ايعوجانىڭ قاراتۇزى

ەل اۋزىنداعى اڭگىمەلەر كولدەگى تۇزدىڭ قورىن 6,5 - 7 ملرد تونناعا دەيىن جەتكىزەدى. جازدا قابىرشىقتانىپ مۇز سياقتى بولىپ قاتىپ جاتاتىن تۇزدىڭ بەتى كەز كەلگەن اۋىر تەحنيكانى كوتەرەدى.

كولدىڭ ءار جەرىندە اۋماعى ءارتۇرلى بولىپ كەلەتىن ۇلكەندى-كىشىلى شۇڭقىر كوپ. كادىمگى تا­بيعي ۆاننا سياقتى. كەلگەن جۇرت وسى شۇڭقىرلارداعى تۇز­دى سۋعا شومىلىپ ەمدەلەدى. قىسىمى جوعارى بولعاندىقتان, سۋعا تۇسكەن ادام باتپايدى. قارا­تۇزدىڭ باسىنا جىلىنا شامامەن 5 مىڭداي ادام كەلىپ, اپتالاپ جاتىپ ەم الىپ, دەمالىپ كەتەدى ەكەن.

– ينۆەستور ىزدەپ جاتقا­نىمىزعا ءبىراز جىل بولدى. كەلگىسى كەلەتىن كاسىپكەرلەر بار, بىراق كوبى جولدىڭ شالعايلىعىنان, ينفراقۇرىلىمنىڭ جوقتىعىنان تايساقتايدى. كولدىڭ تۇزىن ايت­پاعاندا, سۋىنىڭ ءوزى تەرى اۋرۋلا­رىنا, جاراعا, ءتۇرلى دەرتكە تي­گىزەر شيپاسى مول. بىلتىردان بەرى اقكولگە قاراي جول سالىنا باستادى. جول قۇرىلىسى بيىل دا جالعاسادى دەگەن ۇمىتتەمىز. بۇل شالعاي اۋىل ءۇشىن ەڭ ماڭىزدى نارسە عوي. اقكولگە 11 شاقىرىم جەتپەي شيپالى ىستىق سۋىمىز بار. ارعى جاعىندا دا تاريحي كونە ەسكەرتكىشتەر كوپ. ۇلت ۇستازى احمەت بايتۇرسىن ۇلى كەسە­نەسىنىڭ ءوزى نەگە تۇرادى؟ وسىنىڭ ءبارىنىڭ باسىن قوسىپ جوسىقتى جوبا جاساپ, تاريح تۇنعان وڭىردە اگروتۋريزمدى دامىتار بولساق, سول جەرگىلىكتى جەردىڭ ءونىمى وتەدى. كەلگەن ادامدار وسى ەلدىڭ بۇقپاسىن, ەتىن, باۋىرساعىن جەپ, قىمىزىن ىشەدى. سولار تۇرعىزعان ۇيگە جاتىپ دەمالادى, – دەيدى اۋداندىق كاسىپ­كەرلىكتى دامىتۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى ساۋلە باقىتجانقىزى.

كەزىندە قاراتۇزدى بىرنەشە مار­تە زەرتتەپ, ساراپتاما جۇرگىزگەن گەولوگ ماماندار كولگە يودتالعان دايىن تازا تۇز تۇنىپ جاتىر دەگەن قورىتىندىعا كەلگەن. جۇرتتىڭ ايتۋىنشا, كولدىڭ تۇزى توقسانىنشى جىلدارعا دەيىن مال شارۋاشىلىعىنا دا پايدالانىلعان. تۇزشىلار ءار مالشىعا ءبىر-ءبىر ماشينادان اپارىپ اۋدارىپ بەرەدى ەكەن. مالشى ونى قىستاي مالدىڭ الدىنا قويادى. تۇزدىڭ قوتىرعا, اۋسىل­عا, نەشە ءتۇرلى اۋرۋعا ەم-شيپاسى بار.

كەيىن قوستانايدان كەلگەن كاسىپورىن قاراتۇزدىڭ باسىندا 5 جىلداي تۇز ءوندىرىپتى. بىراق جەر – شالعاي, تۇز – اۋىر, لوگيستيكا قىمبات بولعاندىقتان ءوندىرىس ورنى جابىلىپ قالعان.

جەرگىلىكتى تۇرعىندار اتالارىمىز كەزىندە قاراتۇزعا تۇيە شوگەرىپ قوتىرىن جازادى ەكەن, سونا, شىبىننان قاشقان جىلقى دا وسى كولدىڭ ۇستىنە كەلىپ تۇرادى دەيدى.

– قاراتۇزعا اسىرەسە كورونوۆيرۋس ىندەتى ءورشىپ كەتكەن كەزدە جۇرت قاپتاپ كەتتى. الدىڭعى جىلى كولگە جاقىن جەردە ءشوپ شاۋىپ ءجۇر ەدىم. تومەنگى تاعىلدان ەكى وتباسى كەلىپ جاتىر ەكەن. ءبىرى – ورىس, ەكىنشىسى – ساحا ۇلتىنىڭ وكىلدەرى ەكەن. كۇن جانىپ تۇر, بەر جاعىنداعى سۋعا ءتۇسىپ الىپ, جاندارىنا باردىم. الگى ازاماتتار سوناۋ مىڭ-مىڭ جارىم شاقىرىم جەردەن جىل سايىن كەلىپ تۇرادى ەكەن. 10 كۇن وسىندا بولامىز دەيدى. اياعى اۋىرعان ەكەن, وسى ءبىزدىڭ ىستىق سۋىمىز بەن تۇزىمىزدان جازىلىپتى. ءوزىمنىڭ بىلۋىمشە, بۇل تۇزدىڭ ەنتىكپەگە, تاماق اۋرۋلارىنا شيپاسى مول. قاراتۇزدىڭ ءبىر ءتۇيىرىن قۇرت سياقتى سورساڭ, تاماقتاعى نەشە ءتۇرلى اۋرۋدى جوق قىلادى. مۇنى ەندى بىلمەي وتىر عوي. ايت­پەسە, وسى كولدىڭ باسىنا تالاي دارىگەرلەر دە كەلىپ-كەتىپ ءجۇر عوي. بۇل – ورقاشتىڭ تۇزىنان دا ساپالى. الداعى ۋا­قىتتا كولدىڭ يگىلىگىن ءبۇتىن ەل بو­لىپ كورەتىن كۇن تۋاتىنىنا سە­نىمدىمىن, دەيدى اقكول اۋىلىنىڭ تۇرعىنى مانات ءۋالين.

قوستاناي وبلىسى