رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين حالىققا ۇندەۋ جاساپ, ەلدە ءىشىنارا موبيليزاتسيا جاريالاناتىنىن مالىمدەدى. بۇل مالىمدەمەنى حالىقارالىق قوعامداستىق سىنعا الدى.
«اسكەري قىزمەتكە قازىرگى ۋاقىتتا زاپاستاعى جانە ەڭ الدىمەن قارۋلى كۇشتەر قاتارىندا قىزمەت ەتكەن, بەلگىلى ءبىر اسكەري ماماندىقتارى مەن ءتيىستى تاجىريبەسى بار ازاماتتار عانا شاقىرىلادى», – دەدى ۆ.پۋتين.
اسكەري احۋال تۋرالى ايتقان كرەمل باسشىسى شەپتىڭ ءبىر مىڭ شاقىرىمنان اسىپ كەتكەنىن جەتكىزدى. ونىڭ ايتۋىنشا, دونەتسك ايماعىنداعى رەسەيلىك اسكەر تىكەلەي شابۋىل جاساماي, شىعىندى ازايتۋ ماقساتىندا بىرتىندەپ ارەكەت ەتپەك. سونداي-اق ول حەرسون, دونەتسك, لۋگانسك وبلىستارىنىڭ وككۋپاتسيالانعان وڭىرىندە جاريالانعان رەفەرەندۋمدارعا قاتىستى پىكىر ءبىلدىردى. ۆ.پۋتين داۋىس بەرۋدىڭ قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋعا ۋادە ەتتى.
«اسكەري قىزمەتكە شاقىرىلعاندار ارنايى اسكەري وپەراتسيا تاجىريبەسىن ەسكەرە وتىرىپ, مىندەتتى تۇردە قوسىمشا اسكەري دايارلىقتان وتەدى», دەگەن ۆ.پۋتين ءىشىنارا موبيليزاتسيا تۋرالى جارلىققا قول قويعانىن حابارلادى. ءسوز سوڭىندا پۋتين يادرولىق قاۋىپ تاقىرىبىنا توقتالدى.
ء«بىزدى يادرولىق قارۋمەن بوپسالاماق بولعاندار جەلدىڭ ءوز باعىتىنا بۇرىلۋى مۇمكىن ەكەنىن ءبىلۋى كەرەك», دەدى كرەمل باسشىسى.
موبيليزاتسيا جاريالانعاننان كەيىن بىردەن ناۆالنىيدىڭ سەرىكتەستەرى, رەسەيلىك وپپوزيتسيا جانە سوعىسقا قارسى قوزعالىستار رەسەيلىكتەردى نارازىلىق بىلدىرۋگە شاقىردى. وسىعان بايلانىستى رەسەيدىڭ 30-دان استام قالاسىندا شەرۋ ءوتتى. ۇستالعان ادام سانى قازىردىڭ وزىندە مىڭنان اسقان كورىنەدى.
رەسەي پرەزيدەنتىنىڭ ۇندەۋىنەن كەيىن مەملەكەتتىك تەلەارنالار اتالعان ەلدىڭ قورعانىس ءمينيسترى سەرگەي شويگۋدىڭ سۇحباتىن كورسەتتى. ۆەدومستۆو باسشىسى موبيليزاتسيانىڭ قالاي وتەتىنىنە توقتالىپ, ۋكراينادا قازا تاپقان رەسەيلىك ساربازداردىڭ رەسمي سانىن ايتتى. ونىڭ كەلتىرگەن دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك, ۋكراينادا 5 937 جاۋىنگەر قازا تاپقان.
رەسەي قورعانىس ءمينيسترىنىڭ دەرەكتەرى ۋكراينا تاراپىنىڭ مالىمەتىنەن الدەقايدا از. قازىرگى تاڭدا رەسمي كيەۆ 50 مىڭنان استام رەسەيلىك ساربازدىڭ كوزىن جويعاندارىن العا تارتىپ وتىر. ونىڭ ۇستىنە, كوپتەگەن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى جاساعان ءتىزىم دە س.شويگۋ كەلتىرگەن دەرەكتەردەن الدەقايدا كوپ. ماسەلەن, ۆۆس ارناسى 16 قىركۇيەككە دەيىنگى قاقتىعىس كەزىندە رەسەي كەم دەگەندە 6 476 ساربازىنان ايىرىلعان دەپ حابارلادى. بۇل تەك اشىق دەرەككوزدەرمەن راستالعاندارى عانا. سوندىقتان ساراپشىلار قازا تاپقانداردىڭ ناقتى سانى بۇدان دا كوپ ەكەنىن ايتادى.
سونداي-اق س.شويگۋ شامامەن 300 مىڭ ادام تارتىلاتىنىن مالىمدەدى. بىراق ءبارى بىردەن اسكەرگە شاقىرىلمايدى. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, شاقىرىلعاندار اۋەلى قايتا دايارلاۋعا جىبەرىلەدى. سودان كەيىن عانا وزدەرىنە جۇكتەلگەن تاپسىرمانى ورىنداۋعا كىرىسەدى.
بۇل شەشىمدى حالىقارالىق قوعامداستىق ءتۇرلى دەڭگەيدە قابىلدادى. اقش-تىڭ ۋكرايناداعى ەلشىسى موبيليزاتسيا جاساۋ رەسەيدىڭ السىزدىگىنىڭ بەلگىسى دەپ ەسەپتەيدى. بريدجيت برينكتىڭ ايتۋىنشا, رەسەي بيلىگىنىڭ كەيىنگى قادامدارى ولاردىڭ قيىن جاعدايدا تۇرعانىن كورسەتەدى.
«جالعان رەفەرەندۋمدار مەن موبيليزاتسيا – رەسەيدىڭ السىزدىگىنىڭ, ساتسىزدىگىنىڭ بەلگىسى. اقش رەسەيدىڭ اننەكسيالانعالى جاتقان ۋكراينا اۋماقتارىنا دەگەن تالاپتارىن ەشقاشان مويىندامايدى. ءبىز ۋكرايناعا قانشا قاجەت بولسا, سونشا قولداۋ كورسەتەمىز», دەپ جازدى برينك Twitter-دەگى پاراقشاسىندا.
نيدەرلاند پرەمەر-ءمينيسترى مارك ريۋتتە دە وسىنداي پىكىر ۇستانادى. ونىڭ ايتۋىنشا, ءىشىنارا موبيليزاتسيا كرەملدىڭ قيىن جاعدايدا تۇرعانىنىڭ بەلگىسى. «موبيليزاتسيا, دونەتسكىدە رەفەرەندۋم وتكىزۋگە شاقىرۋ – ءبارى شاراسىزدىقتىڭ بەلگىسى. ونىڭ يادرولىق قارۋ تۋرالى ءسوزى بۇرىن بىرنەشە رەت ەستىگەن ءسوز. بۇل ءسوز عانا, سوندىقتان سابىرلى بولۋعا كەڭەس بەرەمىن», دەدى م.ريۋتتە.
ۇلىبريتانيا قورعانىس ءمينيسترى بەن ۋوللەس ءپۋتيننىڭ ۋكرايناداعى سوعىسقا رەزەرۆتەگىلەردى جۇمىلدىرۋ تۋرالى شەشىمى رەسەي باسقىنشىلىعىنىڭ ءساتسىز اياقتالعانىن كورسەتەدى دەپ مالىمدەدى.
«ەشقانداي قوقان-لوققى نەمەسە ۇگىت-ناسيحات ۋكراينانىڭ بۇل سوعىستا جەڭىپ جاتقانىن, حالىقارالىق قوعامداستىقتىڭ بىرىككەنىن جانە رەسەيدىڭ جالعىز قالعانىن جاسىرا المايدى», دەدى ۇلىبريتانيانىڭ قورعانىس ءمينيسترى.
سونداي-اق ب.ۋوللەس پۋتين بۇعان دەيىن موبيليزاتسيا بولمايدى دەپ ۋادە بەرگەنىنە, رەسەيدىڭ ۋكراينا اۋماقتارىن اننەكسيالاۋدى جوسپارلامايمىز دەگەنىنە نازار اۋداردى.
چەحيا پرەمەر-ءمينيسترى پەتر فيالا پۋتين جاريالاعان ءىشىنارا موبيليزاتسيا ۋكرايناداعى سوعىستى ودان ءارى ۋشىقتىرۋ ارەكەتى دەپ اتادى. پ.فيالا قازىر ۋكرايناعا كومەكتەسۋدى جالعاستىرۋ وتە ماڭىزدى ەكەنىن جانە بۇل چەحيانىڭ مۇددەسىنە ساي كەلەتىنىن جەتكىزدى.
چەحيا – ۋكراينانى اۋىر قارۋ-جاراقپەن قامتاماسىز ەتكەن ءبىرىنشى ەل. الداعى ۋاقىتتا دا ۋكراينا قارۋلى كۇشتەرىنە تانكتەر, تىكۇشاقتار جانە ارتيللەريالىق جۇيەلەر جەتكىزۋدى جالعاستىرا بەرمەك.
گەرمانيا ۆيتسە-كانتسلەرى روبەرت حابەك كرەملدىڭ بۇل ارەكەتىن «رەسەيدىڭ تاعى ءبىر قاتە قادامى» دەپ اتادى. كانتسلەر ولاف ءشولتستىڭ كەڭسەسى مالىمدەمە تاراتىپ, گەرمانيا باسشىسى رەسەيدىڭ ءىشىنارا موبيليزاتسيا تۋرالى شەشىمىن كرەملدىڭ ۋكرايناعا شابۋىل جاساۋ كەزىندە جۇزەگە اسىرعان جوسپارلارىنىڭ ساتسىزدىگى دەپ سانايتىنىن حابارلادى.
قىتاي سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى ۆان ۆەنبين رەسەي بيلىگىنىڭ سوڭعى مالىمدەمەلەرىنە قاتىستى پىكىر ءبىلدىردى. «ۋكراينا داعدارىسىنا قاتىستى قىتايدىڭ ۇستانىمى ارقاشان ايقىن. ءبىز تاراپتاردى ديالوگ پەن كەلىسسوزدەر ارقىلى اتىستى جانە سوعىستى توقتاتۋعا شاقىرامىز. تاراپتاردىڭ مۇددەلەرىن ەسكەرە وتىرىپ, اقىلعا قونىمدى قادام جاسايتىنىنا سەنىمدىمىز. ءبىز سونداي-اق حالىقارالىق قوعامداستىق بۇعان قول ۇشىن سوزادى دەپ ۇمىتتەنەمىز», دەدى ۆ.ۆەنبين.
پولشا پرەمەر-ءمينيسترى ماتەۋش موراۆەتسكي ءوز ەلىنىڭ ۋكراينانى قولداۋىن جالعاستىراتىنىن حابارلادى. «وداقتاستارىمىزبەن بىرگە ناتو-نىڭ ۋكرايناعا قولداۋىن ارتتىرىپ, قورعاۋ ءۇشىن قولدان كەلگەننىڭ ءبارىن جاسايمىز. ءىشىنارا موبيليزاتسيا تۋرالى اقپارات راستالدى. رەسەي ۋكراينانى جويىپ, ونىڭ اۋماعىنىڭ ءبىر بولىگىن باسىپ الۋعا تىرىسادى. بۇعان مۇمكىندىك بەرە المايمىز», دەدى ول رەيتەرس اگەنتتىگىنە بەرگەن سۇحباتىندا.