“مەن ايتىستى اسەلحان ارقىلى جاقسى كورىپ كەتتىم. بۇگىنگىنىڭ اقىن ساراسى وسىنداي-اق بولسىن...” فاريزا اپاي, اقىن فاريزا وڭعارسىنوۆا ءوتكەن عاسىردىڭ سەكسەنىنشى جىلدارىنىڭ باسىندا حالقىمىزدىڭ باعا جەتپەس مۇراسى – ايتىستى ءبىر بيىككە كوتەرىپ تاستاعان ءسىڭلىسى تۋرالى وسىلاي دەپتى.
ايتىسكەر اقىن مارجان ەسجانوۆا اسەلحان اپكەسىن “ايتىستاعى قىزداردىڭ گەنەرالى” دەپ جىرعا قوستى. “وسەر ەلدىڭ بالالارى ءبىرىن-ءبىرى باتىر دەيدى” دەيتىن وسى شىعار.
وڭتۇستىكتە اسەلحاننىڭ مەرەيتويىنا ۇزەڭگىلەس سەرىكتەرى قوستانايدان ءاسيا بەركەنوۆا, اتىراۋدان ءجانيبا قاراساەۆا, استانادان قونىسباي ابىلەۆ, شىعىس قازاقستاننان اباش كاكەنوۆ باستاعان اقىندار كەلدى.
س.سەيفۋللين اتىنداعى “دوستىق” ءۇيىنىڭ زالىندا تىڭداعاندى دا, تىڭداماعاندى دا ارماندا قالدىرىپ ايتىس وتسە, ج.شانين اتىنداعى وبلىستىق دراما تەاترىندا سالتاناتتى كەش شارىقتادى.
وڭتۇستىكتە ەرگوبەك قۇتتىباي ۇلىنداي ايتۋلى اقىن بولعان.
قاشقانعا قۋىپ جەتەتىن,
قۇمايدىڭ بارىن ۇمىتپا.
اسىقپاي ۇكىم ەتەتىن,
قۇدايدىڭ بارىن ۇمىتپا, – دەپ وتكەن ەرگوبەك اسەلحاننىڭ اتاسى. قاي تويىن جاساسا دا اسەلحان ۇلى اتاسىنا قۇران باعىشتاپ بارىپ باستايدى. بۇل جولى دا سول ءۇردىس بۇزىلماعان.
وڭتۇستىكتەگى وڭدى ىستەردىڭ باسىندا جۇرگەن وبلىس اكىمى اسقار مىرزاحمەتوۆ قۇتتىقتاۋ سوزىندە ءسىز تاۋەلسىزدىكتىڭ تۇعىرى مىقتى بولۋىنا حالىق اقىنى رەتىندە ۇلكەن ۇلەس قوستىڭىز, ۇرپاق ءتاربيەلەدىڭىز دەدى. اكىمى اقىنىن ىزدەگەن جۇرت باقىتتى دەيدى. مەرەيتويعا ارنايى كەلگەن وبلىس باسشىسى اقىنعا اۆتوكولىك سىيعا تارتتى.
سەناتور قۋانىش ايتاحانوۆ پارلامەنت سەناتىنىڭ توراعاسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قۇتتىقتاۋ حاتىن وقىپ بەرىپ, اقىن شىعارماشىلىعىنا ءوزىنىڭ ۇلكەن قۇرمەتپەن قارايتىنىن جەتكىزدى. استانادان دارحان مىڭباي ءىنىسى قۇتتىقتاۋ حات جىبەرىپتى. اسەلحاننىڭ “تۇلكىباستىڭ الما اعاشتارى بالاعىنا دەيىن گۇلدەيدى” دەگەن ءسوزىنىڭ اۋداندا قاناتتى ءسوزگە اينالىپ كەتكەنىن دە ءسۇيسىنىپ جازىپتى ونەر تابىستىرعان ءىنىسى.
قوستانايدىڭ اقيىق قىزى ءاسيا بەركەنوۆا باستاعان اقىندار شىعىپ, وسىدان ون بەس-جيىرما جىل بۇرىنعى ايتىستاعى قىزىقتى ساتتەردى اڭگىمەلەدى.
قادىر مىرزا ءالىنىڭ اقىن قارىنداسىنىڭ شىعارماشىلىعى تۋرالى ايتقان ويلى پىكىرى, جازۋشى مارحابات بايعۇتتىڭ ازىلگە سۇيەي وتىرىپ بيىك باعالاۋى جۇرتقا جاعىمدى اسەر قالدىردى.
قازاقتىڭ قارا ءسوزىنىڭ بىلگىرى قادىر اعامىز “جورتا ماقتاساڭ – سيىرعا ەر سالعانداي ءبىلىنىپ تۇرادى, تىڭداۋشىنى جيرەندىرەدى, ال يەسىنە لايىق شىن ماقتاۋ ادامنىڭ مارتەبەسىن وسىرەدى” دەپ ەدى.
اسەلحان قازىر ايتىسقا تۇسپەسە دە وڭتۇستىكتىڭ اقىن قىز-جىگىتتەرىنە ۇستازدىعىن جالعاستىرىپ كەلەدى. سالتاناتتى كەشتى جۇرگىزىپ وتىرعان كوپەن امىربەك اكۆاريۋمدا وسكەن بالىقتاردى سىناپ كورمەككە تەڭىزگە جىبەرگەندە ولاردىڭ ەكى مەتر ءارى, ەكى مەتر بەرى ءجۇزىپ, اشىق تەڭىزگە شىقپاي قويعانىن مىسالعا كەلتىرگەن. بالىق بولىپ جارالعالى كورگەنى تار اكۆاريۋم بولعان سوڭ ءورىسىنىڭ تارىلعانى دا.
ەرگوبەكتەي اقىن اتاسىنىڭ شىعارمالارىن جاتتاپ ءوسىپ, كوپبايداي اقساقالدان باتا العان اسەلحان ايتىس ايدىنىنا بەكارىس شويبەكوۆتەي ناركەسكەن جىگىتتەردى الىپ شىقتى. باۋلىدى, توماعاسىن سىپىردى. مارجان ەسجانوۆا, اقمارال لەۋباەۆا, اينۇر جاپپارقۇلوۆالاردىڭ قولتىعىنان دەمەدى.
اسەلحان جازبا اقىن رەتىندە دە مىقتى. حالىقتا ء“بىر كۇندىگىن ويلاعان كۇرىش ەگەدى. ونجىلدىعىن ويلاعان اعاش ەگەدى. ءجۇز جىلدىعىن ويلاعان ادام تاربيەلەيدى” دەگەن عيبراتتى ناقىل بار.
ايتىستىڭ اقتاڭگەرى بولعان اسەلحان بۇل كۇندە ويلى, ماعىنالى ولەڭىنىڭ قۋاتىن يماندىلىقتان تاپقان. قيا باسقانداردى تاۋبەگە شاقىرىپ, اباي, ءشاكارىم اتالارىنىڭ ۇلگىسىمەن ىزگىلىككە, ادامگەرشىلىككە, بيىك ماقساتتارعا باۋلۋ ءۇشىن جىر جازىپ ءجۇر.
اقىننىڭ سالتاناتتى كەشى شىعارماشىلىعىمەن استاسىپ, جۇرتقا تاعىلىم الارداي كوڭىل-كۇي سىيلادى.
باقتيار تايجان, شىمكەنت.