• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قازاقستان 06 ءساۋىر, 2022

شابىت شىڭدايدى, ونەر وڭالتادى

451 رەت
كورسەتىلدى

اۋتيزم – تاعدىرعا تاڭبالانعان, ماڭدايعا باسىلعان دەرت ەمەس, وڭالتۋعا كونەتىن اۋىتقۋ دەسە دە بولادى. الايدا كوپ اتا-انا بالانىڭ بويىنداعى بۇل ەرەكشەلىكتى ەرتە بايقاي بەرمەيدى. كوبىنە-كوپ دارىگەرلەر انىقتاپ, دياگنوز قويىپ جاتاتىنى بەلگىلى. ال ەرتە انىقتالعان ءاربىر اقاۋ تۇزەتۋگە, وڭالتۋعا, الدىن الۋعا كونەتىنى انىق. سوندىقتان وسى ەرەكشەلىك تۋرالى اتا-انانى نەعۇرلىم كوپ اقپاراتتاندىرعان ءجون.

جۋىردا 2 ءساۋىر – دۇنيەجۇزىلىك اۋتيزم ماسەلەسى تۋرالى اقپارات تاراتۋ كۇنىنە وراي ەلورداداعى «استانا-وپەرا» تەاترىندا قايىرىمدىلىق كونتسەرتى ۇيىمداستىرىلدى. نۇر-سۇلتان قالاسى اكىمدىگىنىڭ قولداۋى­مەن وتكەن ءىس-شارانىڭ باستى قاتىسۋ­شىلارى – كۇردەلى مەديتسينالىق دياگنوزى بار دارىندى بالالار. ساحنا شەبەرلەرىمەن بىرگە ولار دا ءان شىرقاپ, مۋزىكالىق اسپاپتاردا وينادى. وزگە دە شىعارماشىلىق شەبەر­لىكتەرىن كورسەتتى. مۇنداي قايى­رىمدىلىق قادامى «استانا-وپەرا» قىزمەتىنىڭ ماڭىزدى باعىت­تارىنىڭ ءبىرى سانالادى.

– قازاقستاندا جاريالانعان بالا­لار جىلىندا وسكەلەڭ ۇرپاققا ەرەك­شە نازار اۋدارعىم كەلەدى. سون­دىقتان وسى تەاتر قابىرعاسىندا جاس تالانت­تاردىڭ قاتىسۋىمەن قايىرىمدىلىق كونتسەرتىن وتكىزۋ باستاماسىنا قۋانا ءۇن قوستىق. مۋزىكانىڭ ەمدىك كۇشى ونداي بالالاردىڭ وڭالۋىنا مۇم­كىن­دىك بەرەدى. جەكە تۇلعانىڭ جاڭا قىرلارىن اشىپ, شىعارماشىلى­عىن, شەبەرلىگىن شىڭداۋعا كومەكتەسە­دى. جاس ارتىستەردىڭ باستامالارى­نا قول­داۋ كورسەتە كەلگەن كوزىقاراق­تى كو­رەر­­مەندەرگە دە العىسىم شەكسىز. زال تول­عانىنا شىن جۇرەكتەن قۋا­نىش­تىمىز. ولاردى الدا جاڭا جە­تىس­تىك­تەرگە تولى شىعارماشى­­­لىق ءومىر كۇتىپ تۇر دەپ ۇمىتتەنەمىز, – دەدى «استانا-وپەرا» تەاترى دي­رەك­­تورى­نىڭ ورىنباسارى ايجان قۇرمانعاليەۆا.

كونتسەرتكە قاتىسقانداردىڭ ءبىرى – 3-سىنىپ وقۋشىسى دارىن اجمول­داەۆ. ول ۆوكالمەن كاسىبي تۇردە اينالىسادى ءارى تابيعي تالانت كەرەمەت تازا داۋىسقا يە. دارىن بۇل جولى نەاپوليتاننىڭ Santa Lucia ءانىن, ن.جاقىپتىڭ سۇيىكتى «اكە-انا» ءانىن جانە باسقا دا شىعارمالاردى ورىندادى. وعان ءتورت جاسىندا اۋتيزم دياگنوزى قويىلعان ەدى. ال 6 جاسىنا دەيىن سويلەي المايتىن. بىراق ۇنەمى مۋزىكا تىڭداپ ءجۇردى. مىنەز-ق ۇلىقتى تۇزەتۋدىڭ ءتيىمدى ءادىسىنىڭ ناتيجەسىندە ول دامۋدا ۇلكەن جەتىستىكتەرگە جەتتى. الدىمەن ءان ايتاتىن, كەيىننەن سويلەيتىن بولدى. قازىر دارىن ۆوكال مەكتەبىندە وقۋىن جالعاستىرىپ جاتىر. رەسپۋبليكالىق جانە حالىقارالىق بايقاۋلاردىڭ لاۋ­­رەاتى اتاندى. «ۇركەر» اۋلا كلۋبى­­نىڭ «بالاۋسا» بالالار ينكليۋ­زيۆتى حورىنىڭ قۇرامىندا ءان ايتادى.

سونىمەن قاتار ح.حارسيەۆ ينگۋش حالقىنىڭ ءانى «لورسا ليدانى» ورىنداسا, ە.تۇرماحانبەتوۆ ا.باحانوۆتىڭ «اسىل انا» شىعارماسىن قويدى. سول سياقتى ياسمين بەكتەۋباەۆا, دانيال دجۋاسوۆ, نۇرىم نارىمباەۆ جانە باسقا دا جاس دارىندار ءوز ونەر­لەرىن ورتاعا سالدى. كەش قوناق­تارى ءۇشىن تەاتر فويەسىندە «اۋتيزممەن اۋىراتىن بالا تاربيەلەپ وتىرعان وتباسىنىڭ ءبىر كۇنى» اتتى فوتوكورمە جانە اۋتيزم سپەكترى بۇزىلعان بالالار جاساعان سۋرەتتەر مەن قولونەر ەكسپوزيتسياسى ۇسىنىلدى.

– كەيىنگى 7 جىلدا قازاقستاندىق بالالاردىڭ اراسىندا انىقتالعان اۋتيزم جاعدايلارىنىڭ سانى 5 ەسە ءوستى. بىلتىرعى دەرەكتەرى بويىنشا, اۋتيستىك سپەكتردىڭ بۇزىلۋىمەن ديناميكالىق باقىلاۋدا 4,8 مىڭ­نان استام پاتسيەنت تۇر. ءبىزدىڭ ءىس-شارامىزدىڭ باستى ماقساتى ءاۋتيزمى بار بالالار كەرەمەت ءان ايتىپ, بي بيلەپ, سۋرەت سالىپ, ءمۇسىن جاساپ, مۋزىكالىق اسپاپتاردا ويناي الاتىنىن كورسەتۋ بولدى. ەڭ باستىسى, شىعارماشىلىق ساباقتار بالالاردىڭ الەۋمەتتەنۋىنە كومەكتەسەدى, – دەدى Abaqus-daryn ءبىلىم بەرۋ قورىنىڭ قۇرىلتايشىسى شىنار اجمولداەۆا.

سوڭعى جاڭالىقتار