كەيىنگى كۇندەرى ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك وڭىرىندە كۇن كۇرت ىسىپ, حالىققا جايسىزداۋ ءتيىپ تۇر. اسىرەسە شىمكەنتتە تەرمومەتر باعانى ماۋسىم ايى باستالعالى +30 گرادۋستان تومەندەگەن جوق.
ارينە, ەلدىڭ وڭتۇستىك ولكەسى ءۇشىن بۇل قالىپتى جاعداي. دەيتۇرعانمەن كۇننىڭ قاتتى ىسىپ كەتۋى كەي جاعدايدا ادامنىڭ ومىرىنە قاۋىپ-قاتەر اكەلۋى مۇمكىن. بىرىنشىدەن, جۇرەگى اۋىراتىن, قان قىسىمى ءجيى كوتەرىلەتىن ناۋقاستار مەن قارت كىسىلەر اپتاپ ىستىقتا دەنساۋلىقتارى سىر بەرىپ, قينالىپ قالاتىندارى بار. ەكىنشىدەن, كۇننىڭ كوزى ك ۇلىمدەپ, دەنەنى قىزدىرىپ جاتقان شاقتا بالالاردى ۇيدە ۇستاپ وتىرۋ وتە قيىن. كەيدە اتا-انالارىنا نەمەسە ۇلكەندەرگە ەسكەرتپەي, شومىلۋعا رۇقسات ەتىلمەگەن وزەن, توعاندارعا كەتىپ قالادى. قازىردىڭ وزىندە كۇن سايىن ۇيالى تەلەفونعا «سۋ ايدىندارىندا بالالاردى ەرەسەكتەردىڭ قاراۋىنسىز قالدىرماڭىزدار!», «بەلگىلەنبەگەن ورىنداردا شومىلۋعا تىيىم سالىنادى!» دەگەن حابارلامالار كەلىپ جاتادى. وعان قوسا مي قايناتار ىستىقتا جۇرتتىڭ ءبارى ۇيىندە, مەكەمەلەردە سالقىنداتقىش قوسادى. ونىڭ ءوزى مەگاپوليستىڭ ەلەكتر ەنەرگياسى جۇيەسىنە تۇسەر ارتىق سالماق. سونىمەن بىرگە كۇن قىزۋىنىڭ كوتەرىلۋى وڭىردە ءورت قاۋىپسىزدىگى ماسەلەسىن كۇن تارتىبىنە شىعارىپ وتىر. قازىر قۋراعان شوپكە ءبىر ۇشقىن تيسە ءبىتتى الاپات ورتكە ۇلاساتىن مەزگىل بولىپ تۇر. سوندىقتان ءتيىستى ماماندار مۇنداي كەزدە اسا ساق بولۋعا, ءورت قاۋىپسىزدىگى تالاپتارىن بارىنشا قاتاڭ ساقتاۋعا شاقىرادى.
وسى جاعدايعا بايلانىستى جۋىردا شىمكەنت قالاسى اكىمدىگىنىڭ اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتسيالىق ورتالىعىندا توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى ماديار جاقسىباەۆ ارنايى جيىن وتكىزىپ, ءورت جاعدايىنىڭ الدىن الۋ جانە بولدىرماۋ ماقساتىندا جەرگىلىكتى بيلىك تاراپىنان قانداي شارالار اتقارىلىپ جاتقانىن جانە الداعى جوسپارلارى تۋرالى بايانداعان ەدى.
ماسەلەن, ايماقتىڭ كونتينەنتالدى كليماتىن ەسكەرە وتىرىپ, وسى كۇندە شاھاردىڭ توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتى ءورت قاۋىپسىزدىگىنىڭ ورىن الۋىنا مۇمكىندىگىنشە جول بەرمەۋ ءۇشىن ورمان شارۋاشىلىقتارىنىڭ, جەرگىلىكتى اتقارۋشى, ازاماتتىق قورعاۋ جانە باسقا دا ورگانداردىڭ اپاتقا قارسى جۇمىستارىن سارالادى. ياعني ولار ء«ورتتى سوندىرۋگە قانشالىقتى ءازىر جانە الدىن الۋ ءىس-شارالارىن ىسكە اسىرۋعا دايىن با؟» دەگەن ماسەلەلەر توڭىرەگىندە وي قوزعاپ, ءالسىز جاقتارىن پىسىقتاپ, ءتيىستى ارەكەت جاساۋعا ازىرلىكتەرىن اڭگىمەلەپ بەردى.
بريفينگتىڭ باس سپيكەرىنىڭ ايتۋىنشا, قالا اۋماعىندا جالپى اۋدانى 12 980 گەكتاردى قۇرايتىن ەگىستىك القابى بار. 60 شارۋا قوجالىعى جانە جالپى كولەمى 6 مىڭ 286 گەكتارعا تەڭ "جاسىل بەلدەۋ" مەن تۇركىستان وبلىسىنا قاراستى «بادام» ورمان شارۋاشىلىعى وسى اتالعان اۋماقتا ورنالاسقان. وسى كەزگە دەيىن ورمان جانە دالا ورتتەرىنىڭ الدىن الۋ ماقساتىندا جالپى رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار جانە جەرگىلىكتى ماندەگى اۆتوموبيل جولدارىنىڭ بويىندا, سونداي-اق ورمان قورى اۋماعى مەن ەگىستىك القاپتارىندا ورتكە قارسى مينەرالدى جولاق جىرتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپتى. قالىڭ اعاش وسكەن ايماقتا ءورتتىڭ بولۋىن تۋدىرماۋ ءۇشىن ورمان شارۋاشىلىقتارى جالىندى اۋىزدىقتايتىن بارشا تەحنيكا مەن كەرەك-جاراقتى قۇرالدارمەن قامتاماسىز ەتىلگەن. ونىڭ ىشىندە ءورت سوندىرەتىن كولىكتەر, موتوپومپا سەكىلدى تەحنيكالار بار.
سونىمەن بىرگە ورمان جانە دالا ورتتەرى ورىن الىپ قالعان جاعدايدا, ولاردى دەر كەزىندە ءسوندىرىپ ۇلگەرۋ ەڭ باستى مىندەت سانالادى. سوندىقتان تالاپقا سايكەس ءورت سوندىرەتىن ەرىكتىلەردەن جاساقتالعان 42 توپ قۇرىلىپ, قۇرامىنداعى 405 ادام جوعارى دايىندىققا كەلتىرىلدى. بۇدان باسقا بەيىمدەلگەن قوسالقى تەحنيكالارمەن جانە ارنايى قول قۇرالدارىمەن قامتاماسىز ەتىلدى. تج دەپارتامەنتىندە دە تەحنيكادان بولەك جەكە قۇرامداعى 84 ادام ء«تىلسىز جاۋمەن» كۇرەسۋگە ساقاداي-ساي.
قالا اۋماعىندا جىل باسىنان بەرى 62 ءورت وقيعاسى تىركەلىپتى. سونىڭ سالدارىنان 124 ملن 952 مىڭ تەڭگەنىڭ ماتەريالدىق شىعىنى كەلتىرىلگەن. قىزىل جالىن شارپىعان نىسان, اۋماقتاردىڭ 79 پايىزى تۇرعىن ءۇي سەكتورىنا, 33 پايىزى كولىكتەرگە تيەسىلى. سونىمەن قاتار ءورتتىڭ قاۋىپتى كەزەڭى باستالعالى بەرى 412 جانۋ دەرەگى تىركەلگەن. ونىڭ ىشىندە 125 جاعدايدا قۇرعاق ءشوپ جانسا, 77 مارتە قوقىس ورتەنگەن.
باس سپيكەر كازگيدرومەت ۇسىنعان بولجامعا سايكەس الداعى ۋاقىتتا اۋا تەمپەراتۋراسىنىڭ كۇرت كوتەرىلەتىنىنە نازار اۋداردى. وسى رەتتە مامان «101», «112» قىزمەتىنە قۇرعاق ءشوپتىڭ نەمەسە قوقىستىڭ جانىپ جاتقانى تۋرالى كۇن سايىن 20-30 قوڭىراۋدان كەلىپ تۇسەتىنىن مالىمدەدى. بۇل جەردە ءشوپتىڭ ورتەنۋى جاقىن ماڭايداعى عيماراتتارعا ءبىرىنشى كەزەكتە قاۋىپ توندىرەتىنىن ەسكەرتتى.
«ماسەلەن, جاز شىققالى قۇرعاق شوپتەن وت تۇتانۋ دەرەكتەرى جيىلەگەن. سونىڭ كەسىرىنەن لاۋلاعان وت مەگاپوليس تۇرعىنى, جەكە كاسىپكەر ءشاريپوۆتىڭ يەلىگىندەگى قويما عيماراتىنا دەيىن بارىپ, 300 مىڭ تەڭگە كولەمىندە ماتەريالدىق شىعىنعا باتىردى. سونىمەن قاتار دەپارتامەنتتىڭ كەزەكشى-ديسپەتچەرلىك قىزمەتىنىڭ «101» پۋلتىنە 2023 جىلعى 6 ماۋسىمدا ساعات 14:48-دە شاھاردىڭ تۇران اۋدانى تەمىرلان تاسجولى بويىنداعى «اۆتونۇر» ايالداماسىنىڭ جانىندا تۇرعان ترانسفورماتور مەن دۇڭگىرشەكتىڭ وتقا ورانىپ جاتقانى تۋرالى حابارلاما كەلىپ تۇسەدى. وقيعا ورنىنا دەرەۋ جەتىپ كەلگەن ءورت سوندىرۋشىلەر شىنىمەن دە ترانسفورماتور مەن ساۋدا نۇكتەسىنىڭ جانىپ جاتقانىن كورەدى. شۇعىل ارەكەت ەتۋدىڭ ناتيجەسىندە جالىننىڭ تارالىپ كەتۋىنە جول بەرىلمەي, ساعات 15:06-دا ءورت تولىعىمەن سوندىرىلەدى. جانعان اۋماق 2 شارشى مەتردى قۇراعان. بۇل وقيعادان زارداپ شەككەن نەمەسە قازا تاپقاندار جوق. اپاتتىڭ شىعۋ سەبەبى قازىر انىقتالۋ ۇستىندە. ء«تىلسىز جاۋدى» اۋىزدىقتاۋعا شىمكەنت قالاسى تجد ءورت ءسوندىرۋ جانە اۆاريالىق-قۇتقارۋ جۇمىستارى قىزمەتىنىڭ جەكە قۇرامىنان 30 ادام جانە 5 تەحنيكا جۇمىلدىرىلدى», دەدى توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى ماديار جاقسىباەۆ.
وسى ورايدا قالانىڭ باس ءورت ءسوندىرۋشىسى شاھار باسشىسى م.ايتەنوۆتىڭ مەگاپوليس اۋماعىندا جازدىڭ كۇندەرى ورمان جانە دالا ورتتەرىنىڭ الدىن الۋ جانە ولاردى جويۋدىڭ ءىس-شارالار جوسپارىنا سايكەس اۋدان اكىمدەرىنە ءتيىستى تاپسىرمالار بەرگەنىن مالىمدەدى.
شىمكەنت