كەشە پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆتىڭ توراعالىعىمەن سەلەكتورلىق كەڭەس رەجىمىندەگى ۇكىمەت وتىرىسى بولىپ ءوتتى. استانا, الماتى جانە بارلىق وبلىس اكىمدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن وتكەن وتىرىستا ءۇش ماسەلە قارالدى.
كۇن تارتىبىندەگى العاشقى ءماسەلە بويىنشا ەلىمىزدىڭ كەدەن وداعىنا ينتەگراتسيالانۋىنا بايلانىستى بيىلعى جىلدىڭ 1 شىلدەسىنەن باستاپ كۇشىنە ەنەتىن جاڭا ۇلتتىق كەدەن كودەكسىنىڭ جوباسى تالقىلاندى. جاڭا كەدەن كودەكسى جوباسىنىڭ نەگىزىنە كيوتو كونۆەنتسياسى, حالىقارالىق قۇقىقتىق نورمالار جانە كەدەن وداعىندا كەدەندىك قاتىناستاردى رەتتەيتىن حالىقارالىق نورمالار الىنعان. وسى ماسەلە بويىنشا بايانداما جاساعان قارجى ءمينيسترى ب.ءجامىشەۆ كەدەن كودەكسىنىڭ جوباسى ەلىمىزدىڭ وعان قاتىستى بارلىق ورگاندارى مەن ۆەدومستۆولارىندا جان-جاقتى تالقىلانىپ, قابىلدانعالى وتىرعاندىعىن اتاپ كورسەتتى.
– ءبىز بۇل ماڭىزدى ماسەلەنى بارىنشا ۇزاق جانە ىجداھاتتى تۇردە تالقىلادىق. ەلىمىزدىڭ سىرتقى ەكونوميكالىق قىزمەتىنە قاتىسۋشىلاردىڭ بارلىعى جاڭا كەدەن كودەكسىنىڭ قابىلدانۋىنان ءتيىمدىلىككە قول جەتكىزۋى ءۇشىن ءبىزدىڭ اتالمىش قۇجاتتى دەر كەزىندە قابىلداۋىمىزدىڭ ماڭىزى زور, – دەدى ۇكىمەت باسشىسى.
وتىرىستا ۇكىمەت مۇشەلەرىنىڭ داۋىس بەرۋى بارىسىندا جاڭا كەدەن كودەكسىنىڭ جوباسى ءبىراۋىزدان قابىلداندى. ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ءمالىمدەۋىنشە, بۇل جوبا بۇگىن پارلامەنت قاراۋىنا جىبەرىلەدى.
ەكونوميكالىق دامۋ جانە ساۋدا مينيسترلىگى ۇكىمەت وتىرىسىنا “بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020” باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ جونىندەگى كەيبىر شارالار تۋرالى” قاۋلىنىڭ جوباسىن ۇسىندى. قاۋلى جوباسى نەگىزىندە تومەندەگىدەي ەرەجەلەر بەكىتىلمەك: باعدارلامانىڭ ءۇش باعىتى بويىنشا بانكتەر بەرەتىن نەسيەلەردىڭ پايىزدىق ستاۆكالارىن سۋبسيديالاۋ. اتاپ ايتقاندا, جاڭا بيزنەس باستامالارعا قولداۋ كورسەتۋ, كاسىپكەرلىك سالانى ساۋىقتىرۋ جانە ەكسپورتقا ءونىم شىعاراتىن كاسىپورىنداردى قولداۋ باعىتتارى بويىنشا نەسيەلەردىڭ پايىزدىق ستاۆكالارى سۋبسيديالانادى. سونىمەن بىرگە بانكتەردىڭ بەرگەن نەسيەلەرىنە “دامۋ” قورى ارقىلى ءىشىنارا كەپىلدىك بەرىلەدى. قاۋلى جوباسى بويىنشا بەلگىلەنىپ وتىرعان ۇيلەستىرۋ تەتىكتەرى باعدارلامالارعا قاتىسۋشىلاردىڭ بارلىعىنا بىرىڭعاي جاعداي جاساپ, مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىنىڭ ترانسپارەنتتى جانە ءمولدىر بولۋىن قامتاماسىز ەتەدى. مينيستر ج.ايتجانوۆانىڭ اتاپ كورسەتكەنىندەي, اتالمىش قاۋلى جوباسى بارلىق مينيسترلىكتەرمەن, ۆەدومستۆولارمەن جانە قارجى باقىلاۋ ورگاندارىمەن كەلىسىلىپ جاسالعان. وتىرىستا بۇل قاۋلى جوباسى دا ءبىراۋىزدان بەكىتىلدى.
ۇكىمەت وتىرىسىندا جان-جاقتى ءارى قىزۋ تالقىلانعان ماسەلە, ەلىمىزدە سوڭعى كەزدە ءوسىپ بارا جاتقان تۇتىنۋ تاۋارلارى باعاسى تۋرالى بولدى. بۇل ماسەلە بويىنشا ەكونوميكالىق دامۋ جانە ساۋدا مينيسترى ج.ايتجانوۆا, اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ا.كۇرىشباەۆ جانە باسقالار بايانداما جاسادى. وڭىرلەرگە شاققاندا تۇتىنۋ تاۋارلارىنىڭ ءوسۋى شىعىس قازاقستان وبلىسىندا 5,8 پايىز, قاراعاندىدا – 5,3, اقمولادا – 5,1, جامبىل وبلىسىندا – 5,1 پايىز كولەمىندە بولىپ وتىر. اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى جۇرگىزگەن ساراپتاۋ ناتيجەسى كورسەتكەنىندەي, كوكونىس باعاسىنىڭ قىمباتتاۋى نەگىزىنەن تومەندەگىدەي سەبەپتەرگە بايلانىستى بولعان. بىرىنشىدەن, يمپورتتاۋشىلاردىڭ قىزمەتىندە اشىقتىقتىڭ جوقتىعى جانە قاجەتتى باقىلاۋدىڭ جاسالىنباۋى, ەكىنشىدەن, رىنوكتاعى ۋاقىتشا قالىپتاسقان جاعدايدى الىپساتارلاردىڭ ءوز قالتالارىن قالىڭداتۋ ءۇشىن پايدالانۋى. ماسەلەن, بيىلعى جىلدىڭ ءساۋىر ايىندا جامبىل جانە وڭتۇستىك قازاقستان وبلىستارىندا كارتوپ تيىسىنشە 38 جانە 19 پايىزعا ءوسىپ كەتسە, الماتى وبلىسىندا بۇل كورسەتكىش 10 پايىزعا عانا ارتقان. وسى ۋاقىتتا اقتوبە وبلىسىندا قىرىققابات 44 پايىز قىمباتتاسا, باتىس قازاقستان وبلىسىندا ونىڭ باعاسى 6 پايىز عانا وسكەن. ءۇشىنشىدەن, ءالى دە قاپتاعان دەلدالداردىڭ باعانىڭ رەتتەلۋىنە بارىنشا كەدەرگى كەلتىرىپ وتىرعاندىعى. ماسەلەن, ءۇرىمشى قالاسىنان شىققاندا قىزاناق باعاسى 80 تەڭگە بولسا, قاپتاعان دەلدالداردىڭ قولىنان وتكەننەن كەيىن استانا قالاسىندا ونىڭ باعاسى 350 تەڭگەدەن اسىپ تۇسەدى.
سول سياقتى تۇرعىندارعا كوممۋنالدىق قىزمەت كورسەتۋ مەكەمەلەرى دە باعانى شەكتەن تىس اسىرىپ بارادى. ماسەلەن, بيىلعى جىلدىڭ وزىندە ەلەكتر ەنەرگياسى 12,5 پايىز, سۋىق سۋ 10,6 پايىز, كارىز 3,8 پايىزعا قىمباتتاعان. سونىمەن بىرگە تۇرعىندارعا بايلانىس قىزمەتىن كورسەتۋ 8,4 پايىز, امبۋلاتوريالىق قىزمەت تۇرلەرى 6,7 پايىز, شاش قيۋ قىزمەتى 3,2 پايىزعا وسكەن.
وتىرىستا سوڭعى كەزدە شەكتەن شىعىپ بارا جاتقان باعانى اۋىزدىقتاۋ ءۇشىن بۇرىن وڭ ناتيجە بەرگەن تاجىريبەلەردى پايدالانۋ, ءتيىستى مەكەمەلەرمەن مەموراندۋم جاساسۋ جانە باسقا دا تەتىكتەردى ءتيىمدى پايدالانۋ ۇسىنىلدى.
ۇكىمەت باسشىسى كارىم ءماسىموۆ وتىرىستى قورىتىندىلاپ, قارالعان ماسەلەلەر بويىنشا ءتيىستى ۇكىمەت ورگاندارى مەن ءوڭىر اكىمدەرىنىڭ شۇعىل شەشىمدەر قابىلداۋىن تاپسىردى. بيىلعى جىلدىڭ العاشقى 4 ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەلىمىزدە ءىجو-ءنىڭ ءوسۋى 7,6 پايىزدى قۇراپ وتىر, بۇل جامان كورسەتكىش ەمەس. قول جەتكىزگەن وسى جەتىستىكتەردى تۇراقتاندىرۋ, سونىمەن بىرگە تۇتىنۋ تاۋارلارىنىڭ باعاسىن رەتكە كەلتىرۋ ءبىزدىڭ باستى مىندەتىمىز, – دەدى پرەمەر-مينيستر.
جىلقىباي جاعىپار ۇلى.