كوز قورقاق, قول باتىر. ءويتكەنى, جۇمىلا اتقارىلعان جۇمىس بارىسىندا قىزىلاعاشتىڭ كەشەگىسى مەن بۇگىنگىسىن سالىستىرۋعا بولمايدى. اۋىلداعى جاڭا كوشەلەر, كوز قىزىقتىرعان سالتاناتتى ۇيلەر قاتارى كۇن ساناپ بوي كوتەرۋدە. تاسقىننان كەيىنگى ابىرجىعان حالىق ەرتەڭىنە سەنىمسىزدىك تانىتىپ, قىنجىلعانىن, “قالاي بولار ەكەن؟” دەگەن كۇدىكتى جانارلارىن كورگەن ەدىك. مىنە, ۋاقىت ءبارىن ءوز ورنىنا قويىپ, تۇرعىنداردىڭ جۇزدەرىنە كۇلكى ءۇيىرىلدى. جاڭارعان ەلدى مەكەننىڭ ەرتەڭىنە دەگەن سەنىمدەرىن نىعايتتى.
كىممەن پىكىرلەسسەڭىز دە مەملەكەت باسشىسىنان باستاپ, جۇرەگى جىلى, جانى جومارت جانداردىڭ قامقورلىعىن سەزىنگەندەرىن ايتادى. باسقا تۇسكەن اۋىرتپالىقتى جۇمىلا كوتەرگەندە جەڭىلدەيتىنىن سەزىندى. وسىلايشا مامىر مەرەكەسىن جاڭا قونىستا قارسى العان 45 وتباسىنىڭ قاتارىنا جاڭا شاڭىراقتى يەلەنگەن 100 وتباسى قوسىلدى.
سارسەنبىنىڭ ساتىندە قىزىلاعاش اۋىلىنداعى جيىندا وبلىس اكىمى سەرىك ۇمبەتوۆ جاڭا ۇيلەرگە قونىستاناتىنداردى قۇتتىقتادى.
– ەكى ايدىڭ ارالىعىندا باستان ءبىراز جايت ءوتتى. سىزدەردىڭ قاباقتارىڭىز شىتىلعاندا ءبىز دە بىرگە قينالدىق. بۇگىن جۇزدەرىڭىزدەگى جىلى شىرايدى كورىپ, قۋانىپ تۇرمىن. بىرتىندەپ الەۋمەتتىك ماسەلەلەر شەشىمىن تابۋدا. بۇعان دەيىن تۇسكەن حاتتار رەنىشپەن باستالسا, ەندى حالىقتىڭ ەلباسىنا دەگەن العىسىمەن ءوربيدى. بىرەۋ سەنىپ, بىرەۋ سەنبەيتىن قىسقا مەرزىمدە اۋىل تۇرلەندى. بۇگىن 100 وتباسى جاڭا ۇيلەرىنىڭ تابالدىرىعىن اتتاعالى تۇر. جاڭا شاڭىراقتاعى ءومىرلەرىڭىز شاتتىق پەن قۋانىشتا بولسىن. ماۋسىم ايىنىڭ باسىندا تاعى دا 200 وتباسى ۇيلەرىنە قونىستانادى. شىلدەگە دەيىن قۇرىلىس جۇمىستارىن اياقتاپ, سودان سوڭ بالالاردى مەكتەپكە دايىنداپ, باسقا دا جۇمىستار جالعاستىرىلادى, – دەدى.
بۇدان كەيىن شارۋا قوجالىعىنىڭ جەتەكشىسى قىدىرحان ابيەۆ, باتىر انا گۇلجاھان ۇزاقوۆا ءسويلەدى. اسىرەسە, 13 بالانى ومىرگە اكەلگەن گۇلجاھان اپايدىڭ ءسوزى جينالعاندارعا وي سالىپ, ماندىلىگىمەن ەرەكشەلەندى.
– اق كوڭىلمەن اپپاق ۇيگە كىرىپ وتىرمىز. مارقۇم جولداسىم ەكەۋىمىز 1961 جىلدارى قىتايدان اتا-جۇرت دەپ اڭساپ كەلگەندە مۇنداي جاعداي بولمادى. ءبىر وتار قويدى ساناپ الىپ, الىس قىستاۋدا بالا-شاعانى ومىرگە اكەلىپ, بەل شەشىپ ەڭبەك ەتتىك. قازىرگى جاعدايدى ول كەزبەن سالىستىرا المايمىز. بۇل بىرىنشىدەن, اللانىڭ, سودان سوڭ ەلباسىنىڭ ارقاسى. وسىنداعى وبلىس باسشىسىنىڭ كۇن-ءتۇن دەمەي جۇمىستى ۇيىمداستىرۋداعى ەڭبەگىنىڭ ناتيجەسى. ەگىن سالىنىپ, ازىق-ت ۇلىك, كيىم-كەشەك بەرىلىپ جاتىر. سوعان قاناعات ەتۋ كەرەك. انا رەتىندە ايتارىم – بىرلىك, ىنتىماق بولسا, قالعانىنىڭ ورنى تولادى. قيىندىق وتەدى, كەتەدى, دەدى.
العاشقى ءۇيدىڭ كىلتىن بازاركۇل ەرعاراەۆا الدى. ول وزەن جاعاسىنداعى ءبىرىنشى ۇيدە تۇرعانىن, سول كۇنى بالالارىنىڭ پەرىشتەسى قاعىپ, امان قالعانىن ايتتى. وتباسىندا جەتى جان. بۇگىن اس ءۇي جيھازدارىمەن قاتار گاز, ىدىس-اياق, كورپە-جاستىق, ءتورت توسەكپەن جابدىقتالعان جاڭا ءۇيدىڭ كىلتىن الدىم. بۇدان ارتىق قانداي قامقورلىق بولسىن. “الماتى قالا قۇرىلىسى” كومپانياسىنىڭ قۇرىلىسشىلارىنىڭ قول-اياعىنا دەرت بەرمەسىن, دەدى تەبىرەنىپ. سونداي-اق, تىلەش جارقىنباەۆا, تاعى دا باسقا وتباسىلارىنىڭ قۋانىشىنا ورتاقتاستىق.
بۇعان دەيىن اۋىلدا 12 كوشە بولسا, بۇگىندە ەكى كوشەگە ءوسىپ, 14 كوشە بولىپتى. اۋىل اكىمدىگى ەلدى مەكەندە كوپ جىل مال شارۋاشىلىعىندا ەڭبەك ەتكەن لەنين وردەنىنىڭ يەگەرى, مارقۇم نۇرقاسىم سىدىقوۆتىڭ اتىنا كوشە بەرىپتى. ۇلى جەڭىستىڭ 65 جىلدىعى قۇرمەتىنە وراي جەڭىس كوشەسى داڭقتى قولباسشى, حالىق قاھارمانى, كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى, جازۋشى باۋىرجان مومىش ۇلىنا, سادوۆايا كوشەسى كورنەكتى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى دىنمۇحامەد قوناەۆ ەسىمدەرىمەن جانە ۆورونين كوشەسى جايساڭ دەگەن جاڭا اتاۋعا يە بولىپ, تۇرعىندار تىلەگى ورىندالعان.
وبلىس اكىمى باستاعان توپ بۇدان كەيىن جاڭا ۇيلەردىڭ كىلتىن العان ارداقتى انا ك ۇلىمحان ابيەۆا, گۇلجاھان ۇزاقوۆا, ۆلاديمير زايتسەۆ, تاعى باسقالار شاڭىراقتارىنا كىرىپ, قۇتتى بولسىن ايتىپ, جاعدايلارىن كوردى. تابالدىرىق اتتاعاننان-اق جارىق, كەڭ بولمەلەردەگى ءۇي جيھازدارى ءسان-سالتاناتتى تولىقتىرا تۇسكەن. ۇلكەن دە, بالا دا قۋانىپ, مارە-سارە. قارعالى شۇعا كومبيناتىنىڭ تۇيە جۇنىنەن جاسالعان كورپەلەرى مەن بەلورۋستىڭ اس ءۇي جيھازى, توسەكتەرى, ۇستەل-ورىندىقتارى تاپ-تۇيناقتاي. جاڭانىڭ اتى جاڭا عوي, ءبارى جاراسىم تاپقان.
شاتىرلى قالاشىقتاعى قىزىلاعاشتىقتار الدىندا “جاس قانات” جانە “ازيا داۋىسى” فەستيۆالدارىنىڭ لاۋرەاتى, جاس ءانشى گۇلنۇر ورازىمبەتوۆا اننەن شاشۋ شاشتى.
كۇمىسجان بايجان,الماتى وبلىسى.