بۇيىرعان نەسىبەسىن جەردەن تەرگەن ەڭبەكقور جۇرت ءۇشىن جاۋاپتى كەزەڭ باستالدى. جىل وتكەن سايىن دارياداعى سۋ دەڭگەيى تومەندەپ, «ەگىنشى جىلدا, بالىقشى كۇندە ارماندا» دەگەندەي, كيگەن ديقاندار بيىل دا جەرگە العاشقى ءداندى ۇمىتپەن تاستادى. وسى جىلى وبلىستاعى ەگىن كولەمى 195,6 مىڭ گەكتار بولماق. ونىڭ ىشىندە نەگىزگى داقىل – كۇرىش 83,9 مىڭ گەكتارعا سەبىلەدى.
ناۋقاننىڭ باستالۋىنا وراي جالاعاش اۋدانىنىڭ تاڭ اۋىلىندا وتكەن «دالا كۇنى» سەمينار-كەڭەسىندە وسى سالادا اتقارىلار جۇمىستار ايتىلىپ, الدا تۇرعان ماسەلەلەر تالقىلاندى. وسىعان وراي اۋدانعا كەلگەن وبلىس اكىمى نۇرلىبەك نالىباەۆ الدىمەن «تاڭ» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىندەگى ەت ونىمدەرى تسەحىنىڭ جۇمىسىمەن تانىستى. اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكالارى مەن ونىمدەرى قويىلعان كورمەنى تاماشالادى. جابدىقتاۋشى مەكەمە وكىلدەرىمەن پىكىرلەستى.
ايماق باسشىسى ءىس-شاراعا جينالعان قوناقتارمەن بىرگە العاشقى ءدان سەبۋ ءراسىمىن وتكىزىپ, بىرقاتار شارۋاشىلىق ۇزدىكتەرىن «ەڭبەك ارداگەرى» مەدالىمەن, «اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنىڭ ۇزدىگى» توسبەلگىسىمەن جانە قىزىلوردا وبلىسىنىڭ قۇرمەت گراموتاسىمەن, وبلىس اكىمىنىڭ العىس حاتىمەن ماراپاتتادى. ەگىس القابىندا وتكەن «دالا كۇنى» سەمينار-كەڭەسىنىڭ پلەنارلىق ماجىلىسىندە اگرارلىق سالانى وركەندەتۋدىڭ ءوڭىر ءۇشىن ومىرلىك ماڭىزى ايتىلدى.
«مەملەكەت باسشىسى ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى كەڭەيتىلگەن كەڭەستە ازىق-ت ۇلىك قىمباتشىلىعى مەن ينفلياتسيانى تۇراقتاندىرۋ ءۇشىن ۇكىمەتتىڭ الدىندا اگروونەركاسىپ كەشەنىنىڭ تۇراقتى ءوسىمىن قالىپتاستىرۋ مىندەتى تۇرعانىن اتاپ ءوتتى. وسى مىندەتتى ورىنداۋدىڭ بىردەن-ءبىر جولى – جەرگىلىكتى جەردە وندىرىلەتىن ءونىم كولەمىن ارتتىرۋ. بيىل وبلىستا 195,6 مىڭ گەكتارعا ەگىن ەگۋدى مەجەلەپ وتىرمىز. ونىڭ ىشىندە نەگىزگى داقىل – كۇرىش 83,9 مىڭ گەكتارعا سەبىلەدى. سونىمەن قاتار الەۋمەتتىك ماڭىزى بار كارتوپ, كوكونىس, باقشا ونىمدەرىن ەگۋ ءۇشىن 5 500 جەرگىلىكتى تۇرعىنعا قوسىمشا 3 300 گەكتار جەر دايىنداۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر», دەدى وبلىس اكىمى.
بىلتىر ەگىس ماۋسىمى باستالار شاقتا شارۋالار سۋدان قيىندىق كورگەن ەدى. بيىلعى قىستا سوڭعى 4-5 جىلدىقتا سۋالعان داريا ارناسى تولىپ, ارتىق سۋ ايماقتاعى كولدەر جۇيەسىنە جىبەرىلدى, شابىندىقتار سۋلاندىرىلدى. كىشى ارالدىڭ اياسىنداعى سۋ 18,5 ملرد تەكشە مەتردەن 20,140 ملرد تەكشە مەترگە كوبەيدى.
بۇگىندە شاردارا سۋ قويماسىندا 5 ملرد تەكشە مەتر, كوكساراي سۋ رەتتەگىشىندە 1,79 ملرد تەكشە مەتر سۋ بار. وبلىسقا وسى جىلعى ۆەگەتاتسيالىق كەزەڭگە 3,8 ملرد تەكشە مەتر سۋ پايدالانۋ ءليميتى بەلگىلەنگەن. بۇل بىلتىرعى جىلمەن سالىستىرعاندا 200 ملن تەكشە مەترگە ارتىق. وسى بولىنگەن سۋدى ۋاقتىلى الا الساق, ديقاندارىمىز جازدا تاپشىلىقتى سەزىنبەۋى كەرەك. جاقىندا دۋشانبە قالاسىندا وتەتىن مەملەكەتارالىق سۋ شارۋاشىلىعىن ۇيلەستىرۋ كوميسسياسىنىڭ كەزەكتى وتىرىسىندا سۋ پايدالانۋ ماۋسىمىنداعى سىرداريا وزەنىنىڭ سۋلىلىعى بولجامىنا سايكەس شاردارا سۋ قويماسىنا تۇسەتىن كولەم ناقتىلانادى. وسىدان كەيىن سۋ ليميتتەرى قايتا بەلگىلەنەدى.
سۋدىڭ تاپشىلىعى بىرتە-بىرتە ۇنەمگە دە ۇيرەتىپ كەلەدى. وسى كۇنى كوممۋنالدىق مەنشىككە الىنعان 226 سۋ شارۋاشىلىعى نىسانىن تازالاۋ, جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ءوزىنىڭ كەزەڭ-كەزەڭىمەن اتقارىلىپ جاتىر. بيىل وبلىستىق بيۋدجەت ەسەبىنەن ەلدى مەكەندەردى اياق سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن 78 شاقىرىم بولاتىن 7 كانالدى تازالاۋ, ەلدى مەكەندەرگە 21 سۋ سورعى قوندىرعىسىن جەتكىزىپ بەرۋ جانە 27 كانالعا جوبا-سمەتالىق قۇجات ازىرلەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەدى.
سونىمەن بىرگە شارۋاشىلىقارالىق كانالداردىڭ 68,0 پايىزى, ىشكى شارۋاشىلىقارالىق كانالداردىڭ 79,0 پايىزى تازالاندى. شارۋاشىلىقارالىق كانالدار مەن سورعى قوندىرعىلارى, گيدروبەكەتتەرگە جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى.
«جاسىل قازاقستان» ۇلتتىق جوباسى شەڭبەرىندە 2025 جىلعا قاراي 16 ماگيسترالدى جانە شارۋاشىلىق كانالىن تسيفرلاندىرۋ جوسپارلانعان. «قازسۋشار» رمك قىزىلوردا فيليالى ونىڭ بەسەۋىنە جوبا-سمەتالىق قۇجاتتاما ازىرلەپ, مەملەكەتتىك ساراپتاما قورىتىندىسى الىندى.
سۋدى ءتيىمدى پايدالانۋ ماقساتىندا وبلىس اكىمدىگى مەن اۋستراليانىڭ «Rubicon Global» كومپانياسى اراسىندا ايماقتىڭ سۋلاندىرۋ جۇيەلەرىن اۆتوماتتاندىرۋ, تسيفرلاندىرۋ جوباسىن ىسكە اسىرۋ تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلعان. مەموراندۋم وبلىستاعى ەگىس كولەمىنىڭ 60 پايىزى ورنالاسقان رەسپۋبليكالىق مەنشىكتەگى قىزىلوردا سولجاعا ماگيسترالدى كانالى بويىنداعى اۋماقتاردى سۋلاندىرۋ جۇيەسىن جاڭعىرتۋدى كوزدەيدى. قازىر «Rubicon Global» كومپانياسى شىركەيلى كانالىنا زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ, جوبا ۇسىنىپ وتىر.
سەمينار-كەڭەستە سالاعا قاتىستى مەكەمە باسشىلارى مەن شارۋا قوجالىقتارىنىڭ يەلەرى قولعا الىنعان جۇمىستاردى, وزەكتى ماسەلەلەردى ورتاعا سالدى. جيىن قورىتىندىسىندا ايماق باسشىسى اۋىل شارۋاشىلىعى ەكسپورتىنىڭ ۇلەسىن ارتتىرۋ, شارۋاشىلىقتاردى قاجەتتى جانار-جاعارمايمەن قامتۋ جانە ەگىلگەن ءونىمدى مۇقيات باپتاپ, ۋاقتىلى جيناپ الۋ بويىنشا تاپسىرمالار بەردى.
قىزىلوردا