مەديتسينالىق قىزمەتكە شاعىم كوبەيىپ تۇر

ماسەلەن, 2022 جىلدىڭ 1 جارتى­جىل­دىعىندا الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورىنا 11 مىڭنان اسا ادام مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ تومەن ساپاسىنا, مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋدەن جانە ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋدەن باس تارتۋعا قاتىستى شاعىم تۇسىرگەن. بۇل حالىق اراسىندا مەديتسينا قىزمەتىنىڭ ساپاسىنا كوڭىل تولماۋشىلىق ۇلعاي­عا­نىن ءارى جۇرتشىلىقتىڭ بۇل سىنى ورىندى ەكەنىن بىلدىرەدى. مينيستر تال­داۋ مالىمەتتەرىن كەلتىرە وتىرىپ, قىز­مەت ساپاسىنا ەڭ ءجيى شاعىم ايتىلاتىن ايماقتاردى اتادى. ونىڭ ىشىندە الماتى, نۇر-سۇلتان قالالارى مەن قاراعان­دى, الماتى, شىعىس قازاقستان وبلىس­تارى بار. شاعىمداردىڭ ءتۇپ سەبەبى مە­ديتسينالىق كومەكتىڭ قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋدە پروبلەما بار ەكەنىن ايقىنداپ بەردى – مۇنداي شاعىمداردىڭ ۇلەسى 26%-دى قۇرادى (2021 جىلى – 20,6%), مەديتسينالىق قىزمەت ساپاسىنا قاتىستى شاعىمدار 23,2% (2021 جىلى – 38%), مەديتسينالىق كومەكتى ۇزاق كۇتۋگە قاتىستى شاعىم 8,5% (2021 جىلى – 8,4%) قۇرادى.

«مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ ساپاسىنا ىقپال ەتۋشى قۇرال بولۋعا ءتيىس الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ قورى مونيتورينگىنىڭ رولىنە ايرىق­شا توقتالعىم كەلەدى. جالپى, قارجىلان­دىرۋدان الىناتىن سومانىڭ وسكەنىنە قاراماستان, 2021 جىلى قور ساراپشىلارى 25,7 ملرد تەڭگەگە 1,1 ملن ولقىلىقتى اشكەرەلەدى. جالپى العاندا, الەۋمەتتىك مەدساقتاندىرۋ قورىنىڭ قارجىلىق سانكتسيالارىنىڭ تيىمدىلىگى تومەن ەكەنى بايقالادى. مەديتسينالىق قىزمەتتى ءتيىستى دەڭگەيدە كورسەتپەيتىن ءونىم بەرۋ­شىلەرگە قاتىستى ىقپال ەتۋ شارالارىن قاتاڭداتۋ كەرەك», دەدى ا.عينيات.

جىل سايىن بيۋدجەتتىڭ ۇلعاياتىنىنا قاراماستان, ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋ باعىتىن­دا دا ءتۇرلى بۇزۋشىلىق فاكتىلەرى انىق­تالىپ جاتىر. ماسەلەن, 2021 جىلى مە­دي­تسينالىق جانە فارماتسەۆتيكالىق با­قىلاۋ كوميتەتى وسىنداي 28 فاكتىنى انىق­تادى. 72 جاۋاپتى تۇلعا اكىمشى­لىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلىپ, 10 ملن تەڭ­گەدەن اسا ايىپپۇل سالىندى. 2022 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋ بويىن­شا وسىنداي 17 بۇزۋشىلىق تىركەلىپ, 2,3 ملن تەڭگەدەن اسا ايىپپۇل سالىندى.

«شاعىمداردىڭ 80%-ىنا مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ, مەديتسينا ۇيىم­دارى باسشىلارىنىڭ جۇرتپەن ءالسىز كوم­مۋنيكاتسياسى سەبەپ بولىپ وتىر. پاتسيەنت­تەردى قولداۋ قىزمەتىنىڭ جۇمىسىن مەديتسينا ۇيىمىنىڭ باسشىلارى دا, دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارمالارى دا ءتيىستى دەڭگەيدە قاداعالامايدى», دەدى ۆەدومستۆو باسشىسى.

600-دەن اسا قىزمەتكەردەن تۇراتىن پاتسيەنتتەردى قولداۋ جانە ىشكى ساراپتاما توبى پاتسيەنتتەردىڭ ماسەلەسىن ء«دال قازىر جانە ءدال وسى جەردە» قاعيداتىمەن كەزەك كۇتتىرمەي شەشۋگە ءتيىس ەدى. الايدا مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنە شاعىم تو­لاستار ەمەس. شاعىمنىڭ 90%-ى جوعا­رى تۇرعان ينستانتسياعا كەلىپ تۇسەدى. دەمەك, حالىقتىڭ پاتسيەنتتەردى قولداۋ قىزمەتى مەن مەديتسينا ۇيىمدارىنىڭ جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارمالارىنىڭ ­باسشىلارىنا سەنۋدەن قالعانىن بىل­دىرەدى دەپ ايتپاسقا امال قالمادى», دەپ قوستى ا.عينيات.

مينيستر, ءبىرىنشى كەزەكتە, مەديتسينا­لىق كومەكتىڭ ساپاسىن ءتيىمدى باسقارۋ مەحانيزمدەرىن قولدانۋعا اسا مۇددەلى ەمەس مەديتسينالىق ۇيىم باسشىلارىن سىنعا الدى. وڭىرلەردە مەديتسينا­­لىق ۇيىمداردى اككرەديتتەۋ بويىنشا جۇمىس دۇرىس اتقارىلمايدى. تمككك/مامس ءونىم بەرۋشىلەرىنىڭ 47%-ى عانا (847-دەن 401-ءى عانا) اككرەديتتەلگەن. كلينيكالار ەڭ از اككرە­ديتتەلگەن ايماق­تار قاتارىندا قوستاناي, سولتۇستىك قازاقستان, الماتى, ماڭعىستاۋ, شىعىس قازاقستان وبلىستارىن جانە شىمكەنت قالاسى تۇر. اككرەديتتەۋ دەڭگەيى نەبارى 17%-30% ارالىعىندا. سونداي-اق ليتسەنزياسىز قىزمەت كورسەتۋ, مامانداردىڭ سەرتيفيكاتسىز جۇمىس ىستەۋ فاكتىلەرى ءجيى تىركەلەتىنىنە نازار اۋدارىلدى. ماسەلەن, بيىل ءى جارتىجىلدىقتا وڭىر­لەردە ليتسەنزياسىز قىزمەت كورسەتۋدىڭ 706 فاكتىسى انىقتالدى: 536 فاكت – 42 مەديتسينالىق-سانيتارلىق العاشقى كومەك ۇيىمىندا جانە 170 فاكت 32 ستاتسيوناردا تىركەلدى. مۇنداي جايتتار كوبىنەسە اقمولا, قاراعاندى, قوستاناي, جامبىل وبلىستارىندا, شىمكەنت, الماتى قالالارىندا كەزدەسەدى. ءسوزىن قورىتا كەلە مينيستر جەرگىلىكتى اتقارۋ­شى ورگان وكىلدەرىن كادرمەن قامتاماسىز ەتۋ, مەديتسينا تەحنيكاسىمەن جابدىقتاۋ, مساك-تاعى ۇزدىك تاجىريبەلەردى تاراتۋ, اقپاراتتىق جۇيەلەردى تسيفرلاندىرۋ مەن ينتەگراتسيالاۋ پروتسەسىن اياقتاۋ سەكىل­دى بىرقاتار وزەكتى ماسەلەگە نازار اۋدارۋعا شاقىردى.

ءسوز سوڭىندا ا.عينيات وڭىرلەردىڭ مەديتسينالىق كومەكتىڭ ساپاسى مەن قولجەتىمدىلىگىنە قاتىستى ءالسىز جۇمى­سىن اتاپ, بىرقاتار تاپسىرما بەردى. دەن­ساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسى باسشىلارىنا مەديتسينالىق ۇيىم باسشىلارىمەن بىرگە حالىقپەن تۇراقتى كەزدەسۋ ۇيىمداستىرىپ, ماسەلەلەردى شەشۋ جونىندە حاباردار ەتۋ, كادر قۇرا­مىن تەكسەرىپ, پاتسيەنتتەردى قولداۋ قىز­مە­­تىنىڭ جۇمىسىن جەتىلدىرۋ, ولاردىڭ جۇ­مىسىن شاعىمدى ازايتۋعا جانە حا­لىق­پەن كەرى بايلانىستى قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتاۋ, مەديتسينا ۇيىمدارىنىڭ ءبىرىنشى باسشىلارىنىڭ اتتەستاتتاۋىن­ جۇرگىزىپ, سونىڭ ناتيجەسى بويىنشا ءتيىس­تى شارالار قابىلداۋعا كەڭەس بەرىلدى.

القا وتىرىسىندا سونداي-اق دەنساۋ­لىق ساقتاۋ ۆيتسە-مينيسترلەرى مەن ۆەدوم­ستۆوعا باعىنىستى ۇيىمداردىڭ باسشىلارى بوساندىرۋ قىزمەتى جانە بالالار دەنساۋلىعىنا قامقورلىق قىزمەتىن جەتىلدىرۋ, اۋىلداعى دەنساۋلىق ساقتاۋ دەڭگەيىن جاقسارتۋ, EHealth تسيفرلىق دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن قۇرۋ جانە ءمامس جۇيەسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ سەكىلدى باعىتتار بويىنشا مەملەكەت باس­شىسى تاپسىرمالارىنىڭ ورىندالۋ بارىسى تۋرالى باياندادى.