بەس ءوندىرىس ورنى ىسكە قوسىلادى

ءوڭىر ەكونوميكاسىن ءارتاراپ­تاندىرۋ باعىتىنداعى باستاما ءۇشىن 30 گەكتار جەر تەلىمى بەلگى­لەندى. قۇنى 13,5 ملرد تەڭگە بولا­تىن زاۋىتتىڭ جىلىنا 24 مىڭ توننا تومات پاستاسىن دايىنداۋعا مۇمكىندىگى بار. جو­بانى قوس كومپانيا تەڭدەي قارجىلاندىرادى, 2025 جىلعا دەيىن ىسكە قوسىلۋعا ءتيىس زاۋىتتا 154 جۇمىس ورنى اشىلادى.  

وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى مارحابات جايىمبەتوۆ اكىمدىك تاراپىنان باستامانى قولداۋ شارالارى جۇرگىزىلەتىنىن ايتىپ, جوبانىڭ ءوڭىر ءۇشىن ماڭىز­دىلىعىنا توقتالدى. كەز­دەسۋ­دە بولاشاق ءوندىرىس ورنىن  ينفرا­قۇرىلىممەن جابدىقتاۋ, جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاما جاساۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى.

اۋىل شارۋاشىلىعى مي­نيستر­لىگى, قىزىلوردا وبلى­سى­نىڭ اكىمدىگى مەن KOÇ Holding تۇرىك كومپانياسى جانە وتاندىق Orbis Kazakhstan كومپانيا­سىنىڭ ارالارىندا اتقارىلا­تىن شارالار مەن مەرزىمدەرى كورسەتىلىپ, تورتجاقتى جول كارتاسى ازىرلەنىپ, بەكىتىلدى.

جالپى, وبلىستاعى وڭدەۋ ونەركاسىبىنىڭ جەكەلەگەن سالالارىن دامىتاتىن باعدارلاما اياسىندا ايماقتا قۇنى 654 ملرد تەڭگە بولاتىن 46 جوبا قولعا الىنعان. بۇگىندە ونىڭ توعىزى قولدانىسقا بەرىلدى. ونىڭ قاتارىندا بىلتىردان بەرى جۇمىس ىستەپ كەلە جاتقان كەرامزيت, اس تۇزى جانە كۇرىش وڭدەۋ وندىرىستەرى بار.  

يندۋستريالاندىرۋ باعدارلا­ما­سىنا وبلىستا بەلسەندى قاتى­سىپ كەلە جاتقان ءوندىرىس ورنىنىڭ ءبىرى – «ارالتۇز» كومپانياسى. كوم­پانيا وسىعان دەيىن جاڭادان 3 يسپان تسەحىن ىسكە قوسقان. بۇل ەڭبەك ونىمدىلىگىن ەكى ەسە ارتتىرىپ, 200-دەن اسا ادامدى تۇراقتى جۇ­مىسپەن قامتۋعا مۇمكىندىك بەردى. 

وسى جىلدىڭ ورتاسىنان بەرى وڭىردە كەرامزيت بلوكتارى شىعارىلا باستادى. جاڭا ءوندىرىس ورنىنىڭ قولجەتىمدى ءونىمى قازىر باعاسى اسپانداپ تۇرعان كىر­پىش پەن باسقا دا قۇرىلىس ماتەريالدارىنا باسەكەلەس بولىپ, تۇتىنۋشىلاردىڭ تاڭداۋى سوعان ءتۇسىپ تۇر.  

ارال اۋدانىندا ىسكە قوسىل­عان كۆارتس قۇمىن با­يىتۋ كومبيناتىنىڭ نەگىزگى تۇتىنۋشىسى جىلىنا 120 مىڭ توننادان استام كۆارتس كونتسەنتراتىن پايدالاناتىن شىنى زاۋىتى بولادى. شىنى زاۋىتى دەمەكشى, جىل سوڭىنا دەيىن بۇل نىساندى دا ىسكە قوسۋ جوسپارلانۋدا. ارنايى شتاب قۇرىلىپ, قىركۇيەك ايىندا پەشى قوسىلدى, قازان ايىنىڭ سوڭىندا العاشقى شىنى تاباقشاسى شىعارىلۋى كەرەك.

الداعى ۋاقىتتا وسى زاۋىت توڭىرەگىندە شاعىن, ورتا كاسىپ­كەرلىك بەلدەۋىن دامىتۋ ويلاستى­رى­لىپ وتىر. ونىڭ اياسىندا جا­ڭا ءونىم تۇرلەرىن شىعاراتىن 8 كا­سىپ­ورىن اشۋ باعىتىندا جۇمىس جۇرگىزىلۋدە. قازىر شىنى-تال­شىقتى-كومپوزيتتىك ماتە­ريال­­دار, اينا, سمارتفوندارمەن پلان­شەتتەرگە ارنالعان ۋلترا جۇقا شىنى دايىندايتىن 3 جوبا بو­يىنشا جۇمىس باستالىپ كەتتى.

بۇدان بولەك, جىل سوڭىنا دەيىن قارماقشى اۋدانىنداعى قۇس فابريكاسى, بالىقتى تەرەڭ وڭدەۋ زاۋىتى جانە قازالى­داعى بالىق قالدىقتارىنان ۇن ءون­دىرۋ تسەحى ىسكە قوسىلۋى كەرەك. سىرداريا اۋدانىنداعى كۇ­رىش اقتاۋ تسەحى مەن قىزىلوردا قالاسىنداعى قۇرعاق قۇرى­لىس قوسپالارى زاۋىتى دا بيىل قولدانىسقا بەرىلەتىن ءوندىرىس ورىندارى قاتارىندا تۇر. جالپى قۇنى 3 ملرد تەڭگەدەن اساتىن بۇل 5 جوباعا مەملەكەتىك قولداۋ شاراسى رەتىندە جەر تەلىمدەرى ۇلەستىرىلگەن.

بۇلاردىڭ ىشىندەگى ءىرى جوبا – «قارماقشى قۇس» جشس جىلىنا 1 500 توننا قۇس ەتىن وندىرەدى. قۇنى 2 ملرد تەڭگە بولاتىن فابريكادا 60 ادام جۇمىس ىستەيدى دەپ جوسپارلانىپ وتىر. ءوندىرىسى ساناۋلى وڭىردەگى فابريكاعا قاجەتتى قوندىرعىلار الداعى ايدا تولىق جەتكىزىلەدى.

تاۋ-كەن مەتاللۋرگياسى – قويناۋى قازىناعا باي سىر وڭىرىندە كەيىنگى جىلدارى پايدا بولعان سالا. وبلىس­تا قازىر «شالقيا» جانە «بالاساۋىس­قاندىق» كەنىشتەرىن يگەرۋ اياسىن كەڭەيتۋ جوبالارى ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. بۇل ءۇشىن الەمدەگى ءىرى 5 كەنىش قاتارىنداعى «شالقيا» كەن ورنىن دامىتۋدىڭ جاڭا ستراتەگياسى ازىرلەندى. ستراتەگياعا سəيكەس تاۋ-كەن بولىگى مەن جەرۇستى كەشەندەرى بويىنشا تۇزەتۋلەر ەنگىزىلىپ, تاۋ-كەن فابريكاسى­­نىڭ قۇرىلىسىن جۇرگىزەتىن مەردى­گەر مەكەمەنى انىقتاۋ پروتسەدۋرالارى باستالدى. فابريكا ىسكە قوسىلعاندا جاڭادان تاعى ءبىر مىڭعا جۋىق جۇمىس ورنى اشىلادى. ءوندىرىس ورنى العاشقى جىلى جىلىنا 2 ملن توننا كەن وڭدەسە, 2026 جىلدان باستاپ 4 ملن تونناعا دەيىن ۇلعايادى. ۆانادي وندىرەتىن «بالاساۋىسقاندىق» كەن ورنىنداعى تاعى ءبىر جوبانى شەتەلدىك ينۆەستور «فەررولوۋس رەسورسيز لتد» جۇزەگە اسىرىپ جاتىر. جىل باسىنان بەرى كەنىشتەن وندىرىلگەن 265 توننا امموني مەتاۆاناداتى ۇلىبريتانيا, شۆەيتساريا, اۋستريا ەلدەرىنە, 37 توننا فەرروموليبدەن رەسەي مەملەكەتىنە ەكسپورتتالعان.

قىزىلوردا وبلىسى