مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ ەكونوميكا مەن ەڭبەك نارىعىنىڭ قوزعاۋشى كۇشىنە اينالۋعا ءتيىستى شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قورعاۋ ماسەلەلەرىنە ەرەكشە نازار اۋدارىپ وتىرعانى بەلگىلى.
وسى ورايدا سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋ ماقساتىندا «بيزنەسكە جول» جوباسىن جۇزەگە اسىرۋدى باستادى. كاسىپكەرلەر الدىندا كەسە-كولدەنەڭ تۇراتىن ءارتۇرلى اكىمشىلىك كەدەرگىلەردى ازايتىپ, قۇجاتتاردى راسىمدەۋ كەزىندە ولاردى اۋرە-سارساڭعا تۇسىرمەۋدى كوزدەگەن جوبا اياسىندا اگەنتتىكتىڭ وبلىس بويىنشا دەپارتامەنت ماماندارى «اتامەكەن» كاسىپكەرلەر پالاتاسى وكىلدەرىمەن بىرلەسىپ ءتيىستى جۇمىستار ۇيىمداستىرىپ كەلەدى. پروبلەمالىق ماسەلەلەردى تالداۋ ءۇشىن الەۋمەتتىك جەلىلەردە, ونىڭ ىشىندە «اتامەكەن» پالاتاسىنىڭ ينتەرنەت رەسۋرستارىندا كەرى بايلانىس ارنالارى ىسكە قوسىلدى.
كاسىپكەرلەردىڭ جىگەرىن قۇم, تالابىن ۇن قىلىپ وتىرعان ماسەلەلەردىڭ نەگىزگىسى جەر ۋچاسكەلەرىن پايدالانۋ مەرزىمىن ۇزارتۋ, بيزنەس جۇرگىزۋدە اتقارۋشى ورگانداردان ءتۇرلى كەلىسىمدەر الۋ بولىپ وتىر. ءتىپتى اتقارعان جۇمىستارىنىڭ اقىسىن الا الماي اۋرەگە ءتۇسىپ جۇرگەندەر دە از ەمەس. كەزدەسۋلەردىڭ بىرىندە دەپارتامەنت وكىلدەرىنە ءبىر جەكە كاسىپكەر جەر ۋچاسكەسىن جالعا بەرۋ مەرزىمىن ۇزارتۋدان قالالىق جەر كوميسسياسى نەگىزسىز باس تارتقانى جونىندە ءوتىنىش بىلدىرگەن. التى اي بويى ناقتى جاۋاپ الا الماي قاجىعان كاسىپكەردىڭ ماسەلەسىن تەكسەرۋ بارىسىندا بىلتىر اكىمدىك 7 كاسىپكەردىڭ ءدال وسىنداي ءوتىنىشىن اياقسىز قالدىرعانى بەلگىلى بولدى.
دەپارتامەنت پەن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاننىڭ بىرلەسە تالقىلاۋىنان كەيىن كاسىپكەرلەردىڭ وتىنىشتەرى قايتا قارالىپ, جەر تەلىمىن جالعا بەرۋ مەرزىمىن ۇزارتۋ تۋرالى شەشىم شىعارىلدى. تاعى ءبىر كاسىپكەر كۆازيمەملەكەتتىك ۇيىممەن شارت جاساسىپ, كەنىشتەردىڭ عيماراتتارى مەن نىساندارىن رەكونسترۋكتسيالاعان. ءبارى ءبىتىپ, اقى تولەيتىن كەز جەتكەندە كۆازيمەملەكەتتىك مەكەمە باستاپقى جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتامانى تۇزەتۋ قاجەتتىگىن العا تارتىپ, جۇمىستى قابىلداماي تاستايدى. وسىدان كەيىن تابان اقى, ماڭداي تەرىنىڭ وتەۋىن الا الماعان كاسىپكەردىڭ سابىلىسى باستالادى.
ءىستى تەكسەرۋ كەزىندە شارتتا جانە تەحنيكالىق ەرەكشەلىكتە باستاپقى جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتاماسىنا تۇزەتۋ كوزدەلمەگەنى بەلگىلى بولدى. دەمەك, كۆازيمەملەكەتتىك ۇيىمنىڭ قويىپ وتىرعان تالابى زاڭسىز. دەپارتامەنت ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزگەننەن كەيىن كاسىپكەرگە 88,7 ملن تەڭگە تولىق تولەندى. تەكسەرۋ بارىسىندا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان تاراپىنان جەكە بالاباقشالاردى جان باسىنا شاققانداعى نورماتيۆتىك قارجىلاندىرۋدا ءبىراز كاسىپكەردىڭ قۇقىقتارى شەكتەلگەنى انىقتالدى. مىسالى, قالالىق ءبىلىم بولىمىنە قاراستى 206 جەكە مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمداردىڭ ەلۋ بەسىن قارجىلاندىرۋ – 10,5, ال ءدال وسىنداي 99 بالاباقشاعا تولەم 9 ساعاتتىق كوەففيتسيەنتپەن جۇرگىزىلگەنى بەلگىلى بولدى. دەپارتامەنتتىڭ ارالاسۋىنان كەيىن قالالىق ءبىلىم ءبولىمى 99 جەكە بالاباقشانى 10,5 ساعاتتىق كوەففيتسەنتپەن قارجىلاندىرۋ جونىندە شەشىم قابىلداپ, جالپى بولىنەتىن قاراجات كولەمى 828 ملن تەڭگەگە ۇلعايدى.
قىزىلوردا وبلىسى