كۇنى كەشە «جاڭا قازاقستان ءۇشىن» اتتى ونلاين-مارافون باستالدى. ينتەرنەت الاڭداردا ساراپشىلار مەن ساياساتكەرلەر, بلوگەرلەر مەن قوعام قايراتكەرلەرى رەفورما جۇزەگە اسىرىلعاننان كەيىن ەلىمىز قانداي بولاتىنى تۋرالى وي قوزعادى. بۇل جونىندە قازاقستان حالىق پارتياسىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلادى.
قازاقستان حالىق پارتياسى ۇيىمداستىرعان پىكىرتالاس كونستيتۋتسياعا ەنگىزىلەتىن تۇزەتۋلەر بويىنشا جالپىۇلتتىق رەفەرەندۋمدى قولداۋعا باعىتتالدى.
– ءىس-شارا وزگەرىس ەنگىزۋدى قولداۋدى نەمەسە قارسى بولۋعا ۇگىتتەۋدى كوزدەمەيدى, – دەپ ناقتىلادى مارافوننىڭ مودەراتورى سەرىك بەرقامالوۆ. – باستى ماقساتىمىز – ەل ازاماتتارىنىڭ زاڭنامالىق ساۋاتىن ارتتىرۋ. مارافون رەفەرەندۋمعا قاتىسۋ قاجەتتىلىگى مەن ءوز ەركىن ءبىلدىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن ءتۇسىندىرۋدى عانا ماقسات تۇتادى.
ءوز كەزەگىندە مارافون تىزگىنشىلەرىنىڭ ءبىرى ازيزا شوجەەۆا اركىم ءوز قۇقىعىن بىلۋگە ءتيىس ەكەنىنە نازار اۋداردى. «ەل ازاماتتارى قانداي قۇقىققا يە ەكەنىن, مەملەكەتتەن نە تالاپ ەتە الاتىنىن بىلۋگە ءتيىس», دەدى ول.
تالقىلاۋعا شاقىرىلعان قۇقىقتانۋشىلار مەن زاڭگەرلەر ەلىمىزدىڭ باس قۇجاتىنا ەنگىزىلگەن نورمالارعا باعا بەرىپ, كونستيتۋتسيالىق كەڭەستىڭ كونستيتۋتسيالىق سوتتان نەسىمەن ەرەكشەلەنەتىنىن, سونىمەن قاتار ءولىم جازاسىنىڭ كۇشىن جويۋ تۋرالى نورما مەن باسقا دا وزەكتى قۇقىقتىق ماسەلەلەردىڭ ماڭىزدىلىعىن تىلگە تيەك ەتتى.
زاڭگەر-كونستيتۋتسيوناليست, زاڭ عىلىمدارىنىڭ كانديداتى مەرەكە عابدۋاليەۆ كونستيتۋتسيالىق كەڭەستى «كۆازي ورگان» دەپ اتادى. «كونستيتۋتسيالىق كەڭەستىڭ قىزمەتى, ونىڭ سوڭعى جىلدارداعى شەشىمدەرى نەگىزىنەن رەسپۋبليكانىڭ سۋپەرپرەزيدەنتتىك بيلىگىن كۇشەيتۋگە باعىتتالعانىن جوققا شىعارۋعا بولمايدى», دەپ مالىمدەدى ول.
ارىپتەسىنىڭ ءسوزىن ەۋروپالىق قۇقىق جانە ادام قۇقىقتارى ساراپتامالىق ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, زاڭگەر مارات باشيموۆ قوستادى. ونىڭ پىكىرىنشە, زاڭ الدىندا بارلىعى بىردەي ءارى تەڭ بولۋعا ءتيىس. «ەگەر ءبىز تەڭدىك پەن ادىلەتتىلىك تۋرالى ايتاتىن بولساق, كونستيتۋتسيادان بارلىق ارتىقشىلىقتى, تەڭسىزدىكتى جانە يممۋنيتەتتەردى الىپ تاستاۋىمىز كەرەك», دەدى زاڭگەر.
قحپ توراعاسى ەرمۇحامەت ەرتىسباەۆ كونستيتۋتسياعا ەنگىزىلەتىن تۇزەتۋلەرگە قاتىستى پىكىر بىلدىرگەندە بۇل باستاما ەلىمىزدىڭ دامۋى مەن وركەندەۋىنە ەرەكشە ىقپال ەتەتىنىن مالىمدەدى. «حالىق پەن قوعام ناقتى وزگەرىس كۇتىپ وتىر. كوپشىلىك رەفەرەندۋمعا ۇلكەن ءۇمىت ارتادى. ادامدار وليگوپولياعا, سىبايلاس جەمقورلىققا جانە كلەپتوكراتياعا قارسى قاتاڭ شارا قولدانىلعانىن تالاپ ەتەدى. كونستيتۋتسياعا ەنگىزىلەتىن وزگەرىستەر جوعارىداعى كورسەتىلگەن كەلەڭسىزدىكتەرگە توسقاۋىل قويادى», دەدى پارتيا باسشىسى.
قازاقستان حالىق پارتياسى كونستيتۋتسيانى جەتىلدىرۋ بويىنشا بىرقاتار باستاما كوتەردى. سونىڭ ىشىندە حالىقتىڭ جەرگە, ونىڭ قويناۋى مەن بايلىعىنا قۇقىعىن زاڭمەن بەكىتۋدى ۇسىندى.
Shynybaev&Partners زاڭ كومپانياسىنىڭ ديرەكتورى مارعۇلان شىنىباەۆ الداعى رەفەرەندۋمدى «تاريحي وقيعا» دەپ اتاپ, بازبىرەۋلەر جاعدايدى ءوز مۇددەسىنە پايدالانباۋى ءۇشىن شەشىم قابىلداۋعا ءتيىس ەكەنىمىزدى العا تارتتى. «بارلىق ازامات ءوز ۇستانىمىن ءبىلدىرۋى كەرەك. ءبىز ءپاسسيۆتى باقىلاۋشى بولا المايمىز», دەدى زاڭگەر.
پىكىرتالاس بارىسىندا ءار قاتىسۋشىعا, ءتىپتى كەز كەلگەن الەۋمەتتىك جەلى قولدانۋشىسىنا سۇراق قويۋ مۇمكىندىگى بەرىلدى. مارافون الداعى كۇندەرى دە جالعاسادى. باعدارلامادا دوڭگەلەك ۇستەلدەر, پىكىرتالاستار, جانە ساراپشىلاردىڭ باياندامالارى بار.