كورنەكتى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى اسانباي اسقاروۆتىڭ ءجۇز جىلدىعىنا وراي شىمكەنت قالاسىندا اۋقىمدى ءىس-شارالار ءوتىپ جاتىر. سونىڭ العاشقىسى مەگاپوليستەگى ءال-فارابي الاڭىنىڭ ماڭىنداعى بەلگىلى تۇلعانىڭ ەسكەرتكىشىنە گۇل شوقتارىن قويۋدان باستالدى.
اتالعان ءىس-شاراعا كەزىندە ا.اسقاروۆتىڭ كوزىن كورگەن, بىرگە قىزمەت اتقارعان زامانداستارى – ەڭبەك ارداگەرلەرى, زيالى قاۋىم وكىلدەرى جانە وسى ماقساتقا وراي شىمشاھارعا ارنايى كەلگەن قوناقتار قاتىستى.
گۇل شوقتارىن قويۋ راسىمىنەن سوڭ جينالعان قاۋىم قايراتكەردى قۇرمەتپەن ەسكە الىپ, ەسىمىن ۇلىقتادى. سولاردىڭ ىشىندە شىمكەنت قالاسى اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى شىڭعىس مۇقان اسانباي اسقاروۆتىڭ مەگاپوليستىڭ دامۋىنا ولشەۋسىز ۇلەس قوسقانىن تەبىرەنە جەتكىزدى.
قازاق ەلىنىڭ وركەندەۋى جولىندا ۋاقىتىن دا جانىن دا اياماعان تۇلعالاردىڭ قاتارىندا اسەكەڭنىڭ ەسىمى ەرەكشە اتالادى. جانە دارەجە تۇرعىسىنان ول كىسىنىڭ الار ورنى ءاردايىم بيىكتە تۇرادى. شىمكەنتتىكتەر ءاردايىم ارداقتى ازاماتتى جادىندا ۇستاپ وتەدى. ويتكەنى ول قالانىڭ گۇلدەنۋىنە, كوركەيۋىنە كوپ ەڭبەك سىڭىرگەن ادام. مۇنداي تۇلعالاردىڭ حالىق جادىنان ۇمىت قالۋى مۇمكىن ەمەس دەدى ول.
ءىس-شارا بارىسىندا اسانباي اسقاروۆتىڭ قىزى جاننا اسانبايقىزى مەن قوناەۆ قورىنىڭ توراعاسى ەلدار قوناەۆ تا ءسوز الىپ, جىلى ەستەلىكتەرىمەن ءبولىستى.
سونداي-اق وسى كۇنى اسانباي اسقاروۆ اتىنداعى قوردىڭ جانە ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «ريكسوس حاديشا» قوناقۇيىنىڭ ۇلكەن زالىندا عىلىمي كونفەرەنتسيا ءوتتى. اتالعان جيىن ا.اسقاروۆپەن بىرگە كەزىندە قىزمەت اتقارعان زامانداستارىنىڭ, ەڭبەك ارداگەرلەرىنىڭ, قالالىق ءماسليحات دەپۋتاتتارىنىڭ, عالىمداردىڭ, مادەنيەت پەن ونەر قايراتكەرلەرىنىڭ, ءبىر توپ زيالى قاۋىم وكىلدەرىنىڭ جانە ۇستازدار مەن جاستاردىڭ باسىن قوستى.
كونفەرەنتسيادا مىنبەردەن ءسوز سويلەگەندەر ا.اسقاروۆتىڭ مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى رەتىندەگى تۇلعالىق قاسيەتى تۋرالى بايانداما جاسادى. بىرەگەي تۇلعانىڭ تاعدىردان تالاي تاياق جەسە دە ادامدىق, ادالدىق قاسيەتىنىڭ تۋىن جىقپاي بيىك ۇستاعانى, ار-نامىسىن تاپتاتپاعان, ىشكى جان تازالىعىنا كىر شالدىرماي كەتكەن ازامات بولعانى مازمۇندى باياندالدى. ول الماتى, جامبىل, شىمكەنت وبلىستارى پارتيا كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى لاۋازىمىندا بولعان ۋاعىندا مانساپقا الدانىپ تۋرا جولدان تايقىپ كەتپەدى. ءۇش وبلىستى تابانى كۇرەكتەي 26 جىل قاتارىنان باسقارۋ سول زاماندا ورتا ازيا ەلدەرى باسشىلارىنىڭ ىشىندە تەك ا.اسقاروۆقا عانا بۇيىرىپتى. سونشا جىل قازاعى قالىڭ ولكەلەردىڭ تىزگىنىن ۇستاسا دا ەرەن تۇلعا ەلدىڭ قاسيەتىن, جەردىڭ قادىرىن كەمەل جۇرەكپەن سەزىنىپ, ءوزى تۋىپ-وسكەن تۋعان جەردىڭ وركەندەۋى جولىندا ايانباي ەڭبەك ەتتى.
حالقى ءۇشىن ايانباي قىزمەت ەتكەن قايراتكەر ءوزىنىڭ سانالى عۇمىرىندا شارىقتاۋدى دا, قۇلدىراۋدى دا باستان كەشىردى. حالقىنىڭ شىنايى سۇيىسپەنشىلىگىنە بولەندى. سونداي-اق الماعايىپ زامانداعى ساياسي قاقتىعىستاردىڭ دا قۇربانى بولدى. ەلگە قىزمەت ەتۋدىڭ ۇلگىسىن كورسەتكەن اسانباي اسقاروۆتاي تۇلعانىڭ ءومىرىن, ەرەن ەڭبەگىن وسى زالدا وتىرعان ارداگەر اعالار كوزبەن كوردى. ال ءبىز سەكىلدى جاس بۋىن سىزدەر ايتقان تاعىلىمدى اڭگىمەدەن ونەگە الىپ كەلەمىز. ونىڭ جارقىن بەينەسىن ۇرپاقتان-ۇرپاققا جەتكىزۋ بىزدەرگە ارتىلعان اماناتتىق پارىز, مارتەبەلى مىندەت. شاربولاتتاي رۋحى بيىك ازامات قاسيەتتى قالامدى سەرىك ەتىپ, كىتاپتار جازدى. قانشاما قيىندىق كورسە دە ادالدىق قاسيەتىن بيىك ۇستادى. ول ءوزىنىڭ قالامگەرلىك قارىمىمەن دە حالقىنا قالتقىسىز قىزمەت ەتىپ, وتكەن مەن بۇگىننىڭ ديدارىن ءدوپ باسقان وي تولعامدارىمەن, ەستەلىك, ولەڭدەرىمەن ارتىنا مول مۇرا قالدىردى, دەدى قالا اكىمى جاساعان بايانداماسىندا. اسقاروۆتىڭ «جاقسى باسشى بولۋ ءۇشىن ادامدا ءۇش قاسيەت بولۋى شارت: بىلىكتىلىك پەن زيالىلىق, تازالىق پەن ادالدىق, حالقىن شەكسىز ءسۇيۋ, وسى ءۇش قاسيەت بولسا, ۇيىمداستىرۋ قابىلەتى ۋاقىت وتە قالىپتاسادى. باسشىلاردىڭ كەلەسى بۋىنىنا ايتقان بۇل قاسيەت ات ۇستىندە جۇرگەن ءاربىر ازاماتتىڭ وي تۇبىندە جاتۋعا ءتيىس. «تاۋەلسىزدىكتىڭ قادىرىن بودان بوپ جۇرگەندە ەمەس, وسىنداي ەركىندىكتە, تەڭدىكتە, دەربەستىكتە بىلگەن جاقسى. ول ءۇشىن ۇلتتىق ساناعا, قوزعاۋ سالماي بولمايدى. ۇلتتىق ساناعا جەتپەي ۇلت بولۋدىڭ قيىن ەكەنىن ۇمىتپاعان ءجون دەدى شاھار باسشىسى مۇرات ايتەنوۆ قۇتتىقتاۋ سوزىندە.
كونفەرەنتسيادان سوڭ دەندروساياباقتا اعاش كوشەتتەرى وتىرعىزىلدى.
مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى, ەڭبەك جولىندا رەسپۋبليكاداعى ءۇش ءىرى وبلىستى باسقارعان, حالىقتىڭ ەرەكشە ىقىلاسىنا بولەنگەن اسانباي اسقاروۆتىڭ تۋعانىنا 100 جىل تولۋىنا وراي ج.شانين اتىنداعى شىمكەنت قالالىق اكادەميالىق قازاق دراما تەاترىندا جازۋشى مارحابات بايعۇتتىڭ «اسقاروۆتىڭ اققايىڭدارى» اتتى دراماسى ساحنالاندى. بەلگىلى تۇلعانىڭ عۇمىر شەجىرەسىنەن سىر شەرتەتىن قويىلىمدا كەيىپكەردىڭ ىشكى جان كۇيزەلىستەرى بارىنشا شىنايى اسەر قالدىرادى. اۆتور مەملەكەت قايراتكەرى اسانباي اسقاروۆ پەن جازۋشى شەرحان مۇرتازا اراسىنداعى سۇحبات ارقىلى ءبىر ۇلتتىڭ تۇتاس ءبىر كەزەڭدەگى تاريحىنان سىر شەرتەدى. تالاي دارابوزدى شابىسىنان سۇرىندىرگەن قاسكويلىك دەگەن جامان قاسيەت قازاق قوعامىندا كەشە عانا پايدا بولدى دەسەك قاتەلەسەمىز. اسقاروۆتىڭ زامانىندا ول ءتىپتى جاڭاشا سيپات العانداي اسەرگە بولەدى. سول سەكىلدى سپەكتاكلدەگى جاعىمپاز بەن جاندايشاپتىڭ ۇرپاقتارى ارامىزدا بۇگىن دە, ەرتەڭ دە ءومىر سۇرە بەرەدى. سىرتقى كەلبەتتەرى عانا وزگەرمەسە, قالعان ءىس-ارەكەتتەردىڭ بارلىعى قاي زامان كەلسە دە قايتالانىپ وتىرادى. جاعىمپاز بەن جاندايشاپتى ساحنادان كورگەن سايىن سانانى الدىمەن وسىنداي وي باۋرايدى. قىسقاسى جازۋشى دراماتۋرگ مارحابات بايعۇت وسى سپەكتاكلى ارقىلى ەرەن تۇلعانىڭ قىرىن جان-جاقتان اشا ءبىلدى.
اسانباي اسقاروۆ تەك تالانتتى باسشى ەمەس, اقىن, زەرتتەۋشى, ءوز ۇلتىن سۇيگەن ازامات بولعان. ونىڭ «تاعدىر», «جۇماق پەن توزاق جىرلارى» جىر جيناقتارى, « ۇلى تۇراننىڭ ۇلدارى», «مەن ەلىممەن بىرگەمىن», «ولمەيتىن ارتىمدا ءسوزىم قالسا» اتتى وسيەت كىتاپتارى جارىق كورگەن.
حالقى ءۇشىن تۋعان ەر ەسىمىن ەل جادىندا ماڭگىلىككە قالدىرۋ ءۇشىن بۇگىندە جەرگىلىكتى اكىمدىك تاراپىنان ءبىرشاما ىستەر اتقارىلىپ جاتىر. سولاردىڭ ىشىندەگى ەڭ ماڭىزدىلارىن اتاپ وتسەك, قازىرگى تاڭدا شىمكەنتتە اسانباي اسقاروۆقا قويىلعان ەسكەرتكىش بار. مەگاپوليستىڭ ءبىر كوشەسى بەلگىلى تۇلعانىڭ ەسىمىمەن اتالادى. سونىمەن بىرگە بۇگىندە تالاي وقۋشى ا.اسقاروۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپتە وقىپ ءجۇر. تالانتتى باسشىنىڭ قۇرمەتى ءۇشىن شاھاردان ارنايى مۇراجاي اشىلعان. ال وسىدان ەكى جىل بۇرىن قالا باسشىلىعى قوقىس پوليگونىن جاسىل ايماق ەتكەن اسانباي اسقاروۆتىڭ اتىن دەندروساياباققا بەرۋ تۋرالى ۇيعارىم شىعاردى.
شىمكەنت