كەشە ەلوردادا ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ ءىس باسىنداعى توراعاسى, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسى – سىرتقى ىستەر ءمينيسترى قانات ساۋداباەۆتىڭ باستاماسىمەن پريدنەستروۆەدەگى جاعدايدى رەتتەۋ جونىندەگى “5+2” پىشىنىندە (تاراپتار – مولدوۆا, پريدنەستروۆە, ارااعايىندىق تانىتۋشىلار – ەقىۇ, رەسەي, ۋكراينا, بايقاۋشىلار – ەۋروپالىق وداق, اقش) كەزدەسۋ ءوتتى.
الدىن الا اتاپ وتەيىك, بۇل كەزدەسۋدى قازاقستاننىڭ استاناسى – استانا قالاسىندا وتكىزۋ تۋرالى كەلىسىمگە وسى جىلدىڭ 1 ساۋىرىندە ەقىۇ-نىڭ ءىس باسىنداعى توراعاسى قانات ساۋداباەۆتىڭ كيشينەۆ جانە تيراسپول قالالارىنا جاساعان ساپارى كەزىندە قول جەتكىزىلگەن بولاتىن. سونىمەن قاتار, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ۇزاققا سوزىلىپ بارا جاتقان كيكىلجىڭدەردى, ونىڭ ىشىندە پريدنەستروۆەدەگى جاعداي دا بار, كەلىسپەۋشىلىكتەردى بەيبىت جولمەن رەتتەۋ قازاقستاننىڭ ەقىۇ-عا توراعالىعىنداعى ماڭىزدى باسىمدىقتاردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلاتىندىعىن اتاپ كورسەتكەن ەدى.
ءبىز پريدنەستروۆە پروبلەماسىن ۇنقاتىسۋعا قاتىسۋشى تاراپتاردىڭ بارلىعىنىڭ مۇددەلەرىن ەسكەرە وتىرىپ, ونى تەك بەيبىت جانە ساياسي جولمەن عانا ناقتى رەتتەۋگە بەل بۋعانبىز, دەدى قانات ساۋداباەۆ كەزدەسۋدى اشارداعى ءسوزىندە. قازاقستان ءۇشىن پريدنەستروۆەگە قاتىستى مارتەبەنى قامتاماسىز ەتۋ مولدوۆانىڭ ەگەمەندىگى مەن اۋماقتىق تۇتاستىعىن ساقتاۋ, سونداي-اق وڭىردەگى تۇرعىنداردىڭ ساياسي-ەكونوميكالىق جانە گۋمانيتارلىق قۇقىقتارىن قۇرمەتتەۋ فورمۋلالارىن رەتتەۋدەن تۇرادى.
كەزدەسۋدە پريدنەستروۆەگە قاتىستى پروبلەمالاردى رەتتەۋدە ءسال دە بولسا العا باسۋشىلىق بار ەكەنى دە اتاپ ءوتىلدى. مىسالى, كيشينەۆ پەن تيراسپول اراسىندا بىرقاتار ماسەلەلەردى شەشۋدە ىلگەرىلەۋشىلىك بايقالادى.
پريدنەستروۆە پروبلەمالارىن رەتتەۋگە بايلانىستى كەلىسسوزدەر 2006 جىلدان بەرى بەيرەسمي تۇرعىدا ءجۇرگىزىلىپ كەلەدى. ال “5+2” ءپىشىنىنىڭ تولىق اتاۋى – پريدنەستروۆەنى رەتتەۋ جونىندەگى كەلىسسوزدەر ۇدەرىسى اياسىنداعى ساياسي ماسەلەلەردىڭ تۇراقتى كەڭەسى دەگەن ۇعىمدى بىلدىرەدى. 2006 جىلدان ساياسي رەتتەۋ ماسەلەلەرى فورمات اياسىندا تالقىلانباعاندىقتان, “5+2” كەزدەسۋى سول كەزدەن باستاپ بەيرەسمي مانگە يە بولعان ەدى. وسىعان بايلانىستى قانات ساۋداباەۆ كەزدەسۋدە ء“بىز بەيرەسمي كەزدەسۋلەردەن رەسمي كەلىسسوزدەرگە كوشۋ كەرەك دەپ ويلايمىز”, دەدى.
ەقىۇ-نىڭ ءىس باسىنداعى ءتوراعاسى, سونداي-اق پريدنەستروۆە پروبلەماسىن رەتتەۋگە قاتىستى رەسەي مەن ۋكراينا پرەزيدەنتتەرىنىڭ مالىمدەمەلەرىن وڭ باعالايتىنىن جەتكىزدى. “ايماقتاعى جاعدايدى رەتتەۋ جولدارىن ىزدەستىرۋدىڭ بولاشاعىن قيىنداتىپ جىبەرمەس ءۇشىن, – دەدى ءارى قاراي قانات ساۋداباەۆ, – مولدوۆا مەن پريدنەستروۆەگە بىرجاقتى ءىس-ارەكەتتەردەن اۋلاق بولۋعا قاتىستى شاقىرۋلاردى ءبىز دە قولدايمىز”.
ءاليسۇلتان قۇلانباي.