• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
الەم 12 ءساۋىر, 2022

ۋكراينا: باتىس ەلدەرىنىڭ كومەگى جەتكىلىكسىز

330 رەت
كورسەتىلدى

ۋكراينا پرەزيدەنتى ۆلاديمير زەلەنسكي ەلدەگى جاعدايعا بايلانىستى الاڭداۋشىلىق ءبىلدىرىپ, باتىس ەلدەرىنىڭ كومەگىنە ءالى دە كوڭىلى تولمايتىنىن جەتكىزدى.

ۆ.زەلەنسكي ۋكرايناداعى بەيبىت تۇرعىنداردىڭ ولىمىنە ءىشىنارا باتىس ەلدەرى دە كىنالى دەگەن پىكىر ءبىلدىردى. ونىڭ ايتۋىنشا, ۋكراينا سوعىستى اياقتاۋ ءۇشىن جەتكىلىكتى قارۋ-جاراق الىپ جاتقان جوق. «ۋاقىت جوعالتىپ جاتىرمىز. ۋكرايندىقتاردىڭ ءومىرى قيىلىپ جاتىر. بۇل – ۋكرايناعا كەرەك قارۋ-جاراقتى ءالى دە ارسەنالىندا ساقتاپ وتىرعانداردىڭ جاۋاپكەرشىلىگى», دەدى ۆ.زەلەنسكي.

ول سونداي-اق رەسەي اسكەرى ۋكراينادا حيميالىق قارۋ قولدانۋى مۇمكىن دەپ حابارلادى. الايدا دۇيسەنبىدە جاساعان حالىققا ۇندەۋىندە بۇل قارۋدى قولدانعانى تۋرالى اقپارات بەرمەگەن. دەگەنمەن رەسەي تاراپىنان ايتىلعان كەز كەلگەن قاۋىپتى اسا ساقتىقپەن قارايتىنىن ايتقان.

وتكەن اپتادا ەۋروپا كوشباس­شى­لارىنىڭ ۋكراينا مەن رەسەيگە ساپارى جيىلەي ءتۇستى. ۋكرايناعا ەۋروكوميسسيا باسشىسى ۋرسۋلا فون دەر ليايەن, ۇلى­بريتانيا پرەمەر-ءمينيسترى بوريس دجون­سون ساپارمەن بارسا, رەسەيگە اۋستريا كانتسلەرى كارل نەحاممەر بارىپ قايتتى. ول ۆ.پۋتينمەن اڭگىمە اشىق, تۋرا ءارى قاتال بولعانىن ايتتى. اۋستريا سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى بۇل ساپار گەرمانيا كانتسلەرى, تۇركيا پرەزيدەنتى, ەۋروپالىق كوميسسيا جانە ەۋروپالىق كەڭەس باسشىلارىمەن الدىن الا كەلىسىلگەنىن مالىمدەدى. كەزدەسۋ تۋرالى ۋكراينا پرەزيدەنتى دە حاباردار بولعان, ماسكەۋگە ۇشپاس بۇرىن ول كيەۆتە بولدى. اۋستريا كانتسلەرى باسپاسوزگە بەرگەن سۇحباتىندا پۋتينمەن جەكە كەلىسسوزدەردىڭ ماڭىز­دىلىعىن بىرنەشە رەت اتاپ ءوتتى.

ك.نەحاممەر مەن ۆ.ءپۋتيننىڭ ءبىر جارىم ساعاتقا سوزىلعان كەزدەسۋى جابىق فورماتتا, حاتتاماسىز جانە باسپاسوزگە ارنالعان قورىتىندى مالىمدەمەسىز وتكەن. ول «رەسەي پرەزيدەنتى ۆ.پۋتينگە سوعىستىڭ اياقتالۋى كەرەگىن, مۇندا ەكى جاقتان دا جەڭىلىس تاپقاندار عانا بولاتىنىن جەتكىزدىم», دەپ اتاپ ءوتتى.

رەسەي بۇل ايىپتاۋلاردىڭ بارلىعىن جوققا شىعارىپ وتىر. ەل پرەزيدەنتى ۆ.پۋتين: «ۋكراينادا ەتەك جايعان رەسەيگە قارسى كۇشتەرمەن قاقتىعىس ءبىر بولارى ءسوزسىز ەدى, بۇل تەك ۋاقىت ماسەلەسى بولدى», دەپ مالىمدەدى. «بىزدە باسقا تاڭداۋ بولماعانى انىق, بۇل دۇرىس. ارنايى وپەراتسيا ماقساتىنا قول جەتكىزەتىنىنە كۇمان جوق», دەدى ول. بۇل مالىمدەمەنى ول امۋر وبلىسىنا ساپارى بارىسىندا ايتتى.

رەسەي مەن بەلارۋس پرەزيدەنتتەرى ۆلاديمير پۋتين مەن الەكساندر لۋكاشەنكو سەيسەنبىدە, عارىشكەرلەر كۇنى امۋر وبلىسىنداعى ۆوستوچنىي عارىش ايلاعىنىڭ قۇرىلىسىمەن تانىسىپ قايتتى. وسىعان دەيىن بەلارۋس پرەزيدەنتى ۋكراينا-رەسەي اراسىنداعى كەلىسسوزدە سىرت قالمايتىنىن حابارلاعان ەدى. وسى مالىمدەمەدەن كەيىن رەسەيدىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى س.لاۆروۆ: «بەلارۋس ۋكراينا قاۋىپسىزدىگىنە كەپىل بولاتىن ەلدەردىڭ تىزىمىندە بولۋى كەرەك», دەدى.

ال باتىس ەلدەرى بۇرىنعىداي رەسەي ارەكەتىن ايىپتاپ, قاقتىعىستى دوعارۋدى تالاپ ەتىپ وتىر. ەۋروپا ەلدەرى رەسەي اسكەرى باسىپ العان قالالارداعى جانتۇرشىگەرلىك كورىنىستەن كەيىن رەسەيلىك ديپلوماتتاردى ەلدەن شىعارۋ تۋرالى شەشىم قابىلداپ جاتىر. رەسەيدىڭ فرانتسياداعى ەلشىلىگى فرانتسۋز بيلىگى التى ديپلوماتتى ەلدەن شىعارۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعانىن راستاپ, جاۋاپتىڭ كوپ كۇتتىرمەيتىنىن حابارلادى.

بۋچادان بولەك رەسەي اسكەرى باقى­لاۋىندا بولعان وزگە دە قالالارداعى جاع­داي اۋىر دەگەن اقپارات بار. ماسەلەن, ماريۋپول قالاسىنىڭ باسشىسى Asso­ciated Press-كە بەرگەن سۇحباتىندا 10 مىڭ­نان استام بەيبىت تۇرعىن قايتىس بول­عانىن ايتقان. ال بۇۇ بالالار اگەنتتىگى 5 ميلليونعا جۋىق بالا, ياعني ەلدەگى بالالاردىڭ ۇشتەن ەكىسى التى اپتادا ءۇيىن تاستاپ كەتكەنىن مالىمدەدى. يۋنيسەف-ءتىڭ توتەنشە جاعدايلار جونىندەگى باعدارلامالارىنىڭ ديرەكتورى مانۋەل فونتەيننىڭ ايتۋىنشا, ۋكراينانىڭ 7,5 ميلليون بالاسىنىڭ 4,8 ميلليونى وسىنداي قىسقا مەرزىمدە كوشىرىلگەن. ول 31 جىلدىق گۋمانيتارلىق جۇمىس تاجىريبەسىندە مۇنداي جىلدام كوشتى كورمەگەنىن ايتادى.

سوڭعى جاڭالىقتار