قۇندى جازبالار مۋزەيگە تابىستالدى

بۇل دۇنيەلەردى ۇزاق جىل ساقتاپ, كوپشىلىكتىڭ يگىلىگىنە اينالسىن دەگەن نيەتپەن قورىق-مۋزەي قورىنا تاپسىرعان ادام – 81 جاسقا جەتكەن تۇرماعانبەت لاحاباەۆ ەسىمدى قاريا ەكەن. بۇل كىسىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, اتا-باباسىنان ميراس بولىپ كەلە جاتقان بۇل كىتاپتاردا اسا قۇندى تاريحي, ءدىني-رۋحاني ۇعىمدار جيناقتالعان كورىنەدى.

«اكەم جارىقتىق مەنىڭ ءۇش جاسىمدا قايتىس بولدى. بۇل مۇرالاردى جەتپىستەن اسىپ كوز جۇمعان انام ماعان اماناتتاپ كەتتى. ۇر­پاقتان-ۇرپاققا جەتكەن قۇندى مۇرالاردى كوز­دىڭ قاراشىعىنداي ساقتاعانىمىز بولماسا, ىشىندەگى جازۋلاردىڭ ءمان-مازمۇنىنا, تاريحي قۇندىلىعىنا ءمان بەرمەپپىز. قولىمىزدا بىرنەشە عاسىر ساقتالعان جازبالاردى مۋزەيگە تاپسىرۋدى ءجون كوردىك», دەيدى تۇرماعانبەت ادامبەك ۇلى.

بۇل كىتاپتارعا عىلىمي ساراپتاما جاساعان قورىق-مۋزەي قىزمەتكەرى تولقىن جولداسوۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, قولجازبالاردىڭ قازىرگى جاعدايى ءماز ەمەس. باسقى بەتتەرى توزىپ جىر­تىلعان. سول سەبەپتى كىتاپتىڭ شىققان جىلىن, باسىلعان جەرىن انىقتاي الماي وتىرمىز. ءبىر كىتاپتىڭ مۇقاباسى باسقا كىتاپتان الىپ جاپسىرىلعان. عىلىمي شولۋ جۇمىستارىنىڭ نا­تيجەسىندە, بۇل جازبالاردىڭ ءماتىنى تۇركى تىلىندە ەكەنى انىقتالدى. ال مازمۇنىنا توق­تالار بولساق, ادام عالەيسالام مەن شايتان اراسىنداعى وقيعالار باياندالعان جانە ادامعا جۇققان ءتۇرلى رۋحاني دەرتتەردى ەمدەۋ جولدارى مەن ادىستەرى جازىلعانى بايقالادى. بولاشاقتا, كىتاپتىڭ ىشكى مازمۇنىن تولىق انىقتاۋعا مۇمكىندىك بار ەكەن.

سونداي-اق قورىق-مۋزەي قورىنا تاپسى­رىلعان تاعى ءبىر كىتاپتا, پايعامبار حيسسالارى مەن شيپا دۇعالارى جازىلعان. كىتاپتا مۇحاممەد (س.ا.ۋ) جانە ءتورت حاليفا ابۋباكىر, ومار, وسمان, ءالي ەسىمدەرى, سونىمەن قاتار پايعامبارىمىزدىڭ نەمەرەلەرى حاسان, حۋسەين جايلى مالىمەتتەر بەرىلگەن. بۇل مۇرانىڭ دا ساقتالۋى تىم ناشار. قولجازبا ەڭبەكتەردى قايتا قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ قاجەت ەتەدى, دەيدى ماماندار.

اۋىل اقساقالى تاپسىرعان تاعى ءبىر ەسكى مۇرا – 1878 جىلى سانكت-پەتەربۋرگتە باسىلىپ شىققان گازەت. بۇل جادىگەر قاتتى زاقىم­دالىپ, ۇساق بولىكتەرگە ءبولىنىپ كەتكەن. گازەتتىڭ مازمۇنىن انىقتاۋ ءۇشىن, تولىقتاي قايتا قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ قاجەت كورىنەدى.