كارتاعا ەنبەي قالعان

قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ شۋ وبلىسىمەن شەكارالاس ور­نالاسقان اۋىل تۇرعىندارى بۇ­رىندارى كوتەرىپ جۇرگەن ماسە­لەلەرگە ەندىگى باس اۋىرتۋعا اسا ءبىر ق ۇلىقتى ەمەس. قوڭىرجاي بەل­دەۋدە مامىراجاي عۇمىر كە­شىپ جاتقان حالىق ەندى كارتاعا ەنبە­گەن ۇيلەردىڭ ماسەلەسىنە دەن قويىپ وتىر.

ايدىڭ-كۇننىڭ امانىندا اۋىلداعى 20 شاقتى ءۇي كارتاعا ەنبەي قالعان. كىمنەن قانداي قا­تەلىك كەتكەنىن كىم ءبىلسىن؟! بەل­گىلىسى, جەرگىلىكتى حالىق بۇل ماسەلەنىڭ ساعىزشا سوزىلماۋى­ن, دەر كەزىندە وڭ شەشىلگەنىن قا­لايدى. قۇجاتسىز تۇرعىن ءۇي يەلەرى ءۇشىن بۇدان اسقان ماسەلە جوق دەسەك تە بولادى. ولار جەر ۋچاس­كەلەرىن راسىمدەۋگە نيەتتى. ۇيلە­رىنىڭ كارتاعا ەنبەگەنى ءۇشىن قا­پالى.

ۇيلەرى ەسەپتە بولماعان سوڭ شەتكەرى جاتقان 18 ءۇي ماڭىن جارىقتاندىرۋ, جول سالۋ ما­سەلەسى مۇڭعا اينالعانى راس. ەل­دى مەكەن ەسەبىندە جوق تۇرعىن ءۇي يەلەرى ەلىمىزدە وگەيدىڭ كۇيىن كەشىپ وتىرعانى ءۇشىن كىمدى جاز­عى­راتىنىن بىلمەي دال.

«ماسەلەمىزدى شەشۋگە قان­داي دا ءبىر ىقپالى بولاتىن شىعار دەگەن ويمەن جەرگىلىكتى اكىم­دىككە بارساق, ولار ءبىزدى اۋدان­دىق اكىمدىككە جىبەرەدى. ال ونداعىلار قۇجاتتاردى استا­ناعا جولداعانىن, الايدا قۇ­جاتتاردا قانداي دا ءبىر ول­قىلىق بار دەگەن جەلەۋمەن كەيىن قايتارىلاتىنىن ايتادى. الايدا قۇجاتتا نە دۇرىس ەمەس ەكەنىن ءبىز قايدان بىلەمىز؟ ونى بىزگە ەشكىم ايتىپ جاتقان جوق», دەيدى اۋىل تۇرعىنى ماقسات جانەتوۆ جاعدايدى ءتۇسىندىرىپ.

راسىندا, مەركى اۋدانىنىڭ بىرقاتار اۋىلىندا الەۋمەتتى تولعاندىرعان ماسەلەلەر از ەمەس. الايدا انداس باتىر اۋى­لىنداعى وتكىر پروبلەمانى شەشۋگە كىمنىڭ شاماسى كەلەدى؟ ازىرگە بەلگىسىز. ءۇي-جايى ەلدى مەكەن كارتاسىنا ەنبەگەن ەل ىزاعا بۋلىعىپ وتىر.

«مەن ءوزى جاسى كەلگەن ازاماتپىن. ۋاقىت وتكەن سايىن ارت­قا قارايلاي بەرەمىز. ءۇيدى بالا­لارعا دۇرىستاپ تاستاپ كەتسەم بە دەگەن جالعىز وي مەنى مازالاي بەرەدى. سول كۇنگە قاشان جەتە­تى­نىمىز ءبىر قۇدايعا عانا ايان. بويىمدى ۇرەي بيلەپ العان», دەيدى تاعى ءبىر تۇرعىن بەيسەنبەك قاڭ­تارباەۆ كوكەيدەگى ويىن ايتىپ.

وزەكتى ماسەلە كىمدى دە بولسىن ويلاندىرماي, تولعان­دىرماي قويمايدى. جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا, جەر تەلىمدەرى اۋەل­دە اۋىل شارۋا­شىلىعى ماق­ساتىندا بەرىلگەن كورىنەدى. الايدا اۋداندى باس­قارعان بۇ­رىنعى باسشىلار وعان قاتتى باس اۋىرتا قويماعان سە­كىلدى. سالدارىنان تۇرعىن ءۇي سالاتىن ازاماتتاردىڭ قاتارى ارتقان. الداعى جىلى 290 گەكتار جەر اۋىل شەكاراسىنا قوسىلماق.

«جالپى العاندا, بۇل ماسەلە ەندى كوتەرىلگەن جوق. بۇگىندە ناقتى جۇمىس اتقارىلىپ جاتىر. ءار قۇجات ۋاقىتقا ساي رەت­تەلەدى. ەندى استانادان ادىلەت باسقارماسىنا كەلىسىم كەلۋىن كۇتىپ وتىرمىز. سودان كەيىن ءماس­ليحاتتىڭ وتىرىسىن وتكىزىپ, تۇر­عىنداردىڭ قۇجاتتارىن رەتتەپ بەرەتىن بولامىز», دەيدى اۋدان اكىمىنىڭ ورىنباسارى قايرات ار­عىنباەۆ.

راسىندا دا, بۇل ماسەلە بۇگىن كوتەرىلىپ وتىرعان جوق. تۇر­عىن ۇيلەردىڭ تەلىمى اۋىل شەكا­راسىنان اسقاندىقتان, ازىرگە ين­فراقۇرىلىم تارتۋ مۇمكىن ەمەس. ايتسە دە جەرگىلىكتى حالىق ءبىرىنشى كەزەكتە ۇيلەرىنىڭ رەسمي تۇردە راسىمدەلگەنىن قالايدى. اۋدان اكىمى جورابەك باۋبەكوۆ وسى ماسەلەنىڭ باۋىن شەشىپ, حا­لىقتىڭ العىسىن الا ما؟ ونى ۋاقىت كورسەتەدى.

جامبىل وبلىسى,

مەركى اۋدانى