ءسىز نە دەيسىز؟
بيىلعى جىل دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن رەفورمالاۋداعى سونى قاداممەن باستالدى. ءبىرىڭعاي ۇلتتىق جۇيەنى قولدانىسقا ەنگىزۋ اياسىندا رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدەگى مەديتسينالىق اقپاراتتىق-تالداۋ ورتالىقتارى قۇرىلعانى بەلگىلى. قازىر “ورتالىقتىڭ اياق الىسى قالاي؟”, “جاۋاپتى مىندەتتى جۇزەگە اسىرۋدا قانداي ارەكەتتەر جاساپ جاتىرسىزدار؟”, “حالىقتىڭ كوزقاراسى, سەنىمى قالىپتاستى ما؟” دەگەن سۇراقتارعا جاۋاپ ءىزدەيتىن ۋاقىت جەتتى دەپ بىلەمىز.
ەندەشە, “ەگەمەن قازاقستاننىڭ” اقمولا وبلىسىنداعى ءتىلشىسى باقبەرگەن امالبەك ورتالىقتىڭ وبلىستىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى مارس تولەباەۆقا:
– ءسىز بۇعان نە دەيسىز؟
– جاۋاپتى وبلىس تۇرعىندارىنىڭ ءوزى ايتقانى ءجون. ءايتكەنمەن, ۇجىمىمىز سالالىق اقپاراتتاردى توپتاستىرۋمەن قاتار, جەرلەستەرىمىزدىڭ وي-پىكىرلەرىن دە جيناقتايتىندىقتان, ويعا تۇيگەن ماسەلەلەردى ورتاعا سالعاننىڭ ارتىقتىعى جوق دەپ بىلەمىن. اقمولا وبلىستىق فيليالىنىڭ (اوف) اۋرۋحاناعا جاتقىزۋ بيۋروسى 11 قاڭتاردا قۇرىلعانىمەن, جالپى شتاتتىق كەستە 1 ساۋىردەن باستاپ كەڭەيتىلدى. سوندىقتان, قولىندا كۇتۋ پاراقشاسى بار ناۋقاستاردىڭ سانى 200-دەن اسىپ كەتتى. قازىر 50-60 ادامنان اسپايدى. بۇل – وسىنداعى جيىرما ادامنىڭ جۇمىسقا جاۋاپكەرشىلىكپەن قارايتىنىنىڭ جەمىسى.
ولاي دەيتىنىم, وبلىستا 31 اۋرۋحانا, 19 ەمحانا, 159 ءدارىگەرلىك امبۋلاتوريا, 422 مەديتسينالىق پۋنكت بار. اتالعان مەكەمەلەردەن ءارتۇرلى باعىتتاعى اقپاراتتار كۇن سايىن جينالادى. جينالىپ, تالدانىپ, سۇرىپتالىپ قانا قويماي, ول جەدەل قولدانىسقا ەنگىزىلۋى كەرەك. ءبىرىنشى توقساندا اۋرۋحاناعا جاتقىزۋ بيۋروسىنا 5600 ناۋقاستان ءوتىنىم تۇسسە, 4640 ادام بىزدەگى ۇسىنىم دەرەكتەرى بويىنشا ستاتسيونارلارعا جاتقىزىلدى. مۇنداعى اۋىل ادامدارىنىڭ ۇلەسى, تسيفرلارعا شاقساق, سايكەسىنشە 2230 جانە 2163 بولدى. بۇنىڭ ۇستىنە, رەسپۋبليكالىق عىلىمي ورتالىقتارعا تىلەك بىلدىرگەن 311 كىسىگە قۇجاتتار تولتىرىلدى. ءدال قازىر 798 ادام كۇتۋ قاعازىمەن كەزەكتە تۇر.
بۇل ساندار ءبىر قاراعاندا كوپ بولىپ كورىنگەنىمەن, 750 مىڭ تۇرعىنى بار وبلىس ءۇشىن ءتاۋىر كورسەتكىش سانايمىز. ودان دا ازايتۋعا بولۋشى ەدى. نەگە دەسەڭىز, كورشى پەتروپاۆل قالاسىندا ءۇش اۋرۋحانا بار. كوكشەتاۋدىڭ جالعىز قالالىق اۋرۋحاناسى بار. ونىڭ ۇستىنە نەيروحيرۋرگيا, كارديوحيرۋرگيا, قان تامىرلارى, جاراقات, جۇيكە, گاستروەنتەرولوگيا جانە ەندوكرينولوگيا ءبولىمشەلەرىنىڭ توسەك ورىندارى تىم از. ال, كەيبىر سالالىق باعىتتاردىڭ مۇلدەم جوقتىعى كۆوتا كەزەگىن ءوسىرىپ جىبەرۋدە.
تاعى ءبىر ماسەلە, تۇسىنىك جۇمىستارىنىڭ ءالى دە السىزدىگىندە. ناۋقاستار ورتالىقتىڭ تابالدىرىعىن توزدىرىپ, كۆوتا نەمەسە ارنايى كود سۇراپ ۋاقىت وتكىزەدى. دارىگەرلەر ارتىق ايتىس-تارتىستان قاشىپ, كەيدە بىزگە سىلتەپ ءجىبەرەدى. سوندىقتان, ناسيحاتتىق ورتالىققا دا اينالىپ كەتەتىنىمىز بار. ءوزى اۋىرىپ جۇرگەن ادام ءجۇيكەسىن توزدىرماي-اق, كەز كەلگەن كومپيۋتەر ارقىلى ارنايى سايتىمىزعا, ەلەكتروندى ادرەسىمىزگە حابارلاسسا, تولىق اقپاراتقا يە بولادى. ونىڭ ءۇستىنە, ەمدى ءمىندەتتى تۇردە اۋرۋحانا توسەگىندە قابىلداۋ قاجەت دەگەن تالاپ دۇرىس ەمەس. اۋرۋحاناعا جوسپارلى جاتقىزۋ كورسەتىمدەرىنە تالداۋ جاساعانىمىزدا, ناۋقاستاردىڭ كەم دەگەندە 25 پايىزىن كۇندىزگى ستاتسيوناردا نەمەسە ءۇي جاعدايىندا ەمدەۋگە بولاتىندىعى انىقتالدى. بۇل قارجى ۇنەمدەۋدى بىلاي قويعاندا, ناۋقاس پەن دارىگەر ءۇشىن دە قولايلى. ارينە, ءبىز ەشكىمگە دە “ولاي ىستەمە, بىلاي ىستە” دەپ ايتا المايمىز.
اقمولا وبلىسى.