ادام بالاسى ماڭدايىنا جازىلعاندى كورەدى دەگەن قاستەرلى ۇعىم بار ءبىزدىڭ قازاقتا. تالايلى تاعدىرى سوقتىقپالى, سوقپاقسىز ءومىر جولدارىمەن تالاي سىننان وتكىزگەن جاقيا سارسەنوۆتىڭ كەيىنگىگە ۇلگى بولىپ قالعان كىسىلىك كەلبەتى, ونىڭ ۇرپاقتارىنىڭ اكە اماناتىنا ادالدىعى وسى تاريحتى ەستىگەن ادامنىڭ جۇرەگىن تەبىرەنتەرى انىق.
ءسوز جەلىسىن ايقىنداپ الۋ ءۇشىن ءبىز ەڭ الدىمەن جاقيا اعانىڭ ءوزى قولىمەن قاعازعا تۇسىرىلگەن ءومىربايانىنىڭ كوشىرمەسىنە كوز جۇگىرتتىك. وندا بىلاي دەپ جازىلعان ەكەن:
«مەن, جاقيا بۇقارباي ۇلى, 1934 جىلدىڭ 28 قازانىندا قىزىلوردا وبلىسىنىڭ قازالى اۋدانىندا دۇنيەگە كەلدىم.
اكەم — سارسەنوۆ بۇقارباي, انام — سارسەنوۆا زاعيپا, ولار مەنىڭ ەكى جاسىم شاماسىندا دۇنيەدەن وتكەن.
بالالار ۇيىندە, تۋىستارىمنىڭ قولىندا تاربيەلەندىم. 1954 جىلعا دەيىن قىزىلوردا وبلىسىندا تۇرىپ, ەڭبەك ەتتىم.
1954 جىلدى جەلتوقسانىنان 1956 جىلدىڭ جەلتوقسانىنا دەيىن كەڭەس ارمياسى قاتارىندا اسكەري بورىشىمدى وتەدىم.
ەلگە ورالعان سوڭ شىمكەنت قالاسىنداعى اسحانالار مەن رەستوراندار ترەسى جۇيەسىندە ەڭبەك ەتە باستادىم.
1962 جىلى شىمكەنت كووپەراتيۆ تەحنيكۋمىن سىرتتاي وقىپ ءبىتىردىم.
1967 جىلى الماتى حالىق شارۋاشىلىعى ينستيتۋتىن بۋحگالتەر-ەكونوميست ماماندىعى بويىنشا ءتامامدادىم. وتباسىلىمىن, ءتورت بالام بار».
مۇندا ءبىر انىقتاي كەتەتىن جايتتەر بار. بىرىنشىدەن, تۋعان جىلىنا بايلانىستى. كەيىنگى ءبىر اڭگىمەلەرىندە «مەن شاماسى 1929 نەمەسە 1930 جىلى دۇنيەگە كەلگەن بولۋىم كەرەك» دەپ ايتىپ وتىرادى ەكەن.
ەكىنشىسى, تۋعان جەرىنە قاتىستى. مىنا جازباسىندا جاقيا اعا قازالىدا دۇنيەگە كەلدىم دەگەنىمەن, شىن مانىندە تۋعان جەرى — اقتوبە وبلىسىنىڭ قارابۇتاق اۋدانىنداعى ارالتوبە اۋىلى. شاماسى, اتا-انادان ەرتە ايىرىلىپ, جەتىمدىك زارىن ابدەن كورىپ, كەيىنىرەك قازالى جەرىندە تۇراق تەپكەندە, قۇجاتتارى سول جەردە راسىمدەلگەن بولۋى كەرەك.
جاقيانىڭ اكەسى بۇقارباي دا جالعىز بولعان ەكەن. اكەدەن ەرتە قالعان ول اتالاس اعاسى جۇماشتىڭ قولىندا تاربيەلەنىپتى. سول كىسىنىڭ قولىنا كەلىن تۇسىرگەن. جۇماش اعاسى بۇقارباي ىنىسىنە تورتقارانىڭ اتاقتى بايى تويماعامبەتتىڭ زاعيپا دەيتىن ارۋ قىزىن الىپ بەرەدى. جۇماشتىڭ سول ۋاقىتتاعى بەدەلى ەلدىڭ بەتكە ۇستار ادامى تويماعامبەتتىڭ قارسى ءسوز ايتۋىنا مۇمكىندىك بەرمەگەنگە ۇقسايدى.
«جالعىزدىڭ جارى — قۇداي» دەيدى, بۇقاربايدىڭ ءوزى دە وتكىر, اتسەيىس, مەرگەن, سال جىگىت اتانعان دەيدى. ەل ماقتاعان جىگىتتى قىز جاقتاعان دەگەن دە بار عوي...
* * *
وتىزىنشى جىلداردىڭ باسىنداعى الماعايىپ ۋاقىت, ەلدەگى اشارشىلىق قاتارىنىڭ ىشىندە قارۋلى سانالاتىن بۇقاربايدى دا, ونىڭ اياۋلى جارى زاعيپانى دا بىرىنەن سوڭ ءبىرىن ماڭگىلىك عۇمىرعا جونەلتەدى. ءالى ەسىن ءجوندى بىلمەيتىن بالا جاقيا اداسقان قازداي ايدالادا قالا بەرەدى.
سول كەزدە ونى باۋىرىنا باسىپ, جۇرەك جىلۋىن بەرگەن باقىتجان اجە بالا قاراقۇلاقتانىپ, ءۇش-ءتورت جاسقا كەلگەنشە ايالاپ باعادى. سودان كەيىن جامانقالا جاقتان ناعاشىسى سەرالى كەلىپ, جيەنىن جەتەكتەپ الىپ كەتەدى. سول جاقتا مەكتەپكە بەرەدى. الايدا ەندى ەكى-ءۇش جىل شاماسىندا سوعىس باستالادى دا, ءبىر اۋلەتتىڭ تىرەگى بولىپ تۇرعان ناعاشىسىن اسكەر قاتارىنا شاقىرادى. جاۋتاڭداپ قالعان بالانىڭ ەندىگى قامقورشىسى بالالار ءۇيى بولادى. وندا دا جاعداي ءماز ەمەس, ازىقتى قاسىقتاپ بەرىپ, وجاۋ باسىنان قاراۋىل قاراپ وتىراتىنداي كۇي قالىپتاسقان كەز.
بالالار ۇيىنەن بەزىپ شىعىپ, جامانقالا بازارىن جاعالاپ جۇرگەنىندە ىرعىزدان كەلگەن الىستاۋ اعايىن ىزتىلەۋ اتا كەزدەسىپ قالىپ, بۇقاربايدىڭ بالاسىن تانيدى. «شىراعىم, جولداعى اۋىلداردىڭ بىرىندە اكەڭمەن نەمەرە ءباتىش دەيتىن اپاڭ تۇرادى. سول تۇستان ءتۇسىرىپ كەتەيىن» دەپ جاناشىرلىق تانىتادى ول.
ءالى بۇعاناسى قاتپاعان بالا ءباتىش اپاسىنىڭ اۋىلىندا كولحوز جۇمىسىنا ارالاسادى. وگىزگە جەككەن سوقامەن جەر جىرتىپ, تىرما تارتادى, ماساق تەرەدى. وسىلايشا كۇندەر وتە بەرەدى.
ءجاسوسپىرىم بالا ەندى وزىمەن ءبىر تۋعان داراجا اپاسى مەن جانتورە جەزدەسىن ىزدەيدى. وسىلايشا قازالى جاقتىڭ ءدامى تارتادى. بۇل – 1949 جىلدىڭ كۇزى ەكەن. جاقيانى جەزدەسى
قازالىداعى مالدارىگەرلىك تەحنيكۋمعا وقۋعا ءتۇسىردى. ونى بىتىرگەن سوڭ قىزىلوردانىڭ تۇبىندەگى ءبىر ۇجىمشاردا, ابدوللا جۇماشەۆ اعاسىنىڭ قولىندا العاشقى ەڭبەك جولىن باستايدى. ءبىر كەزدە جۇماش اتاسى اكەسى بۇقاربايدى ۇيلەندىرىپ, ءبىر شاڭىراقتى تىكتەسە, ەندى بۇقاربايدىڭ بالاسى جاقيا جۇماش بالاسى ابدوللانىڭ قامقورلىعىنا ىلىگەدى. وسىندا ءبىر جىل ەڭبەك ەتكەن سوڭ اسكەر قاتارىنا شاقىرىلادى.
جەتىمدىكتىڭ تاس قۇرساۋىنان قۇتىلىپ شىققان كەزدىڭ باستاۋى ءدال وسى تۇس شىعار, بالكىم. ەندى ءوزىنىڭ ماماندىعى بار, ۇستىنە شينەل كيگەن جاۋىنگەر. اسكەردەن قايتاردا پويىزدان شىمكەنتتەن تۇسەدى, ويتكەنى ابدوللا اعاسى سوندا قونىس اۋدارعان ەكەن جانە باۋىرىنا مەكەنجايىن ايتىپ حات جازىپ جىبەرگەن.
قازاقتا «بار جاقسى» دەپ ايتادى عوي, ونىڭ ۇستىنە ادامداردىڭ ءبىر-بىرىنە مەيىرىمدىلىك تانىتىپ جۇرگەنىنە نە جەتسىن؟!
كەلگەسىن بايقاسا, ابدوللانىڭ جاقىن ناعاشىسى بايۇزاق ەرمەكباەۆ شىمكەنت پەداگوگيكا ينستيتۋتىنا رەكتور بولىپ تاعايىندالىپتى. سونى ساعالاپ كەلگەن ول كىسى ينستيتۋتتىڭ شارۋاشىلىق جاعىنا جۇمىسقا تۇرىپتى.
رەكتور بايۇزاق اعاسى جاقيانىڭ دا قىزمەتكە تۇرۋىنا قولداۋ كورسەتەدى. ءسويتىپ, بۇل ستۋدەنتتەردىڭ №1 اسحاناسىندا ەسەپشى بولىپ جۇمىسقا كىرىسەدى.
وسىنداي كۇندەردە قازالىداعى داراجا اپاسى حات جازىپ, ءىنىسىنىڭ كەلىپ-كەتۋىن سۇرايدى. سول ساپارىندا جالىنداپ تۇرعان جاس جىگىت اپاسىنىڭ سىلتەۋىمەن جاقيا يزادا دەگەن قىزبەن تانىسىپ, بولاشاق جولىندا بىرگە جۇرۋگە ۋادەلەسەدى.
جاقيا بۇقارباي ۇلى ۇزاق جىل شىمكەنتتەگى «قوعامدىق تاماقتاندىرۋ» مەكەمەسىنە باسشىلىق جاسادى, حالىققا قىزمەت ەتۋدىڭ ساپاسىن جوعارى دەڭگەيگە كوتەردى. جاۋاپكەرشىلىكپەن ەڭبەك ەتىپ, ۇجىمدى ىرگەلى ىستەرگە جۇمىلدىرا ءبىلدى. كوپشىلىك وسى قىزمەتىمەن بىرگە, جاقيا اعانىڭ قىسىلعانعا قولداۋىن, جابىرقاعانعا جەبەۋىن, وزگەنىڭ باس اۋرۋىنا جۇرەگى سىزدايتىنىن كوبىرەك ايتادى.
«جاقيا وتە سىپايى, اق كوڭىل, ادال كىسى بولاتىن. وسىنداي ازاماتتى مەن دە سىيلاپ, قادىر تۇتتىم» دەپ ەستەلىك ايتىپتى شىمكەنت قالالىق پارتيا كوميتەتىنىڭ حاتشىسى بولىپ قىزمەت اتقارعان اقبەرگەن تۇرالين.
توقسانىنشى جىلداردىڭ باسىندا جاقيا اعا زەينەتكەرلىك دەمالىسقا شىققانىمەن, جاسىم كەلدى دەپ جايباراقات وتىرىپ قالاتىندار ساناتىنان ەمەس ەدى. سوندىقتان دا بولار, الپىستان اسقان شاعىندا حالىققا قاجەتتى تاۋارلار ساتاتىن زاماناۋي دۇكەندەر جەلىسىن اشىپ, تىڭ ءىستىڭ باستاۋشىسى بولادى. وسى قارقىنمەن كوپتەگەن تىڭ شارۋالاردى اتقارادى. ال ءوزى كوزدەگەن بۇكىل جۇمىستى جولعا قويىپ, كوڭىلى تىنشىعان ساتتە, تىزگىندى بالالارىنا ۇستاتىپ, دەمالعاندى ءجون كورەدى. ەندى ەل كورىپ, جەر ارالاۋعا باعىت ۇستايدى.
الدىمەن بۋرابايعا ات باسىن بۇرىپ, «جەر شوقتىعى – كوكشەتاۋدىڭ» تاماشا تابيعاتىنا كوز سۋارادى. ودان كەيىن شەتەلدەرگە دە تالاي مارتە ساپار شەكتى. پاريجگە دە باردى, دۋبايعا دا ات باسىن تىرەدى. بىراق, سونىڭ بارىنەن دە تۋعان ەلدى ساعىنىپ ورالادى.
* * *
ەندى «جاقيا» قوعامدىق قايىرىمدىلىق قورى تۋرالى بىرەر ءسوز.
جاقيا اعا كەيىنگى ۇرپاعىنىڭ ەلگە, ونىڭ ىشىندە ءوزى كىندىگى تامعان قارابۇتاق جەرىنە قايىرىلىپ سوعىپ تۇرعانىن قالاعان سىڭايلى. ءوزى كوزى تىرىسىندە قالاپ كەتكەن اتامەكەنگە دەگەن التىن كوپىرىنىڭ الداعى ۋاقىتتا دا جالعاسقانىن اماناتتاپتى. اكە اماناتىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ جولىن نەگىزدەگەن بۇل قور 2012 جىلدان بەرى جۇمىس ىستەيدى. ونىڭ باستى ماقساتى — بالالار ۇيلەرىنىڭ جانە الەۋمەتتىك جاعدايى تومەن وتباسىنان شىققان بالالار مەن جاستارعا ءبىلىم, تاربيە الۋى, سالاۋاتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋعا مۇمكىندىكتەر جاساۋ ارقىلى قازاقستاننىڭ ابىرويلى جانە تابىستى ازاماتتارىن دايارلاۋعا ۇلەس قوسۋ.
اتالعان قور كوپتەگەن قايىرىمدىلىق جۇمىستارىمەن شۇعىلدانادى. اتامەكەن —ارالتوبە اۋىلىنا جاسالىنعان كومەك-قولداۋدى ايتپاعاندا, «جاقيا» قايىرىمدىلىق قورى الماتى قالاسى مەن الماتى وبلىسىندا «ك ۇلىمسىرەۋىڭدى سىيلا» ستوماتولوگيالىق كومەك», «جاقيا سارسەنوۆ اتىنداعى ءبىلىم بەرۋ گرانتى», «وقۋ ورىندارىن قولداۋ» باعدارلامالارىن جۇيەلى تۇردە جۇزەگە اسىرىپ كەلەدى. الماتى قالاسىنىڭ №1-2 بالالار ۇيلەرىنىڭ الماتى وبلىستىق №1 بالالار ءۇيىنىڭ, «كوۆچەگ», «پەرزەنت», SOS بالالار اۋىلىنىڭ, №10 مەكتەپ-ينتەرناتىنىڭ بالالارىنا, جاستار ءۇيىنىڭ تاربيەلەنۋشىلەرىنە جانە «انا ءۇيى» مەكەمەسىنىڭ شاكىرتتەرىنە ستوماتولوگيالىق جانە ورتودونتيالىق قىزمەت كورسەتىلگەنىن ەرەكشە ءبىر يگىلىكتى ءىس دەپ ساناۋعا بولار.
ءبىلىم بەرۋ گرانتى باعدارلاماسى بويىنشا كوپتەگەن ستۋدەنتتەر قابىلدانىپ, گرانت پەن ستيپەنديا يەلەندى. سولاردىڭ قاتارىندا ارالتوبە اۋىلىنداعى قىزىلجۇلدىز ورتا مەكتەبىنىڭ تۇلەكتەرى توپ جارىپ كەلە جاتقانى قۋانىشتى. قاراپ كورەلىك.
قوردىڭ العاشقى ستيپەندياتى گۇلنۇر ورىنباساروۆا قازاق مەملەكەتتىك قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە «قازاق فيلولوگياسى جانە دۇنيەجۇزىلىك تىلدەر» ماماندىعى بويىنشا وقىپ, 2017 جىلى ۇزدىك ءبىتىردى.
بوتاگوز سابىرجانوۆا اقتوبە مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىنىڭ فيزيكا-ماتەماتيكا جانە جاراتىلىستانۋ فاكۋلتەتىن ءتامامدادى.
قۇدايبەرگەن جۇبانوۆ اتىنداعى اقتوبە مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جاراتىلىستانۋ فاكۋلتەتى بيولوگيا ماماندىعى بويىنشا بىتىرگەن التىن-القا جاناەۆا قازىر اقتوبە قالاسىنداعى №53 مەكتەپتە بيولوگيا ءپانىنىڭ مۇعالىمى.
جانسايا بايگەلدينوۆا 2019 جىلى م. وسپانوۆ اتىنداعى باتىس قازاقستان مەملەكەتتىك مەديتسينا ۋنيۆەرسيتەتىن ءبىتىرىپ, اق حالاتتى ابزال جاندار قاتارىن تولىقتىردى.
جاقيا اعانىڭ رۋحىنا سىيىنىپ, ول كىسىنىڭ شاپاعاتىن كورگەن جاستار لەگى بۇلارمەن شەكتەلمەيدى. ولاردىڭ قاي-قايسىسى دا بۇگىنگى كۇنى ءوز ماماندىقتارىن ۇمتىلىسپەن مەڭگەرىپ, قوعامنىڭ العى شەبىندە ازاماتتىق پارىزدارىن وتەۋدە. بۇل — جاقياداي جاقسى جاننىڭ اماناتىنا ادالدىق.
2017 جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ قاۋلىسىمەن ايتەكە بي اۋدانىنداعى قىزىلجۇلدىز ورتا مەكتەبىنە جاقيا سارسەنوۆتىڭ ەسىمى بەرىلدى. بۇل مەكتەپتە قازىر 164 شاكىرت ءبىلىم الۋدا. وسى ارادا جاقيانىڭ پەرزەنتى جانبولاتتىڭ بۇرىنىراقتا ەسكى مەكتەپتى جوندەتۋگە كومەكتەسىپ, ودان كەيىن ء«جۇز مەكتەپ» باعدارلاماسى اياسىندا جاڭا عيماراتقا قول جەتكىزۋگە ىقپال ەتكەنىن دە ايتا كەتكەن ءجون بولار.
«جاقيا» قوعامدىق قايىرىمدىلىق قورى مەكتەپ جانىنان زاماناۋي سپورت الاڭىن سالىپ بەردى. مەكتەپكە «ۋاز» اۆتوكولىگىن سىيعا تارتتى. سارسەنوۆتەر اۋلەتى اتقارىپ جاتقان باسقا دا يگىلىكتى ىستەر از ەمەس. گۇلجان جاقياقىزى ءبىر كابينەتتى 10 كومپيۋتەرمەن جابدىقتاپ بەردى. سپورتتىق قۇرالدار مەن مۋزىكالىق اسپاپاتارى دا وسى قاتاردى تولىقتىرا ءتۇستى.
«جاقيا» قورى «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا ايتەكە بي اۋدانى اكىمىنىڭ «جىلدىڭ ۇزدىك ۇيىمى» نوميناتسياسى بويىنشا ديپلوم جانە ستاتۋەتكا تۇرىندە «جومارت جۇرەك» سىيلىعىمەن ماراپاتتالدى.
جاقيا سارسەنوۆ تۋرالى «ونەگەلى ءومىر» اتتى ەستەلىكتەر جيناعى 2012 جىلى «اتامۇرا» باسپاسىنان جارىققا شىقتى.
قازاقستاننىڭ بەلگىلى ءمۇسىنشىسى ومىرزاق شانوۆ 2017 جىلى جاقسى اعانىڭ ءمۇسىن جاساپ, ەلگە تارتۋ ەتتى.
بەلگىلى رەجيسسەر قاليلا وماروۆ كورنەكتى ازامات تۋرالى دەرەكتى فيلم ءتۇسىردى. زامانداستارى جاقيا اقساقال تۋرالى «قۇدايىنا قاراعان ادام!»- دەيدى ەكەن. اتالعان تۋىندىعا ونىڭ وسى بيىك ادامگەرشىلىك تۇلعاسى ارقاۋ ەتىپ تارتىلعان. تۇلا بويىنا ۇلتتىق رۋح, ىزگى قاسيەتتەردى مولىنان سىڭىرگەن قارتتى ابىز دەپ اتاعان عوي داڭقتى باۋىرجان مومىش ۇلى. سول ابىزدىق تا ءبىزدىڭ كەيىپكەرىمىزدىڭ بويىنا اللا سىيلاعان ءبىر ىزگى قاسيەت پە دەپ قالدىق!
* * *
جالعىزدىڭ دا جاپىراعى جايىلادى ەكەن. جەتىمدىك تاقسىرەتىن مەيلىنشە كورىپ, باسىن تاۋعا دا, تاسقا دا ۇرعان جاقياداي پەندەسىنىڭ ءبىر كۇندەرى باسىنا شۋاق ورناپ, اينالاسى ايدىنعا اينالاتىنىن كىم بولجادى دەيسىڭ؟!
تالاي قيىندىعىن ۇسىنعان ءومىر كەيىنىرەك قىزىق-قۋانىشىن دا اياعان جوق. يزاداداي جاقسى جار ءسۇيدى. ورتالارىندا سۇيكىمدى سابيلەر دۇنيەگە كەلدى.
جاقيا قىزمەت بابىندا تانىلىپ, ەلدىڭ اقىلشى ازاماتىنا اينالدى. بالالارى دا تاربيە كورىپ, الدارىنداعى جاقسى جولدى جالعاستىرا ءبىلدى.
اكە اقىلىمەن ەسەيگەن, بىراق قازاقتىڭ قاعازعا جازىلماعان قاعيداسىمەن ءىنىسى سىندى بولىپ وسكەن قاسىمحان ەلگە بىلىكتى ينجەنەر-ەنەرگەتيك رەتىندە تانىلدى.
جانبولات سانكت-پەتەربۋرگتاعى سانيتارلىق-گيگيەنالىق ينستيتۋتتا وقىپ, ودان كەيىن كيەۆتەگى اسپيرانتۋرانى ءتامامدادى.
بۇگىندە جانبولات جاقيا ۇلى — تانىمال كاسىپكەر, قوعامدىق قايراتكەر جانە بەلگىلى مەتسەنات. ول قازاقستان رەسپۋبليكاسى مۇناي-گاز جانە ەنەرگەتيكا سالالارىنداعى تاجىريبەلى, بەدەلدى جانە كاسىبي باسقارۋشىلاردىڭ ءبىرى.
ونىڭ ەل ەكونوميكاسىن كوتەرۋدەگى بەلسەندى ەڭبەگى «قۇرمەت», «پاراسات» وردەندەرىمەن, بىرنەشە مەدالدارمەن اتاپ ءوتىلدى. «ۆەنگريا رەسپۋبليكاسىنا سىڭىرگەن ەڭبەگى ءۇشىن» وردەنىنە لايىق دەپ باعالانۋى مەملەكەتتەر اراسىنداعى ىنتىماقتىققا ايىرىقشا ۇلەسىن بىلدىرەدى.
گۇلجان قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ تاريح فاكۋلتەتىن ءبىتىردى.
مارات ماسكەۋدەگى اۆتوكولىك جولدارى ينستيتۋتى قابىرعاسىندا وقىپ, وسى سالانىڭ مامانى بولىپ شىقتى.
دينارا ماسكەۋدىڭ ءبىلىمىن الىپ, ينجەنەر ماماندىعىن يگەردى.
ولاردان تاراعان نەمەرەلەردىڭ ءوزى بۇگىندە اتقا ءمىندى, سارسەنوۆتەر اۋلەتىنىڭ تۋىن جوعارى كوتەرىپ, اتالارى جاقيانىڭ جاقسى ەسىمىن جاريا ەتۋگە ولار دا ۇلەس قوسىپ ءجۇر.
* * *
بالالارى ءوسىپ, ءوزى دە ەگدەلىككە بەت العان تۇستا جاقيا اعانىڭ جۇرەگىنە مازا بەرمەگەن ءبىر جاي — اكە-شەشەسىنىڭ باسىنا بارىپ, بەلگى قويۋ بولاتىن. ونىڭ ءساتى 1987 جىلى عانا ءتۇستى. ەلۋدىڭ ۇستىنە ەركىن شىعىپ, الپىس دەگەن اۋىلدىڭ قاراسى كورىنە باستاعان كەز ەدى بۇل.
جازدىڭ باستالار تۇسىندا جاقيا اعا جانىنا ومىرلىك سەرىگى يزادا اپانى, بالالارى قاسىمحان مەن ماراتتى, سونداي-اق ءومىرتاي, سايفۋللا اتتى ىنىلەرىن ەرتىپ, ەكى جەڭىل اۆتوكولىكپەن شىمكەنتتەن قارابۇتاققا جول تارتادى. كيەۆتە وقۋدا جۇرگەن جانبولات تا قوسىلادى بۇلارعا. ەلگە كەلگەسىن اۋىلدىڭ ۇلكەندەرىنىڭ باستاۋىمەن اكە-شەشەنىڭ جاتقان جەرىن تاۋىپ, باسىن كوتەرەدى. ارنايى جاساتىلعان ق ۇلىپتاستى قويادى, حالىقتى جيناپ اس بەرەدى.
ودان كەيىن جامانقالاعا ساپار شەگىپ, سول جاقتا مەكەن ەتكەن تۋىستاردىڭ ءىزىن ىندەتەدى. مۇندا دا ولىسىنە باتا وقىپ, ۇرپاقتارىمەن ساعىنىسا كورىسەدى.
* * *
ءبىر كەزدە ارالتوبە اۋىلىنان جاداپ-جۇدەپ, تىرشىلىك ءۇشىن تالپىنىپ شىققان جاس بالا ارادا قانشاما جىل وتكەندە ءوسىپ-وركەندەپ, جان-جاعى تامىرلانعان ۇلكەن بايتەرەككە اينالدى. ول كەمەلدى جاسقا كەلىپ, بالالارى ءبىر-ءبىر شاڭىراق كوتەرىپ, نەمەرەلەر سۇيگەن تۇسىندا بالاپاندارىن سوڭىنا ەرتكەن اتا قاز سەكىلدى اتا بابا مەكەنىنە قايتا ورالدى.
كوزى تىرىسىندە ءوزىنىڭ كىندىك قانى تامعان جەردىڭ قادىرىن ۇرپاعىنا سەزدىرىپ كەتكىسى كەلگەن بولار, بالكىم.
جاقيا اعانىڭ سول ءبىر اسىل ارمانى بۇگىندە ورىندالدى. سارسەنوۆتەر اۋلەتى اتامەكەنگە ءجيى ات باسىن بۇرۋدى ادەتكە اينالدىردى.
جاقيا اعا ءومىر بويى قازاقتىڭ كەرەمەت شايىرى قۋاندىق شاڭعىتباەۆپەن ءبىر جۇزدەسۋدى ارمانداپ وتكەن ەكەن. بىلاي قاراعاندا اسا قيىن دا شارۋا ەمەس, بىراق سونىڭ ءساتى تۇسپەگەن.
ەسىڭدە مە, قارابۇتاق, تاحاۋي,
شەت جاقتاعى ەسمالايعا تاقاۋ ءۇي...-
دەپ كەلەتىن ولەڭ جولدارى تۋعان مەكەندى اڭساپ جۇرگەن جاقيا اعانىڭ جۇرەگىنە جىلۋ بەرىپ كەلگەن شىعار, ءسىرا.
شىنىندا دا, تابيعاتتىڭ تارتىلىس زاڭى ولاردى الىسقا جىبەرمەيتىن بولسا كەرەك. عۇلاما ۋتبا يبن ءابي سۋفيان: «بالاڭا بەرەر ءبىرىنشى تاربيەڭ, ەڭ الدىمەن, ءوزىڭدى جوندەۋىڭ, ويتكەنى ولاردىڭ نازارى سەنىڭ ءىس-ارەكەتىڭدە. سەنىڭ ىستەگەن ءىسىڭ ولار ءۇشىن جاقسى امال, تارك ەتكەنىڭ جامان امال, سونى ءبىلىپ قوي» دەگەن ەكەن. ۇرپاعىنىڭ اكەدەن كورگەنىن جالعاستىرۋى سارسەنوۆتەر اۋلەتىنىڭ قالىپتى قاعيداسىنا اينالعانى قانداي ءسۇيىنىشتى!
«سەن بىزگە, اياۋلىسىڭ, ارالتوبە!».
بۇل — جان جۇرەگىمەن اتامەكەندى اڭساپ وتكەن, تۋعان جەرگە ساعىنىشىنا ءومىر بويى سەلكەۋ تۇسىرمەگەن جاقيا اعانىڭ سانالى ۇرپاقتارىنىڭ بۇگىندە شىن پەيىلدەن شىققان ساليقالى, قايىرلى سوزىنە اينالدى!
ارىنعازى بەركىنباەۆ,
قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ مۇشەسى
نۇرمۇحانبەت دياروۆ,
اقپارات سالاسىنىڭ ۇزدىگى