تاريحى مىڭجىلدىقتارمەن ساباقتاسىپ جاتقان تاراز وتكەن جىلى دۇنيەجۇزىلىك قولونەرشىلەر قالاسىنىڭ تىزىمىنە ەنگەن بولاتىن. ىقىلىم زاماننان بەرى ساۋدا-ساتتىقتىڭ ورداسىنا اينالعان, قولونەر شەبەرلەرىنىڭ تاڭداۋلى تۋىندىلارىمەن بايىرعى داۋىردە-اق تالايدى ءتانتى ەتكەن كونە قالادا ءىى «تاراز – قولونەرشىلەر قالاسى» حالىقارالىق كورمەسى ۇيىمداستىرىلدى.
ەكىنشى جىل قاتارىنان ۇيىمداستىرىلعان حالىقارالىق دەڭگەيدەگى ءىس-شاراعا سەگىز ەلدەن كەلگەن 250-گە جۋىق قولونەر شەبەرلەرى قاتىسىپ, وزدەرى جاساعان بۇيىمداردى اۋليەاتالىق الەۋمەتتىڭ نازارىنا ۇسىندى.
«قازاق پەن قىرعىز ەجەلدەن باۋىرلاس حالىق ەكەنى بەلگىلى. بۇل كورمەگە ءبىز دە اسىعىپ جەتتىك. الاتاۋدىڭ ارعى جاعىنان كەلگەن ارىپتەستەر كيىزدەن, جۇننەن توقىلعان بۇيىمدارىن الىپ كەلدى. ءبىزدىڭ شەبەرلەردىڭ قولىنان شىققان ونىمدەر جەرگىلىكتى حالىق تاراپىنان زور قىزىعۋشىلىق تۋدىردى. ساتىپ العاندار دا جوق ەمەس.
مۇنداي ءىس-شارالار ءجيى ۇيىمداستىرىلىپ تۇرسا, ەشكىم ۇتىلمايدى. باۋىرلاس حالىقتار اراسىنداعى قارىم-قاتىناس نىعايادى, قولونەر شەبەرلەرى ءوزارا تاجىريبە الماسىپ, جاڭا باعىتتاردى مەڭگەرۋگە مۇمكىندىك الادى. قىسقاسى, ءىس-شارا بارشامىز ءۇشىن ءتيىمدى ەكەنى داۋسىز», دەيدى قىرعىز رەسپۋبليكاسى جالال-اباد وبلىسىنان كەلگەن توتىقان وسكەمباەۆا ءوز ويىمەن ءبولىسىپ. ءوڭىر باسشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى نۇرجان كالەندەروۆتىڭ ايتۋىنشا, وڭىردە قولعا الىنعان مۇنداي اۋقىمدى ءىس-شارالار تارازعا تۋريستەردى تارتۋعا مولىنان مۇمكىندىك تۋعىزادى. سونداي-اق شاھاردىڭ تاريحي بەت-بەينەسىن قالىپتاستىرۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى.
« ۇلى جىبەك جولى بويىندا ورنالاسقان تاراز ەجەلدەن ساۋدا مەن قولونەردىڭ ورتالىعى سانالعانى الىمساقتان ايان. ەكى مىڭ جىلدان استام تاريحى بار كونە شاھار تۇركى مادەنيەتىنىڭ اجىراماس بولىگى رەتىندە دە مويىندالعان. قىسقاسى, اۋليەاتالىق الەۋمەت تاريحى تەرەڭدە جاتقان قالانىڭ وتكەنىمەن ماقتانادى.
وڭىردە تۋريزم سالاسىن وركەندەتۋگە ايرىقشا نازار اۋدارىپ وتىرمىز. سول ءۇشىن دە اۋليەاتا جەرىندە اۋقىمدى ءىس-شارالار ءجيى ۇيىمداستىرىلىپ جاتىر. ويتكەنى جامبىل وڭىرىندە ءتۋريزمدى دامىتۋعا بارلىق مۇمكىندىكتەر بار ەكەنىنە تالاس جوق. ال «تاراز – قولونەرشىلەر قالاسى» اتتى ەكىنشى حالىقارالىق كورمە قالانىڭ تاريحي بەت-بەينەسىن قالىپتاستىرۋعا مول مۇمكىندىك بەرەتىنىنە ەشكىم ءشۇبا كەلتىرمەسە كەرەك», دەيدى وبلىس اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى نۇرجان كالەندەروۆ.
بىرنەشە كۇنگە سوزىلعان قولونەرشىلەر كورمەسى جەرگىلىكتى جۇرتشىلىقتىڭ كوڭىلىنەن شىقتى. دۇنيەجۇزىلىك قولونەرشىلەر كەڭەسى ازيا-تىنىق مۇحيتى ايماعىنىڭ پرەزيدەنتى ازيز مۇرتازاەۆتىڭ ايتۋىنشا, تارازدا وتكىزگەن حالىقارالىق كورمەدەن ەلىمىزدەگى وزگە شاھارلاردىڭ بيلىگى ۇلگى الۋى كەرەك.
تاراز تورىندە ۇيىمداستىرىلعان كورمەگە ەرىكتىلەر دە بەلسەندى تۇردە اتسالىستى. ولار الىس-جاقىن شەت مەملەكەتتەردەن كەلگەن مارتەبەلى مەيماندارعا قولدان كەلگەن كومەگىن ايانعان جوق.
«وڭىردە ەكىنشى رەت وتكىزىلگەن حالىقارالىق كورمەنىڭ جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلۋى ءۇشىن «اسپارا» كوللەدجى بارىنشا قولۇشىن بەردى. بيىل ءىس-شارانىڭ گەوگرافياسى دا كەڭي تۇسكەن. ازيادان بولەك, ەۋروپا ەلدەرىنەن كەلگەن 250-گە جەتەعابىل قولونەرشىنىڭ كونە شاھاردا باس قوسقانى – سوزىمىزگە دالەل.
وڭىرگە ات باسىن بۇرعان شەتەلدىكتەردىڭ ىشىنەن ۇندىستاندىق قولونەر شەبەرىنە كومەكتەستىم. جەرگىلىكتى حالىق وتاندىق شەبەرلەرمەن قاتار شەتەلدىك ازاماتتاردىڭ بۇيىمدارىن ساتىپ الىپ جاتتى. كوبىنەسە بىلەزىك سەكىلدى نازىك جاندىلارعا ارنالعان بۇيىمداردىڭ جەدەل وتكەنىن بايقادىم», دەيدى ەرىكتىلەردىڭ ءبىرى بالاۋسا تۇرار.
بىرنەشە كۇنگە سوزىلعان حالىقارالىق كورمە اياسىندا تارازدا كادەسىي ونىمدەرىنىڭ جارمەڭكەسى, قولونەر شەبەرلەرىنىڭ شەبەرلىك ساعاتى, جاس سۋرەتشىلەر اراسىندا بايقاۋ ۇيىمداستىرىلدى. سونداي-اق تاراز توپىراعىنا تابان تىرەگەن مارتەبەلى مەيماندار كونە شاھاردىڭ كورىكتى جەرلەرىن ارالاپ, تاريحىمەن تانىستى.
تاراز