ۇلتتىق بانك توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ءاليا مولدابەكوۆا تەڭگە باعامىنىڭ ديناميكاسى مەن قارجى نارىعىنداعى سوڭعى ۇردىستەر تۋرالى پىكىر ءبىلدىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, اقش فەدەرالدى رەزەرۆ جۇيەسىنىڭ جانە الەمنىڭ باسقا دا جەتەكشى ورتالىق بانكتەرىنىڭ اقشا-كرەديت ساياساتىن كۇشەيتۋدى جالعاستىرۋى, رف مەن ۋكراينا اراسىنداعى گەوساياسي داعدارىستىڭ كۇشەيۋى تاۋەكەل-سەنتيمەنتتى كۇرت تومەندەتىپ, تاۋەكەلدى اكتيۆتەر تىم قۇبىلىپ كەتتى.
«قىركۇيەكتە تەڭگە باعامى 0,9 پايىزعا السىرەپ, 1 دوللار 476,53 تەڭگەگە جەتتى. ءبىر اي بويى ۇلتتىق ۆاليۋتا بىرقاتار قولايسىز سىرتقى فاكتوردىڭ قىسىمىنا ۇشىرادى. ءبىرىنشى كەزەكتە, نارىق قاتىسۋشىلارىنىڭ سەنتيمەنتىنە اسەر ەتكەن گەوساياسي قاقتىعىستاردىڭ ءورشي تۇسكەنىن اتاپ وتۋگە بولدى. سونىمەن قاتار بۇرىن اتاپ ايتقانداي, قىركۇيەك ايى بويى الەمدەگى مونەتارلىق جاعدايلار كۇشەيە ءتۇسىپ, مۇناي باعاسى تومەندەدى. تەرىس فاكتورلاردىڭ اسەرىنە قاراماستان, ۆاليۋتا نارىعى تەڭگەرىمدى بولدى. ۇلتتىق بانك ينتەرۆەنتسيالاردى جۇزەگە اسىرعان جوق. تەڭگە-دوللار جۇبى بويىنشا بيرجالىق ساۋدا-ساتتىق كولەمى تامىزبەن سالىستىرعاندا ءبىرشاما قىسقاردى», دەيدى ءا.مولدابەكوۆا.
كۆازيمەملەكەتتىك سەكتوردىڭ ساتىلىمدارى ۆاليۋتا نارىعىنا قولداۋ كورسەتتى. ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر (ەدب) ارقىلى ۆاليۋتا نارىعىندا ساتىلعان كىرىس كولەمى – 583,5 ملن دوللار. قىركۇيەكتە ۇلتتىق قوردان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە ترانسفەرتتەردى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ۆاليۋتانى ساتۋ 85,1 ملن دوللاردى قۇرادى.
التىن-ۆاليۋتا اكتيۆتەرىنىڭ كولەمى ءبىر ايدا 90 ملن دوللارعا ۇلعايىپ, ايدىڭ سوڭىنداعى جاعداي بويىنشا 32,8 ملرد دوللارعا جەتكەن. جاعىمدى فاكتورلاردىڭ ىشىندە ەدب قاراجاتىنىڭ ۇلتتىق بانكتەگى ۆاليۋتالىق شوتتارعا اكەلىنۋى, ال جاعىمسىز فاكتورلاردىڭ اراسىندا مەملەكەتتىك بورىشتى تولەۋ مەن التىن باعاسىنىڭ تومەندەۋى نەگىزگى ءرولدى اتقارعان.
«قىركۇيەك ايىندا التىن باعاسى بارىنشا قۇبىلمالى بولدى, ايدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا «التىن» باعاسىن بەلگىلەۋ 1 712 دوللاردان/ۋنتسيادان 1 673 دوللارعا/ۋنتسياعا دەيىن نەمەسە 2,3 پايىزعا تومەندەدى. قىركۇيەكتىڭ سوڭعى كۇندەرىندە التىننىڭ ءوز پوزيتسياسىنا ءىشىنارا «ورالعانىنا» قاراماستان, ءبىر اي ىشىندە باعا بەلگىلەۋ 1 618 دوللارعا/ۋنتسياعا دەيىن تومەندەپ, 2020 جىلعى ساۋىردەن بەرگى ەكى جىلدىق ەڭ تومەنگى كورسەتكىشتى جاڭارتتى. قىمبات مەتالل باعاسىنىڭ تومەندەۋى كوپتەگەن ورتالىق بانكتىڭ اقشا-كرەديت ساياساتىن كۇشەيتۋىنە, سونداي-اق دوللاردىڭ جاھاندىق نىعايۋىنا بايلانىستى. جوعارىدا ايتىپ وتكەنىمدەي, نەگىزگى ۆاليۋتالار قورجىنىنا قاتىستى دوللار يندەكسى قىركۇيەكتە 20 جىلدىق ەڭ جوعارى كورسەتكىشكە جەتتى», دەدى ول.
ال قىركۇيەكتىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ۇلتتىق قورداعى ۆاليۋتالىق اكتيۆتەردىڭ كولەمى 51,6 ملرد دوللار بولعان. وتكەن ايدا ۇلتتىق قوردان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتكە ترانسفەرت تۇرىندە 305 ملرد تەڭگە ءبولىنىپتى. ترانسفەرتتەردى ءبولۋ, نەگىزىنەن, قوردىڭ تەڭگەدەگى شوتىنداعى قالدىق ەسەبىنەن, سونداي-اق 85 ملن دوللار شەتەل ۆاليۋتاسىندا نەمەسە تەڭگە بالاماسىندا شامامەن 41 ملرد كونۆەرتاتسيا ەسەبىنەن ىسكە اسىرىلعان.
قارجى ماسەلەلەرى ءسوز بولعاندا مۇناي تاقىرىبى دا تىسقارى قالمايدى. قازان ايىنىڭ باسىندا مۇناي نارىعى ءۇشىن جاڭا دەرەكتەر – 2022 جىلعى قاراشا-جەلتوقسان ايلارىندا كۇنىنە 2 ملن باررەلگە مۇناي ءوندىرۋ كۆوتاسىنىڭ كۇتپەگەن جەردەن تومەندەۋى ايتىلدى.
«الايدا Goldman Sachs ەسەپتەۋلەرى بويىنشا ناقتى قىسقارۋ (كەيبىر وپەك + ەلدەرى ءوندىرىسىنىڭ بۇرىن بەلگىلەنگەن كۆوتالاردان ارتتا قالۋىنا بايلانىستى) كۇنىنە 1,2 ملن باررەلگە جۋىق بولعانىنا قاراماستان, اليانستىڭ بۇل كەلىسىمى مۇناي نارىعى ءۇشىن ەلەۋلى. وسىعان بايلانىستى, كەيبىر ساراپشىلار الداعى توقساندا باررەلىنە 100 دوللاردان جوعارى باعا بەلگىلەۋدى كۇتەدى. الايدا ەكونوميكانىڭ الەمدىك ءوسۋ كەلەشەگىنىڭ ناشارلاۋىنا قاتىستى كۇتۋلەر قارا التىن نارىعىنداعى قۇبىلمالى فاكتور بولىپ قالا بەرەدى», دەپ ءتۇسىندىردى ءا.مولدابەكوۆا.