ساياسي رەفورما – ۋاقىت تالابى

بۇل وقيعالار ساياسي عانا ەمەس, حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جانە ەكو­نوميكا­لىق جاعدايىنا تىكەلەي اسەر ەتىپ جاتقا­نىن بايقايمىز. ەۋرازيا كونتينگەن­تىندەگى سوڭعى وقيعالار ءبىلىم جانە عىلىم سالاسىن دا سىرت اينالىپ وت­پەيدى. سەبەبى ەلدىڭ تۇراقتىلىعى بار­لىق سالانىڭ دامۋىنا تىكەلەي اسەر ەتەدى.

«مەن بيىلعى كۇزدە كەزەكتەن تىس پرەزيدەنت سايلاۋىن وتكىزۋدى ۇسىنامىن. ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋ جولىندا تۇبەگەيلى جانە جان-جاقتى رەفورمالاردى تابىس­تى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن حالىقتىڭ جاڭا سەنىم مانداتى قاجەت. مەن ءۇشىن مەملەكەت مۇددەسى بارىنەن بيىك. سوندىقتان مەن وكىلەتتىك مەرزىمىمدى قىسقارتۋعا جانە كەزەكتەن تىس پرەزيدەنت سايلاۋى­نا بارۋعا دايىنمىن», دەدى مەم­لەكەت باسشىسى 1 قىركۇيەكتەگى جولداۋىندا.

وسى ورايدا ەلىمىزدە 20 قارا­شاعا جوسپارلانعان پرەزيدەنت سايلاۋىن ەۋرازيا ايماعىندا قالىپتاسىپ جاتقان جاڭا جۇيەنىڭ باستاۋى دەپ قابىلداۋعا بولادى. سەبەبى سوڭعى وقيعالاردىڭ سالدارى قازىردىڭ وزىندە بىلىنە باستادى. ەۋرازيا, ونىڭ ىشىندە ورتالىق ازيا ايماعى جاڭا كەزەڭگە اياق باستى. ەڭ الدىمەن, ساياسي رەفورمالار اۋاداي قاجەت. بۇرىنعى ەرەجە مەن ءتارتىپ كەلمەسكە كەتتى. 20 قاراشادان كەيىن ساياسي ارەنادا بىرنەشە مەرزىمگە سوزىلاتىن پرەزيدەنتتىك جۇيە دە ەسكىنىڭ قاتارىندا قالماق.

تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى, بيىل­عى سايلاۋدىڭ باستى ەرەكشەلىگى بار. ءبىرىنشى رەت پرەزيدەنت ءبىر مەرزىمگە 7 جىلعا سايلانباق. بۇل ەلدەگى بيلىكتىڭ مونوپوليالانۋىنا جول بەرمەيدى. وسىلايشا, دەمو­كرا­تيالىق قۇندىلىقتار ورنىعا تۇسەدى. جالپى, مۇنداي تاجىريبە الەمدە بار ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون.

ەلىمىزدە بىرنەشە جىل بۇرىن قولعا الىنعان ساياسي رەفور­مانىڭ تاريحي تالداۋى مەن باعاسى بولا­شاقتىڭ ەنشىسىندە. بۇل تاقى­رىپ­تا ساياساتتانۋشى عالىم­دار مەن زەرتتەۋشىلەردىڭ ەڭبەكتەرى قاجەت. ەلىمىزدەگى ساياسي وقيعالار وتان­دىق عالىمداردىڭ عانا ەمەس, تمد جانە ورتالىق ازيا ەلدەرىن زەرت­تەپ جۇرگەن حالىقارالىق عىلى­مي قوعامداستىقتىڭ دا قىزىعۋ­شىلىعىن تۋدىراتىنى انىق.

ساياسي مودەرنيزاتسيا ۋاقىت تالابى عانا ەمەس, مەملەكەت تۇراقتىلىعى مەن دامۋى ءۇشىن باستى قاجەتتىلىككە اينالدى.

لاۋرا قاراباسوۆا,

ق.جۇبانوۆ اتىنداعى اقتوبە وڭىرلىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى