• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ونەر 18 ءساۋىر, 2022

شوپان ءانى

1120 رەت
كورسەتىلدى

ۇلى قازاقتىڭ ۇشقان ۇياسىنا قاراساڭىز ۇلان-عايىر دالانىڭ ءبىر پۇشپاعىنداعى قويشى اۋىلى قول بۇلعايدى. تۇيە ءمىنىپ ءتورت ت ۇلىگىن تۇگەندەگەن الاش بالاسىنىڭ اتادان قالعان اماناتى وسى – تۇياقتى مال. سوعان ساي سالت-ءداستۇرى دە سارالانىپ, جاڭا ورىستەي جاڭعىرىپ تۇرادى. سول ءۇردىستىڭ ءبىر ۇزىگى وسى شىعارمانىڭ التىن ارقاۋى سەكىلدى. جايلاۋداعى شوپاننىڭ ءانى مايداقوڭىر سامال جەلمەن بىرگە تەربەلىپ تۇرعانداي.

قازاقتىڭ ماڭدايىنا بىتكەن قىلقالام شەبەرى مولداحمەت كەنباەۆتىڭ «شوپان ءانى» كار­تيناسى اۋىل بالاسىنىڭ اسقاق ارمانىنىڭ شامشىراعى ىسپەتتى. ناعىز قازاقتىڭ بەكزات بولمىسىن, دارقان ديدارىن, قويۋ پورترەتىن شوپاننىڭ بويىن­ا قۇيىپ قويعانداي.

بىلايعى جۇرتقا بەيتانىس مولداحمەت كەنباەۆ – قازاق دالاسىنىڭ ناعىز جىرشىسىنا اينالعان سۋرەتشىلەردىڭ ءبىرى. ونىڭ كارتينالارىندا تا­­بيعات اداممەن, شوپاننىڭ ەڭبە­گىمەن تىعىز بايلانىستى. سو­دان دا بولار پەيزاجدىق كوم­­پوزيتسيالارىنىڭ جانرلىق باس­تاۋى سولاردان باستاۋ الادى.

1954 جىلى تىڭ جەرلەردى يگەرۋ باستالدى. جوعارى كۋرس ستۋدەنتتەرى ماسكەۋدەن تىڭ يگە­رۋگە ءىس-تاجىريبەگە كەلدى. ولار كوكشەتاۋ وبلىسىنداعى ەسىل وزەنىنىڭ بويىندا شاتىرلاردا تۇرىپ جاتتى. ءدال وسى جەردە شوپانداردىڭ ەڭبە­گىنە ارنالعان كارتينا جازۋ يدەياسى تۋادى.

شىنىندا «شوپان ءانى» ونىڭ ەڭ ۇزدىك كارتينالارىنىڭ بىرىنە اينالدى. كارتينا بوز, جوسا, قوڭىر سىندى نازىك تۇس­تەرمەن جازىلعان. بۇل سامال جەل تەربەتكەن جىبەكتەي بە­تەگەلى دالانى انىق جەتكىزىپ تۇر. كارتينادا تۇستەردىڭ بار­لىعى وتە تا­نىس ءارى بارىن­شا تابيعي. كوك­جيە­گى بيىك, ۇشى-قيىرى جوق كەڭ دالانىڭ تەگىستىگى مەن تى­نىش­تىعىن ەش نارسە بۇزا ال­ماي­دى. تەك تۇيە مىنگەن شوپان­نىڭ تۇلعاسى مەن جايىلىپ جۇرگەن قويلار عانا وسى فوندا ەرەكشەلەنىپ تۇر. ول تۋعان جەردىڭ سۇلۋلىعىن جىرلايدى. ول – وسى شەكسىز ۇلى دالانىڭ قو­جايىنى, سون­دىقتان كەڭ دا­لاعا تا­كاپ­پار­لىقپەن قاراپ تۇر.

اتالعان شىعارمادا ءۇنسىز ۇيلەسىم بار, ادامزاتتىڭ تابي­عات­پەن بايلانىسى سۋرەتشى ءۇشىن ماڭىزدى سانات رەتىندە اشىل­عان. اسىرەسە جايلاۋداعى قا­زاق­تىڭ قوڭىر كەلبەتى مەن كەڭ­پەيىل مىنەزىن ادەمى ۇيلەس­تىرگەن.

سوڭعى جاڭالىقتار