سەمەيدە سۋ باسۋ قاۋپى بار

بوبروۆكا كەنتى مەن بەيبىت­شىلىك ارالىنان باسقا 13 ۋچاسكەدە, ياعني شىعىس كەنتى, ۆوسحود, جولامان, ميرنىي, ستەپنوي, لودوچنايا اۋدانى, زاتون, 1-ءشى شاعىن اۋدان, دالني, يۋنوست, نوۆوسترويكا, كوكەنتاۋ جانە مۇقىر اۋىلدارىندا ارنالاردى تازارتۋ, سۋ وتكىزۋ قۇبىرلارىنىڭ ديامەترىن ۇلعايتۋ, جاعالاۋدى نىعايتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. سۋ ارناسىنان شىعىپ كەتەتىن تۇستارعا بوگەتتەر قويىلىپ, سۋ باسۋ قاۋپى بارىنشا ازايتىلدى.

ناۋرىز ايىنىڭ باسىنداعى جاعداي بويىنشا ەرتىس سۋىنىڭ دەڭگەيى 293 سانتيمەتردى قۇرا­دى. ەرتىس وزەنىندەگى مۇزدىڭ قا­لىڭدىعى 44 سانتيمەتر بولسا, قار قاباتى 16 سانتيمەتردى قۇ­را­عان. توڭنىڭ قاتۋى – 107 سان­تيمەتر. بۇل كورسەتكىشتەردى تو­تەنشە جاعداي دەپارتامەنتىنىڭ ماماندارى ۇنەمى نازارلارىندا ۇستاپ وتىر. ايتقانداي, ەرتىس­تەگى سۋ دەڭگەيى 4 مەتردەن اسسا عانا قا­ۋىپ بار. ال ءشۇلبى گيدرو­ەلەك­تر­ستانساسىنان سۋ جى­بەرۋ 550 م/س قۇرايدى.

سۋ تاسقىنىنا قارسى ءىس-شا­رالار كەزىندە قار سۋى باسۋى مۇم­كىن قالانىڭ 57 كوشەسى انىق­تالدى. سول ءۇشىن دە بەلگىلى بولعان كوشەلەردىڭ قارى شىعارىلىپ جاتىر. سوڭعى دەرەك بويىنشا قالا كوشەلەرىنەن 23 408,5 تەكشە مەتر قار قالا سىرتىنا توگىلدى.

سەمەي قالاسىنىڭ اۋماعىندا 31 اۆتوموبيل كوپىرى, 483 سۋ وت­كىزۋ قۇبىرلارى بولسا, تەمىر جول­دارداعى كوپىرلەر سانى – 178, سۋ وتكىزۋ قۇبىرلارى – 41. بۇل نىساندار دا كوكتەم كەزىندە ءجىتى با­قىلاۋدا تۇرادى. ول ءۇشىن اۋىل­دىق اكىمدىكتەرگە جانە ءتيىستى ۇيىم­دارعا اتالعان سۋ وتكىزۋ قۇ­بىر­لارىن, سونداي-اق ارىق جۇيە­سىن, وزەن ارنالارىن قار مەن مۇزدان تازارتۋ جونىندە حاتتار جىبەرىلگەن. جەرگىلىكتى جەرلەردە تاۋلىك بويى كەزەكشىلىك جۇرگىزەتىن جۇمىس بريگادالارى قۇ­رىلدى. قالانىڭ ارىق جۇيە­لەرىن كۇن سايىن 25 ادام جانە 5 بىرلىك ارنايى تەحنيكا تازالايدى.

تجم اسكەري قىزمەتشىلەردى تارتا وتىرىپ, ميرنىي كەنتى, پودحوزنايا كوشەسى, دالني اۋدا­نىنداعى ساياجاي ماسسيۆىندە ارىق جۇيەسىنىڭ مۇزىن تازارتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى. شىعىس كەنتىنىڭ «پوجارنايا سوگرا» سايا­جاي ءماسسيۆى اۋدانىنداعى قامىس پەن وسىمدىكتەردى كەسۋ, سۋ قۇ­بىرلارى مەن بۇلاقتار تازارتىلدى. سونداي-اق بۇل اۋماقتا تۇرعىن ۇيلەردى سۋ باسۋدان ساقتاۋ ءۇشىن جولاستى قۇبىرلارى اۋىس­تىرىلدى. سۋ وتكىزگىشتىگى انا­عۇرلىم جوعارى قۇبىرلار ورناتىلدى.

اپاتتىق-قۇتقارۋ جانە كەزەك كۇتتىرمەيتىن جۇمىستاردى جۇر­گىزۋ ءۇشىن 2022 جىلعا «اۋدان (وبلىستىق ماڭىزى بار قا­لا) اۋقى­مىنداعى توتەنشە جاع­داي­لاردىڭ الدىن الۋ جانە ولاردى جويۋ» باعدارلاماسى بويىنشا جالپى سوماسى 20 077,8 مىڭ تەڭگە قاراجات ءبولىندى. ولار جارۋ جۇمىستارى مەن ۇگىندى ماتەريالدارىن دايىنداۋعا, جانار-جاعارمايعا, قاپتار ساتىپ الۋعا جانە ينەرتتى ماتەريالدار الۋ ءۇشىن بولىنگەن.

جالپى, ەرتىس وزەنى جاعا­لاۋىن­داعى ۋچاسكەلەردى سۋ شا­يى­پ كەتۋدەن ساقتاۋ ءۇشىن مير­نىي, شىعىس كەنتتەرىندە جانە پريستان اۋدانىندا جاعالاۋ نىعايتىلىپ جاتىر. ۇزىندىعى 2 566 مەتر بولاتىنداي نىعايتۋ جۇمىستارى تاسقىن سۋدان ءتونۋى مۇمكىن قاۋىپتى ەداۋىر ازايتادى. بۇل جوبانى ىسكە اسىرۋ 2021 جىلى «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى» شەڭبەرىندە كوز­دەلگەن. الايدا شارت بويىنشا جۇ­­مىستاردى اياقتاۋ مەرزىمى 2022 جىلدىڭ 1 مامىرىنا دەيىن ۇزار­تىلدى.

باسا ايتا كەتەرلىگى, كوكتەم­گى ماۋسىمعا سەمەي قالاسى­نىڭ توتەنشە جاعدايلار باسقارما­سىنىڭ ماماندارى مەن قۇرال-سايماندارى ساقاداي ساي. اتاپ ايتساق, جەكە قۇرامدا 417 ادام, 269 بىرلىك تەحنيكا (ونىڭ ىشىندە 25 اۆتوبۋس), 40 بىرلىك موتوپومپا, 5 بىرلىك ءجۇزۋ قۇرالى دايىن.

سەمەي قالاسى اكىمدىگى مەر­دىگەرلىك ۇيىمدارىنىڭ كۇشى­مەن كراسنىي كوردون, زاتون, دالني شاعىن اۋداندارىندا, تاتيموۆ, وگورودنايا, پاروۆوزنايا, سادوۆايا, ماكارەنكو, اككۋلسكايا, دونەن­تاەۆ, بەلىباەۆ, ميچۋرين, فەس­تيۆالنايا كوشەلەرىندە ارىق­­تار تازارتىلدى. ءدال وسىنداي جۇمىستار وبلىستىڭ وزگە اۋدان­دا­رىندا دا جۇرگىزىلىپ جاتىر. ءيا, كوكتەمدە كەلۋى مۇمكىن ءتىلسىز جاۋعا قاشاندا دايىن بولۋىمىز كەرەك.

سەمەي