مەرەيتوي مەلبۋرننان باستالادى

الماتىداعى جامبىل اتىنداعى جاس­وسپىرىمدەر كىتاپحاناسىندا وتكەن ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا حالىقارالىق مادەنيەت ساراپشىلارى قازاق ادەبيەتى كلاسسيگىنىڭ الداعى مەرەيتويىن تەك تۋعان جەرىندە عانا ەمەس, 1-10 قازان ارا­لىعىندا وتەتىن قازاقستاننىڭ ما­دەني كۇندەرى اياسىندا Eurasian Creative Week VI حالىقارالىق فەستيۆالى شەڭ­بەرىندە دە اتاپ ءوتۋدى ءجون سانايدى. دۋلات يسابەكوۆتىڭ مەرەيت­ويى مەن شىعار­ماشىلىق جەتىستىگىن حالىق­ارا­­لىق دەڭگەيدە اتاپ ءوتۋدىڭ سەبە­بى نە­گىز­­­سىز ەمەس. شىعارمالارى تۋعان ەلى­نىڭ توپى­­راعىنان تىسقارى مەملەكەت­تەردە ەڭ كوپ ساحنالانعان قازاق دراما­تۋر­­گىنىڭ ەسىمى شەتەل وقىرمانى مەن كورەر­­مەنىنە ىلگەرىدەن جاقسى تانىس. د.يسا­­بەكوۆتىڭ شىعارمالارى الەم­نىڭ بىر­قاتار تىلدەرىنە, اتاپ ايتقاندا, اعىل­شىن, نەمىس, چەح, شۆەد تىلدەرىنە اۋدا­رىلدى, ەندى, مىنە, اۋستراليا كورەر­مەنى شىڭعىس حان­نىڭ سۇيىكتى ايەلى تۋرالى تاماشا تۋىن­دىسى­مەن تانى­سۋعا مۇمكىندىك الىپ وتىر. سون­دىق­تان قازاق ۇلتتىق دراماتۋر­گيا­سىنىڭ كورنەكتى وكىلدەرىنىڭ بىرىنەن سانالاتىن د.يسابەكوۆتىڭ «Borte, Empress of the World» پەساسىنىڭ الەمدىك پرەمەراسى – ۇل­تىق مادەنيەتىمىزدەگى ايتۋلى وقيعا.

دراماتۋرگتىڭ ايتۋىنشا, شىڭعىس حان تۋرالى عىلىمي تۇجىرىمعا نەگىز­دەلگەن دايەكتى تاريحي دەرەكتەرمەن بىرگە, ەل ىشىندە اۋىزەكى اڭگىمە, اڭىز كۇيىندە تارا­عان دايەكسىز اقپارات تا جەتەرلىك, الاي­دا ۇلى قاعاننىڭ ۇمىتىلىپ كەتكەن كوپ ايەلىنىڭ اراسىندا وسى زامانعا اتى امان-ەسەن جەتكەن بورتە جايلى تاريحي مالىمەت جوققا ءتان. «بورتەنىڭ» العاشقى پرەمەراسى جاڭا اشىلعان تۇركىستان مۋزىكالىق دراما تەاترىنىڭ ساحناسىندا تابىستى قويىلىپ, قازاق كورەرمەنى الەمدى باعىندىرعان ۇلى ءامىر­شىنىڭ ايەلىنىڭ تاعدىر جولىنا ۇڭىلە وتىرىپ, ونىڭ قا­ھارلى قاعاننىڭ اقىل­شىسى عانا ەمەس, مەم­لەكەت باسقارۋ ىسىنە ارالاسقان سەنىمدى سەرى­گىنە اينالا العان قايراتكەرلىك تاريحي ءىرى تۇلعا­سى­مەن تانىسقان ەدى. ەۋروپا جۇرتى ءۇشىن تىڭ ءارى تاڭسىق تاقى­رىپتىڭ تەاتر ساح­ناسىندا قويىلىپ, ءVى حالىق­ارا­لىق Eurasian Creative Week فەستيۆالى باعدار­لاماسىنىڭ باستى شاراسى رەتىندە جوس­پارلانۋى دا وسىنداي سەبەپتەن تۋىنداپ وتىر.

Eurasian Creative Guild (London) تور­­­اعاسىنىڭ ورىنباسارى مارات احمەت­­­جانوۆ­تىڭ ايتۋىنشا, ەل مادەنيە­تىن­­دە­گى بۇل ەرەكشە وقيعا – د.يسابەكوۆ شى­عار­ماشىلىعىندا بەينەلەنگەن قازاق­ستان­نىڭ بىرەگەي مادەنيەتى مەن تاريحىن تاعى ءبىر ساتىعا كوتەرەتىن بيىكتىك. مەل­بۋرنداعى تەاتر قويىلىمىنىڭ پرەمەراسىنا ازىرلىك جۇمىسى قازىردىڭ وزىندە قاۋىرت باستالىپ كەتكەن. سپەكتاكلدى اۋستراليا رەجيسسەرى ۋوررەن ۋيللس قويا­دى, ال قويىلىمعا اۋستراليا مادەنيەتى مەن ونەرىنىڭ قايراتكەرلەرى تارتىل­عان. مىسالى, ءامىرشى مەن ايەلىنىڭ عاجا­يىپ ماحاببات وقيعاسىنا ەلىتكەن ەلدەگى ەڭ ءىرى الپاۋىت­تاردىڭ ءبىرى دجەيسون بوۆەير مەن ول باسقاراتىن اۋستراليالىق Moving Light Production (MLP كومپا­نياسى) سپەكتاكلدىڭ ساحنالىق بەزەن­دىرىلۋىن ءوز قولىنا العان. ال ۋوررەن ۋيللس مەلبۋرنعا كەلگەنگە دەيىن 35 جىل انگليانىڭ تەاترلارىندا جۇ­مىس ىستەگەن, ول ساحنالاعان سپەكتاكل­دەر ۇلى­بريتانيانىڭ ۆەست-ەند, كورول­دىك­تىڭ شەكسپير تەاترىندا, نيۋ-يوركتىڭ برود­ۆەيىندە, باعداتتىڭ ۇلتتىق تەاترىن­دا ۇلكەن ءدۇمپۋ تۋعىزىپ, تالعامى زور ونەردەگى ارىپتەستەرى تاراپىنان تولىق­تاي مويىندالىپ, كورەرمەندەرىنىڭ ءىلتي­پاتىنا يە بولعان اسا تانىمال رەجيسسەر.

ءباسپاسوز ءماجىلىسىن ۇيىمداستىرۋ­شىلارعا تىكەلەي بەينەۇندەۋ جولداعان ۋوررەن ۋيللس: «دۋلات يسابەكوۆتىڭ شى­عار­ماسى نەگىزىندە قويىلاتىن سپەكتاكل ناعىز قازاق ءومىرىنىڭ مەرەكەسى بولماق: وندا مۋزىكا مەن بيدەن باستاپ, ۇلتتىق اس ءمازىرى, ادەبيەتى مەن ونەرى تۇ­تاس قامتىلادى», دەيدى. كوپ قىرلى تالانت يەسى ۋوررەن ءۋيللستىڭ بويىنداعى ۇلكەن ونەردىڭ ءبىرى – كومپوزيتورلىعى, بۇعان دەيىن قويىلىمدارىندا دراما مەن وپەرانىڭ ادەمى ۇيلەسىمىن جاساپ, وسى تاجىريبەسىمەن تانىمالدىعى ارتا تۇسكەن ول بۇل جولى دا ءوزى قوياتىن سپەكتاكلدىڭ مۋزىكامەن كوركەمدەلۋىنىڭ ءمىنسىز بولاتىنىنا سەنىمدى. رەجيسسەردىڭ ايتۋىنشا, سپەكتاكلگە قاتىساتىن «جاستار حورى» پەسانى مۋزىكالىق جاعىنان تولىقتى­را تۇسپەك. سونداي-اق اۋستراليالىق رە­جيس­سەر بۇل سپەكتاكلدىڭ ۇزاق ۋاقىت قۇر­سا­ۋىندا ۇستاعان قاتاڭ كارانتيننەن كەيىن قازاقستان مەن مەلبۋرننىڭ رۋحاني تۇر­عىدا باياۋ دا بولسا اياعىنان نىق تۇرۋىنا يگى اسەرىن تيگىزەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى.

باسقوسۋعا كەلگەن ECG London مۇ­شەسى, «Nuclear Angels» قازاق روك-توبى­نىڭ مۋزىكانتى دجون الەكساندر گەي­زەلار دۋلات يسابەكوۆپەن تانىس­قانىن تاعدىر ساتتىلىگىنە بالايدى. ال قۇر­مانعازىنىڭ كۇيلەرىن شىعار­ماشى­لىعىنا شابىت بەرەتىن قاينار بۇلاق دەپ بىلەدى. دجوننىڭ ءوزى 25 جىلدان بەرى الماتىدا تۇرادى جانە قازاقستاندىق مۋزىكانتتارمەن تىعىز بايلانىستا جۇ­مىس ىستەپ كەلەدى. ەۋرازيالىق گيلديا باس­شىسىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, قازىر قازاقستاننىڭ اتىنان مەلبۋرنعا باراتىن دەلەگاتسيا قۇرامى جاساقتالىپ جاتىر, ءوز تاراپىنان قۇرمەتتى مەيمانداردى قارسى الۋعا اۋستراليا ەلى دە دايىن.

الماتى