۋارلارى» اتالىمىنىڭ جەڭىمپازى اتاندى. «IT&M» جشس – قازاقستان اۋماعىندا «Misot-Flex» ماركالى سينتەتيكالىق پەنوپلاست شىعاراتىن جەلىنى ىسكە قوسقان العاشقى كومپانيا.
ەكىنشى ورىندى يننوۆاتسيالىق مولەكۋلالىق تەحنولوگيالاردى قولدانۋ ارقىلى ازىرلەنگەن بىرەگەي سينتەتيكالىق مايلاردى شىعاراتىن كومپانيا «لۋكويل لۋبريكانت تسەنترالنايا ازيا» جشس يەلەندى.
مەحانيكالىق بەرىكتىكتىڭ جوعارىلاۋىنا جانە سايكەسىنشە كابەلدى قورعاۋعا ارنالعان جوعارى ساپالى قۇبىرلارعا كەپىلدىك بەرەتىن تمد ەلدەرىندەگى ءبىرىنشى سپيرالدى قۇبىرلاردى ءوندىرۋدىڭ يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالارىن پايدالانۋعا نەگىزدەلگەن «بەرىكتىگى جوعارى كابىلدىك قۇبىرلار زاۋىتى» كاسىپورنى ۇزدىك ءۇشىنشى ورىنعا تۇراقتادى.
ال «ۇزدىك ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارى» اتالىمىندا جالعىز جەڭىمپاز «AsiaAgroFood» اق اتاندى.
ء«بىز – قازاقستاندا سيروپتار, مال ازىعى جانە نان ۇنىنىڭ ءوندىرىسى بويىنشا كوشباسشىمىز. نەگىزگى قىزمەتىمىز – بيداي ءدانىن ۇنعا جانە جۇگەرى ءدانىن گليۋكوزا-مالتوزا سيروپتارىنا وڭدەۋ, سونىمەن قاتار مال ازىعىنىڭ بارلىق ءتۇرىن ءوندىرۋ. بارلىق تسەح پەن ءوندىرىس گەرمانيادا, شۆەيتساريادا, يتاليادا جانە اقش-تا شىعارىلعان ەڭ جاڭا, ونىمدىلىگى جوعارى جابدىقتارمەن قامتىلعان. سوندىقتان ەڭبەگىمىزدىڭ جاقسى باعالانعانىنا ريزامىز. ءبىز وبلىسىمىزدى رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدە ماقتانىشپەن كورسەتەمىز», دەپ اتاپ ءوتتى كومپانيا وكىلدەرى.
سونداي-اق «قازاقستاننىڭ ۇزدىك تاۋارى» بايقاۋى اياسىندا العاش رەت ء«بىر اۋىل – ءبىر ءونىم» جوباسىنا قاتىسۋشىلاردىڭ ونىمدەرى ۇسىنىلدى.
ء«بىر اۋىل – ءبىر ءونىم» جوباسى – ءوز ەكونوميكاسىن جاقسارتۋ ءۇشىن الەۋەتتى تابيعي رەسۋرستاردى پايدالانۋ ارقىلى اۋىلدىق جەرلەردە ەكونوميكالىق ءوسۋدىڭ قۇرالى. اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىن كوتەرۋ, ساتۋ جانە كىرىستى ارتتىرۋعا نەگىزدەلگەن.
كورمەگە قاتىسۋشىلاردىڭ كوپشىلىگى مۇنداي ءىس-شارالارعا العاش رەت قاتىسىپ وتىرعاندارىن اتاپ ءوتتى. ماسەلەن, رايىمبەك اۋدانىنان كەلگەن كاسىپكەر كۇلپارقان توقتاقىن كۆينوادان ەمدىك قارا سابىن جاساۋمەن اينالىسادى ەكەن.
«ەجەلدەن اتا-بابالارىمىز كۆينوادان جاسالعان قارا سابىندى كۇندەلىكتى ومىردە قولدانعان. ال كونە ەمشىلەر سابىن ارقىلى ەڭ اۋىر جارالاردى ەمدەپ, ءتىپتى وپەراتسيا كەزىندە دەزينفەكتسيالاۋشى قۇرال رەتىندە پايدالانعان», دەپ ءوز وندىرىسىمەن تانىستىردى كاسىپكەر.
سونداي-اق كەگەن اۋدانىندا كاسىپكەرلىكتىڭ ءورىسىن كەڭەيتىپ وتىرعان سانيازوۆتار وتباسىنىڭ ساۋداعا شىعارعان تازا تابيعي سارى مايى مەن كىلەگەيىنە, قۇرت-ىرىمشىگىنە سۇرانىس ارتتى. 2012 جىلى «سانيازوۆ» شارۋا قوجالىعىن قۇرعان كەگەن اۋدانىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى, اۋداندىق ءماسليحاتتىڭ بىرنەشە مارتە دەپۋتاتى بولعان سەرىك سانيازوۆتىڭ ۇلى نۇربەك پەن كەلىنى الفيا مەلىسوۆا بايىرعى تەحنولوگيامەن ءسۇت ونىمدەرىن شىعارۋدا كوش باستاپ تۇر.
«اتامەكەن» كاسىپكەرلەر پالاتاسىنان قولداۋ تاۋىپ, جوعارى ساپالى اياقكيىم تىگۋدى جولعا قويعان جامبىل اۋدانىنىڭ ىسمەرى نۇرگۇل دالەلحانقىزىنىڭ ءونىمى دە كوپتىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋدىردى.
كورمەدە جۇمىس توبى ۇزدىك 10 قاتىسۋشىنى تاڭدادى. ءارى قاراي وسى كاسىپكەرلەر تۋرالى تولىق پرەزەنتاتسيالار ازىرلەنىپ, ولار برەند-كوميتەتكە ۇسىنىلادى. كوميتەت وسى تىزىمنەن ءۇش جەڭىمپازدى تاڭدايدى. ولار بۇل جوبانىڭ كوپتەگەن مۇمكىندىگىنە قول جەتكىزە الادى. اتاپ ايتساق, جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن وقىتۋ جانە ماركەتينگتىك قىزمەتتەر, ەرەكشە ماڭىزدى سەرتيفيكاتتار, ىشكى جانە الەمدىك نارىقتاردا جىلجىتۋ, برەندتى دامىتۋ, ديزاين جاساۋ جانە باسقا دا جەڭىلدىكتەردى پايدالانۋعا قول جەتكىزەدى.
الماتى وبلىسى