جامبىلدىق جۇرت جارىق ءۇشىن قىرعىزداردىڭ قاباعىن باعىپ, ارقاسىنان قاعىپ وتىر. قاراپايىم حالىق تۇتىنعان ەلەكتر قۋاتى ءۇشىن ءارى كەتسە 3-5 مىڭ تەڭگە تولەسە, مەركى اۋدانىنا قاراستى جاۋعاش باتىر اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى 15-20 مىڭ تەڭگەنىڭ ارالىعىندا اقى تولەۋگە ءماجبۇر. وسىلايشا, قازاق اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى ەلەكتر قۋاتىن قىرعىز رەسپۋبليكاسىنان الۋعا ءماجبۇر.
كەڭەس اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ قۇرامىنا كىرەتىن جاۋعاش باتىر اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى مال باعىپ, ەگىن سالىپ ناپاقاسىن ايىرىپ وتىر. شاعىن اۋىل حالقى شاعىم ايتىپ, كەز كەلگەن ماسەلەمەن اكىم الدىنا بارا بەرمەيدى. الايدا جەرگىلىكتى جۇرتشىلىق ونداعان جىل بويى جارىق ماسەلەسىمەن تالاي شەندىنىڭ الدىن توزدىرعان. ءوڭىردى باسقارۋعا كەلگەن اتقامىنەرلەر جاعدايدى بىلگەنىمەن, حالىقتىڭ جانايقايىن قۇلاعىنا ىلگەنىمەن, ماسەلەنى شەشۋگە كەلگەندە قورعانسىزدىڭ كۇيىن كەشكەن. ال قىرعىز تاراپى بەرەتىن جارىققا جاۋتاڭداپ قاراعان حالىق تولەماقىنى دوللارمەن تولەۋگە ءماجبۇر.
ء«بىز جارىق قۋاتىن قىرعىز رەسپۋبليكاسىنان الامىز. وسىلايشا, كورشى ەلگە تاۋەلدى بولىپ وتىرمىز. تولەماقىنى مەملەكەتارالىق بولىپ ەسەپتەلەتىن ەڭ جوعارى تاريفپەن تولەيمىز. كورشى ەلگە ءبىر ادامدى وتكىزۋ, قاراجاتتى دوللارعا ايىرباستاۋ, ونى سومعا اۋىستىرىپ, تولەماقىنى جەتكىزۋ دە وڭاي ەمەس. قىسقاسى, اۋىل حالقىنىڭ جاعدايى ءماز ەمەس. وسىلايشا, قينالىپ كۇن كورىپ جاتىرمىز», دەيدى ەلدى مەكەن تۇرعىنى ومىربەك ورازباەۆ جاعدايدى ءتۇسىندىرىپ.
دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, قىرعىزدار جاعى قالاعان كەزىندە جارىقتى ءسوندىرىپ تاستايتىن كورىنەدى. مۇنداي كەزدە مايشامعا تەلمىرگەن حالىقتىڭ جاعدايى ءتىپتى قيىنداي تۇسەتىنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. ون التى جىل بويى جارىق ءۇشىن ايىر قالپاقتى اعايىندارعا جالتاقتاپ, عارىپتىڭ كۇيىن كەشكەن حالىق وتكىر ماسەلەنىڭ جەدەل تۇردە شەشىمىن تاپقانىن قالايدى. ويتكەنى ارتىق اقشا تولەۋدەن ابدەن شارشاعان.
ء«ۇپ ەتكەن جەل تۇرسا جارىق سونەدى. قىرعىزدار جاعى ەلەكتر قۋاتىن وشىرۋگە بەيىل تۇرادى. سونىڭ سالدارىنان بىرنەشە تاۋلىك بويى جارىققا جارىماي وتىرامىز. سوعان قاراماستان اي سايىن 15-20 مىڭ تەڭگە تولەماقى تولەيمىز», دەيدى اۋىل تۇرعىنى ساعات جاقسىمبەتوۆ.
اۋىلدان بولەك ەكى بىردەي اسكەري بولىمشە دە قىرعىز جارىعىنا تاۋەلدى ەكەنىن ايتا كەتەلىك. جاۋعاش باتىر اۋىلىندا قونىستانعان حالىقتىڭ مۇڭىن جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىكتىڭ وكىلدەرى جىل سايىن ەستىپ ءجۇر. اكىمدەردىڭ ەسەپتى جينالىسىندا دا وتكىر ماسەلەنى كوتەرۋدى توقتاتقان ەمەس. الايدا جارىق ماسەلەسى جىلدار بويى شەشىمىن تاپپاي كەلەدى. قاشان, قالاي شەشىلەتىنىن كىم ءبىلسىن؟! ءبىر انىعى, پروبلەما بۇرىنعىداي وزەكتى كۇيىندە قالماق.
ۋاقىتىندا كەڭەس, اسپارا اۋىلدارى ارقىلى جاۋعاش باتىر ەلدى مەكەنىنە ەلەكتر قۋاتى تارتىلعان. ايتكەنمەن, توقىراۋ جىلدارىندا تيىن تابۋ ءۇشىن ءتۇرلى ارەكەتكە بارعان الدەكىمدەر جارىق باعانالارىن ۇرلاپ كەتكەن. سالدارىنان ءبۇتىن ءبىر ەلدى مەكەن حالقى ءالى كۇنگە زارداپ شەگىپ وتىر. ءبىز ايتقان 15-20 مىڭ تەڭگە بەر جاعى عانا. ءبىراز ۋاقىت بۇرىن اۋىل تۇرعىنى ءمادينا اقىلبەكوۆا ءبىر ايدا تۇتىنعان ەلەكتر قۋاتى ءۇشىن 24 مىڭ تەڭگە تولەگەنىن ايتىپ, جانايقايىن جەتكىزگەن بولاتىن.
جەرگىلىكتى جۇرتشىلىق كورشى ەلدىڭ قاباعىنا قاراۋدان قاجىپ كەتكەن. ء«بىز دە باسقا اۋىلداردىڭ حالقى سەكىلدى اقىلعا قونىمدى تولەماقى تولەگىمىز كەلەدى. ول ءۇشىن بيلىك ءبىزدىڭ ماسەلەمىزگە مويىن بۇرۋى كەرەك. جىلدار بويى شەشىمىن تاپپاعان ماسەلە پرەزيدەنتكە جەتپەسە, مەملەكەت باسشىسى پارمەن بەرمەسە شەشىلمەيتىندەي كورىنەدى», دەيدى اۋىلداعى اعايىن اشىنىپ.
راسىندا دا, ۇزاق جىلدار بويى قارجىنى كورشى ەلدىڭ قازىناسىنا قۇيىپ جۇرگەن اۋىل تۇرعىندارىنىڭ اشۋىن تۇسىنۋگە بولادى. بايقاۋىمىزشا, ماسەلە وڭىرلىك دەڭگەيدە شەشىمىن تاپپايتىن سياقتى. ويتكەنى جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتى جاسالعانىمەن, ءتيىستى تاراپتاردان ءالى كۇنگە قولداۋ جوق.
«ناقتىلاپ ايتاتىن بولساق, 2021 جىلى جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاردى رەتتەۋ جۇمىسى باستالدى. ۋاقىتى كەلگەن سوڭ ساراپتامادان ءوتتى. بەلگىلىسى سول, 532 ملن تەڭگەنى قۇرايتىن جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتارى ازىرلەنگەن بولاتىن. سالالىق باسقارماعا بيۋدجەتتىك ءوتىنىم بەرىلىپ قويعان. الايدا بۇگىنگى تاڭدا قولداۋ تاپپاي وتىرعانىنان حاباردارمىز», دەيدى اۋدان اكىمىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى قايرات ارعىنباەۆ جاعدايدى ءتۇسىندىرىپ.
جاۋعاش باتىر اۋىلىندا باس اۋىرتاتىن ماسەلە از ەمەس. الايدا اۋىل تۇرعىندارى بارلىق ماسەلەنى كەرى ىسىرىپ قويعان. ولار ءۇشىن قولجەتىمدى باعاداعى ەلەكتر قۋاتى اۋاداي قاجەت. باسقاسىنىڭ ءبىر ءمانىسى بولار. حالقىنىڭ سانى ەكى جۇزگە جەتپەيتىن شاعىن اۋىل جۇرتىنىڭ شاعىمى دا وسى. قىسقاسى, قىرعىزدار تاراپى جەكە كاسىپكەرلىك ارقىلى مەركى اۋدانىنداعى ءبۇتىن ءبىر اۋىلداعى اعايىندى قاناپ وتىر. بۇعان توقتام جاسايتىن كۇن الىس پا, جاقىن با؟
«وسى جوبانى قارجىلاندىرۋ ءۇشىن ءتيىستى مينيسترلىككە ءوتىنىمدى ءبىرىنشى جارتىجىلدىقتا وتكىزگەنبىز. جوبا ءالى قولداۋ تاپپادى. مينيسترلىك تاراپىنان قولداۋ تاپقان جاعدايدا عانا ەلدى مەكەن مەن ەكى اسكەري بولىمشە تۇراقتى تۇردە ەلەكتر ەنەرگياسىمەن قامتىلادى», دەيدى وبلىستىق ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق باسقارماسىنىڭ ءبولىم باسشىسى الماس وماروۆ ماسەلەنىڭ ءمانىسىن ءتۇسىندىرىپ.
جاۋاپتى تۇلعالاردىڭ سوزىنەن تۇسىنگەنىمىز, ماسەلە جاقىن كۇندەرى شەشىمىن تاپپايتىن سەكىلدى. ويتكەنى جوبا ءالى كۇنگە دەيىن ماقۇلدانباعان. سوندىقتان دا جاۋعاشتىقتاردىڭ جانايقايى ءالى ءبىراز ۋاقىتقا جالعاسادى دەسەك, قاتەلەسپەسپىز.
جامبىل وبلىسى,
مەركى اۋدانى