قىمبا اجە وسى تاقىرىپتا قولىما قالام العانىم سول ەدى, 36 جاسىندا جەسىر قالىپ, 5 ۇل, 1 قىزىن قاناتتىعا قاقتىرماي, تۇمسىقتىعا شوقىتتىرماي 93 جاسىندا ومىردەن وتكەن قىمبا اجەمنىڭ كەلبەتى كوز الدىمدا ساعىمدانىپ سالا بەردى. اجەم تۋرالى ويلاسام, ومىردەن جاپا شەگىپ, سۇراپىل سوعىس جىلدارى تۇرمىس تاۋقىمەتىن تارتسا دا ءبىر اللاعا سىيىنىپ, بار قاجىر-قايراتىن انالىق اق سۇتىنەن ءنار العان ۇل-قىزدارىنىڭ كەلەشەگىنە جۇمساپ ومىردەن وتكەن الىپ انانىڭ نۇرلى بەينەسى ەلەستەيدى.
1994 جىل بولاتىن. ول كەزدە 88-ءدىڭ سەڭگىرىنە شىقسا دا سوقپاقتى دا توقپاقتى ءومىر وتكەلدەرىن باسىنان وتكەرگەن قىمبا اجەمنىڭ كۇش-قايراتىنا ءبىزدىڭ اۋلەت قانا ەمەس, ەل-جۇرت قايران قالاتىن. ءالى ەسىمدە. قوسامان ەلدى مەكەنى ارال قالاسىنان شالعاي, ياعني 120 شاقىرىم قاشىقتىقتا قونىس تەپكەن مالشى اۋىلى بولاتىن. ءبىر كۇنى “ك-700” الىپ تراكتورىنا وتىرعان اجەم ءبىزدىڭ ۇيگە كەلمەسى بار ما. 93 جىل بويى بەينەتتى بەلشەدەن كەشىپ ءجۇرىپ, بالالارى مەن نەمەرەلەرى, شوبەرەلەرىن قامقور قۇشاعىنا الۋمەن ومىردەن وتكەن اجەمنىڭ بۇل كەلىسىنە قالايشا قايران قالماسسىڭ. جاپىرلاي جۇگىرە الدىنان شىققان ءبىزدى ىستىق قۇشاعىنا وراپ, شوپىلدەتە ءسۇيىپ جاتىر. – اينالايىندار, جاڭا ۇيگە قونىس تەۋىپسىڭدەر. قۇت-بەرەكە اكەلسىن. مەن سەندەرگە كورپە-توسەك كوكتەپ بەرەيىن دەپ تۇيە ءجۇنىن الا كەلدىم. ايتسا ايتقانداي, ينە-ءجىبىن ءوزى ساباقتاپ, اجەمنىڭ كوكتەپ بەرگەن كورپەسى ءبىزدى كۇنى بۇگىنگە دەيىن توڭدىرماي, راحات سەزىمىنە وراپ, شاپاعات نۇرىن شاشۋمەن كەلەدى. ... ءسال-ءپال شەگىنىس جاسالىق. قىمبا اجەم 1922 جىلى 18 جاسىندا اتامىز سۇلتانگەرەيمەن باس قوسىپ, قابىرعالى دا كيەلى شاڭىراق كوتەرەدى. زامانىندا ءتورت ت ۇلىك مال ءوسىرىپ, قولدارىنان قامشى مەن كەتپەن تۇسپەي, ەلىم دەپ ەمىرەنە ءجۇرىپ ەڭبەك ەتەدى. سول كەزدە اجەمىز بەن اتامىزدىڭ 1932 جىلعى اشارشىلىقتان بوسىپ كەلگەن شەتتەگى قانداستارىمىزدىڭ ماڭدايلارىنان سيپاپ, بارىمەن ءبولىسىپ جەپ, قامقور قۇشاقتارىنا قىسا ۇستاعاندارىن ەل-جۇرت جىر ەتىپ ايتۋمەن ءجۇر. قىمبا اجەمنىڭ كوزى تىرىسىندە ايتقان, مەنىڭ جۇرەگىمە جازىلىپ قالعان مىنا ءبىر ءسوزى قۇلاق تۇبىندە بۇگىنگى كۇنگە دەيىن كۇمبىر قاعۋمەن تۇر. – اينالايىندار-اي, ءبىزدىڭ جاستىق شاعىمىز زۇلمات جىلدارمەن تۇسپا-تۇس كەلدى عوي. اشارشىلىقتان ەندى-ەندى ارىلدىق-اۋ دەگەندە سۇراپىل سوعىس باستالدى. بۇل زوبالاڭ باستالعاندا تۇلا بويى تۇڭعىشىم اققاليىم – 16 جاستا, قارا بالام – 13 جاستا, ءابجاميىم – 11 جاستا, مىرزابايىم – 8 جاستا, جالعىز اققۋىم – اسىلزاتىم 1 جاستا, ال كەنجە بالام مۇزدىبايىمدى اكەسىن سوعىسقا اتتاندىرعان جىلى, ياعني 1942 جىلى ومىرگە اكەلدىم. قۇي سەنەرسىڭدەر, قۇي سەنبەسسىڭدەر, قۇداي قوسقان قوساعىم – سۇلتانگەرەي اتالارىڭدى 1942 جىلى قاقاعان قىس ايىندا جان-جۇرەگىم ەزىلە قان مايدانعا قيماستىقپەن شىعارىپ سالدىم. سوندا مۇزدىبايىمدى تىماققا وراپ, شەلەككە سالىپ العانمىن. ۇلكەن ۇلىم – اققاليىمدى دا 1943 جىلى قان مايدانعا جىبەرگەنمىن. سۇراپىل سوعىس جىلدارى قىمبا اجەم: “قاسقا ايعىردان قاسقا تۋماسا دا توبەل تۋادى”, دەگەن اتام قازاقتىڭ ۇلاعاتتى ءسوزىن مۇرات تۇتىپ, ۇيەلمەلى-سۇيەلمەلى بالالارىن اياقتارىنان تىك تۇرعىزۋ ءۇشىن كۇن كۇلكىسىز, ءتۇن ۇيقىسىز عۇمىر كەشەدى. ءشوپ شابادى. قولىنا قامشى الىپ, اتقا ءمىنىپ, مال باعادى. يىناعاشپەن سۋ تاسىپ, اۋىل اقساقالدارىنا يىلە سالەم ەتۋدەن جازا باسپايدى. كورگەن ازابى مەن قۋانىشىن ءبىر اللانىڭ ءىسى دەپ قابىلداپ, بارىنە شۇكىرشىلىك ەتۋمەن سوقپاقتى دا توقپاقتى ءومىر جولىمەن جۇرە بەرەدى, جۇرە بەرەدى. قۇداي قوسقان قوساعىن ساعىنا كۇتەدى, سارعايا كۇتەدى. “زامان-اي!” دەيمىز, دەمەسكە لاج جوق. 1943 جىلى قىمبا اجەمە سۇلتانگەرەيدىڭ ماڭگىلىك ساپارعا مەزگىلسىز كەتكەنى جايلى “قارالى قاعاز” كەلەدى. جان-جۇرەكتەن قان قۇسىپ, قانشاما قيىندىق كورسە دە جاسىماعان جەسىر اجەم اقىرىن اللادان كۇتىپ, ۇلدارىن ۇياعا, قىزىن قياعا قوندىرادى. ۇلكەنى اققالي 1945 جىلى ەلگە ورالىپ, ۇلاعاتتى ۇستازدىق جولىنا تۇسسە, قاراسى ساۋدا سالاسىندا قىزمەت ەتەدى. ءابجاميى باسشىلىق قىزمەتتەردە ساتىلاي ورلەپ, ەڭبەك قىزىل تۋ وردەنىمەن ماراپاتتالادى. مىرزابايى تەمىر جولدا ەرەسەن ەڭبەك ەتسە, كەنجە بالاسى –مۇزدىبايى دارىگەر-حيرۋرگ بولىپ, ءومىر مەن ءولىم ارپالىسىنا تۇسەدى. ال, اناسىنىڭ اققۋى – اسىلزات اپامىز ۇلاعاتتى ۇستازدىق جولىمەن جازا باسپاي ءجۇرىپ, “حالىق اعارتۋ ءىسىنىڭ وزىق قىزمەتكەرى” اتاعىن الادى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, ولار ۇلى وتان سوعىسىنان ورالماعان اكەلەرىنىڭ اماناتى مەن ايالى الاقانىمەن ماپەلەي وسىرگەن انالارىنىڭ اق ءسۇتىن اقتاپ, ەلى ءۇشىن ەسەپسىز قىزمەت ەتكەن تۋمىسى بولەك تۇلعالار بولدى. جاستايىنان جەسىر قالسا دا ۇل-قىزدارىنا جەتىمدىكتى سەزدىرمەگەن قىمبا اجەم نەمەرەلەرىن شوپىلدەتە ءسۇيىپ جۇرگەندە تاعى دا ءومىردىڭ توقپاعىنا تۇسەدى. الدىمەن ءابجامي 48 جاسىندا, اراعا 4 جىل سالىپ, مىرزاباي دا 48 جاسىندا, ودان سوڭ اراعا بارى-جوعى 2 جىل سالىپ قاراسى, كەلىنى ءزارۋ اپا 52 جاسىندا ماڭگىلىك ساپارعا مەزگىلسىز كەتە بارادى. جان-جۇرەگىن ەزگىلىپ, قابىرعاسىن قايىستىرعان وسى ءبىر قايعىلارعا قاسقايا قارسى تۇرعان قىمبا اجەمنىڭ قايسارلىعىنا قالايشا قايران قالماسسىڭ. زارلاي جىلاپ, ەڭكىلدەي ەتپەتتەگەن كەلىندەرىنە اجەمنىڭ ايتقان مىنا ءبىر توقتام سوزدەرى ءالى ەسىمدە. – توقتاڭدار, جىلاماڭدار. ءومىر دەگەن وسى. ءولىم بىرەۋگە ەرتە, بىرەۋگە كەش. ءابجاميىم, قارام, مىرزابايىم سەندەردىڭ ەمەس, مەنىڭ باۋىر ەتىم – بالالارىم. كوز جاستارىڭدى بالالارىڭا كورسەتپەڭدەر. مەن دە جەسىر قالعانمىن. جەسىرمىن دەپ بالالارىڭدى جەتىم ەتپەڭدەر. بەكەم بولىڭدار, ايتارىم وسى, – دەگەنى بۇگىنگى ۇرپاققا ۇلاعات بولار دەگەن نيەتتەمىن. سونىمەن 36 جاسىندا جەسىر قالىپ, ومىرگە اكەلگەن 5 ۇل, 1 قىزىنان ونداعان نەمەرە-شوبەرە ءسۇيىپ, قىزىعىن كورگەن اجەمىز 93 جاسىندا ومىردەن ءوتتى. دەسە دە سۇيگەن جارىن كوز جۇمعانشا كۇتۋمەن ءۇمىت وتىن سوندىرمەي ومىردەن وتكەن ارۋ اجەمىزگە توسەلىپ توسەك, جازىلىپ جاستىق بولىپ ءبىز كەلەمىز. قايران مەنىڭ وسىنداي اجەلەرىم قايدا ەكەن؟ رايحان وسى ماقالامدى جازۋ بارىسىندا سوعىس جانە ەڭبەك ارداگەرى بەكەن مۇساەۆ اعامىزعا “جەسىر قالعان انا, جەتىم قالعان بالا جايلى نە ايتاسىز؟” دەگەن ساۋال تاستاعانىم بار. سوندا بەكەڭ ايتقان مىنا ءبىر دەرەكتى نازارلارىڭىزعا سالايىن. – سۇراپىل سوعىس كەزىندە اۋىل تۇرعىندارى ءۇشىن اسا اۋىر قاسىرەتتىڭ ءبىرى – مايداننان كەلەتىن “قارا قاعاز” ەدى. مايداندا جۇرگەن باۋىر ەتى بالالارىنان, سۇيىكتى جارلارىنان كەلەتىن سۋىق حابارلار بۇكىل اۋىلدى كۇڭىرەنتىپ قويا بەرەتىن. شيەلى جاقتان سۇر ەسەگىمەن حات-حابار تاسيتىن ابىلقايىر كەلە جاتقاندا جۇرت ۇرەيلەنىپ, “قانداي حابار اكەلە جاتىر ەكەن” دەپ قوبالجي كۇتىپ الاتىن. سول ءبىر قارالى كۇندەردىڭ كۋاسى بولعانىمىز كۇنى بۇگىنگە دەيىن ساي-سۇيەگىمىزدى سىرقىراتادى. جەسىر انالار قاندى سوعىس بىتسە دە ومىرلەرى وكسىپ, ونداعان جىلدار بويى اسىل جارلارىن اسىعا كۇتۋمەن ومىرلەرىن وتكىزدى. ءوزىم كۋاگەر بولعان مىنا ءبىر جاعداي كۇنى بۇگىنگە دەيىن كوز الدىمدا كولبەڭدەپ تۇر. كەزىندەگى “ەڭبەكشى” كولحوزىندا قۇربانوۆ ءسادۋ ەسىمدى تۋىس اعام 20 جاسىندا كارىباەۆا رايحان اتتى 18 جاسار ۋىزداي سىمباتتى قىزبەن تۇرمىس قۇردى. ەكەۋى دە مەكتەپتە مۇعالىم بولىپ قىزمەت اتقاراتىن. شاڭىراق كوتەرگەندەرىنە بارى-جوعى 5-6 اي بولعاندا, ياعني 1939 جىلى ءسادۋ اعامىز فين سوعىسىنا شاقىرىلىپ, سودان حابارسىز كەتەدى. قارالى “قارا قاعاز” دە كەلمەيدى. 18 جاسىندا جەسىر قالعان رايحان جەڭەشەم 1976 جىلعا دەيىن كۇن-ءتۇن كوز ىلمەي كۇيەۋىن كۇتۋمەن ومىردەن ءوتتى. زامانىندا سۇلۋ دا سىمباتتى, ون ەكىدە ءبىر گ ۇلى اشىلماعان رايحان جەڭەشەمە تالايلار تالپىنىس جاساپ-اق باقتى. بىراق ادال جار الا ءجىپتى اتتاماي بارى-جوعى 56 جاسىندا ۇرپاقسىز دۇنيەدەن ءوتتى. مەزگىلسىز گۇل سولدى. مۇنداي قايعىلى عۇمىر كوپتەگەن وتباسىندا بولعانى بار. ەندىگى جەردە بالالارىمىزعا, نەمەرە-شوبەرەلەرىمىزدىڭ باسىنا وسىنداي قارالى كۇندەر كەلمەسە ەكەن دەپ تىلەيمىز. ويتكەنى ءوزىم دە 7 جاسىمدا اكەمنەن ايىرىلىپ, جەسىر اتانعان انامنىڭ ايالى الاقانىنىڭ تاربيەسىمەن ءوسىپ, ءوندىم. بەكەن اعامىز ايتسا ايتقانداي, سۇراپىل سوعىسقا جان جارلارى مەن اسقار تاۋداي اكەلەرىن كوز جاستارىن كولدەي ەتىپ شىعارىپ سالعان ارۋلاردىڭ باسىنا نە كەلىپ, نە كەتپەدى دەسەڭىزشى. ولار دا جەڭىستى جاقىنداتۋ ءۇشىن ماڭدايلارىنان مارجان تەرلەرىن سىپىرا توگىپ, ەرلىككە ءتان ەڭبەك ەتتى. جان جارلارىن ساعىنا, سارعايا كۇتتى. ءاربىر تاڭدى كۇدىكپەن ەمەس, “جان جارىم كەلە جاتقان بولار” دەگەن ۇكىلى ۇمىتپەن قارسى الۋشى ەدى. وتان سوعىسىنان ورالماعانداردىڭ جەسىرلەرى ەكىنشى مارتە تۇرمىس قۇرماي ومىردەن وكسىكپەن وتكەنى كىمنىڭ بولسا دا جان-جۇرەگىن جىلاتادى-اۋ, جىلاتادى. تالشىن, ءۇرجامال, ءبيبىحاتشا انالار ەل حالىقتىڭ اماندىعى مەن تاۋەلسىز وتانىمىزدىڭ تىنىشتىعىن تىلەپ وتىرعان سىر ايماعىنداعى 20-دان استام جەسىر انالارعا ۇلى جەڭىستىڭ 65 جىلدىق تورقالى تويىن كورۋدى دە ءتاڭىر جازىپتى. سونىمەن ۇلى وتان سوعىسىندا قازا تاپقان جاۋىنگەرلەردىڭ ەكىنشى رەت نەكەگە تۇرماعان جەسىرلەرى, سىر ءوڭىرىنىڭ ارۋ انالارىنا ءسوز بەرەلىك. ارال اۋدانى, توقاباي ەلدى مەكەنىنەن تالشىن وتەۋوۆا: – مەن 1922 جىلى ارال اۋدانىنا قاراستى اقيرەك اۋىلدىق كەڭەسىندە دۇنيەگە كەلدىم. ون توعىز جاسىمدا, ياعني 1941 جىلى وتەۋوۆ تىلەۋماعانبەتكە تۇرمىسقا شىعىپ, قۇداي قوسقان قوساعىمدى قاندى مايدانعا شىعارىپ سالدىم. كۇيەۋىم كەتكەننەن كەيىن 3 ايدان سوڭ جالعىز ۇلىمدى دۇنيەگە اكەلدىم. 1943 جىلى ەرىنىڭ ماڭگىلىك ساپارعا كەتكەنى جايلى “قارا قاعاز” كەلدى. بۇل كەزدە مەن 20 جاستا ەدىم, – دەگەن تالشىن اجەمىزدىڭ كوز جاسى بەتتەگى اجىمدەرىن قۋالاي سورعالاپ بارا جاتتى. – سولاي, بالام. بەينەتتى بەلشەدەن كەشۋمەن جاستىق شاعىمىزدى وتكىزدىك. جالعىز بالامدى قورجىنعا سالىپ الىپ كولحوزدا كۇن-ءتۇن كوز ىلمەي تىربانىپ ەڭبەك ەتتىك. “قارا قاعازدى” جاستىعىمنىڭ استىنا تىقپالاپ تاستاپ, كۇيەۋىمدى بۇگىنگى كۇنگە دەيىن كۇتۋمەن كەلەمىن. زامانىندا نەبىر جايساڭ جىگىتتەر قولقا دا سالعان, بىراق جالعىز ۇلىمدى جەتىلدىرۋدەن باسقا ويىم بولعان ەمەس. اللا ءساتىن سالىپ جەڭىس كۇنىن قارسى الدىق. سودان 1953 جىلدان باستاپ “قاراقۇم” سوۆحوزىندا ساۋىنشى بولدىم. ەڭبەگىم دە ەلەۋسىز قالعان جوق. تالشىن اجەمىز ايتقانداي, ونىڭ ەل ءۇشىن ەتكەن ەڭبەگى ولشەۋسىز. ەرەسەن ەڭبەگى ەلەنىپ, اۋىلدىق, اۋداندىق كەڭەستىڭ دەپۋتاتتىعىنا بىرنەشە مارتە سايلانادى. سول ءتارىزدى اۋداندىق, وبلىستىق دەڭگەيدەگى ماقتاۋ, ماراپاتتاۋ ناگرادالارى دا شاش ەتەكتەن ەكەن. – شۇكىر عوي, – دەيدى اڭگىمە سوڭىندا اجە. – جالعىز ۇلىمنان جەتى نەمەرە, جيىرمادان استام شوبەرە ءسۇيىپ وتىرمىن. ال, جاسىم بولسا 88-گە كەلدى. ايتارىم, ەلباسىمىز, ەل-حالقىم امان بولسىن. ءبىزدىڭ باسىمىزعا بەرگەن زۇلمات جىلداردى بۇگىنگى ۇرپاق باسىنا بەرمەسىن. ءسوز ورايى كەلگەندە ايتا كەتەيىك, بۇگىندە جاسى 104-كە كەلگەن شيەلى اۋدانىنداعى نازاروۆا نۇركۇل اجەمىز دە جارى نازاروۆ قاپپاردان 1942 جىلى كوز جازىپ قالىپ, ومىرگە اكەلگەن ءبىر ۇلىنان 9 نەمەرە, 21 شوبەرە, 1 شوپشەك ءسۇيىپ وتىر. سونداي-اق جاڭاقورعان اۋدانىنداعى ابيەۆا تولقىن اجەمىز دە كۇيەۋى ابيدەن 1944 جىلى “قارا قاعاز” السا, بۇگىندە جان جارىنان قالعان امانات – جالعىز ۇلىنىڭ 3 نەمەرە, 1 شوبەرەسىنىڭ قىزىعىن كورىپ, راحات سەزىمىنە بولەنىپ وتىر. قىزىلوردا قالاسىنان ءۇرجامال ابىلداەۆا: – مەن 1912 جىلى سىرداريا اۋدانى, امانگەلدى اتىنداعى كولحوزدا دۇنيەگە كەلىپپىن. بۇگىندە جاسىم 98-دە. شۇكىر, كۇيەۋىم بورىدەن ءبىر بالالى بولىپ قالىپ, قازىر سول باۋىر-ەتىمنىڭ قامقور قۇشاعىنا بولەنىپ وتىرمىن. جاستايىمنان جەسىر قالسام دا ءبىر بالاما جەتىمدىكتىڭ زاردابىن تارتتىرعانىم جوق. قازىر 7 نەمەرە, 15 شوبەرەمە انالىق اق باتامدى بەرۋمەن وتىرمىن. ءۇرجامال اجەمىزدىڭ جولداسى ءبورى ابىلداەۆ 1941 جىلى وتان قورعاۋعا ءوز ەركىمەن اتتانادى. سودان حابارسىز كەتكەن. قارت انانىڭ ايتۋىنشا, ب.ابىلداەۆتىڭ ءمايىتى لەنينگراد قالاسى, پسكوۆ دەگەن جەردە مايدانداستار قورىمىنا جەرلەنگەندىگى جايلى “قارا قاعاز” كەلەدى. 1940 جىلى 28 جاسىندا ومىرگە اكەلگەن ءبىر بالاسىن قۇنداقتاعان كۇيى قايتا تۇرمىس قۇرماستان وتان ءۇشىن اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ سان الۋان سالالارىندا ەڭسەرە ەڭبەك ەتەدى. سوعىس پەن تۇرمىستىڭ بار اۋىرتپالىعىن وتباسىندا ءبىر ءوزى ارقالاعان انا زەينەتكەرلىككە شىققانعا دەيىن جالعىز بالاسىن جەتەكتەپ, قوي باعادى. ءوز ءسوزىنىڭ سوڭىندا ءۇرجامال اجەمىز: – اينالايىندار, امان بولىڭدار! ەلىمىزدىڭ ەڭسەسىن تىكتەپ كەلە جاتقان ەلباسىمىز نۇرسۇلتان بالاما انالىق اق العىسىمدى جاۋدىرامىن. كەشەگى قارالى كۇندەردى ەندى قايتىپ سەندەردىڭ باستارىڭا بەرمەسىن, – دەپ اق باتاسىن بەردى. قىزىلوردا قالاسىنىڭ تۇرعىنى نىشانوۆا ءبيبىحاتشا: – بالام-اي, كەشەگى ءبىر قارالى كۇندەر باستارىڭا قايتىپ كەلمەسىن. بىزدەر نە كورمەدىك دەيسىڭدەر. كۇيەۋىم قاليدى 1941 جىلى ۇلى وتان سوعىسىنا اتتاندىرىپ سالعانىمدا ءسارۋار ۇلىم ءۇش ايلىق بولاتىن. بالامدى بەلىمە بايلاپ الىپ, كولدەردى كەشىپ ءجۇرىپ بالىق اۋلادىم. كەزىندە كەڭەس اسكەرلەرىنە توننالاپ بالىق جونەلتۋشى ەدىك. ءبيبىحاتشا اجەمىز بۇگىندە 90 جاسقا كەلگەن. ول مايداننان ورالماعان وتاعاسىنىڭ ورنىن جوعالتپاي جالعىز ۇلى ءسارۋاردىڭ, 8 نەمەرە مەن 28 شوبەرەسىنىڭ قىزىعىن كورىپ وتىر. سونداي-اق 1940 جىلى فين سوعىسىنان ەرلىكپەن ەلگە ورالعان قانالى جاركەنوۆ ماراش مۇسىلىموۆامەن باس قوسىپ, وتاۋ قۇرادى. 1941 جىلى قانالى ءوز ەركىمەن وتان قورعاۋ ماقساتىندا سوعىسقا اتتانادى. – كۇيەۋىمنەن ەكى-اق رەت حات كەلدى, سودان كەيىن حابارسىز كەتتى. قولىمدا قالعان جالعىز بالام داستاندى قاتارىنان قالدىرماي ەر جەتكىزدىم. بۇگىندە سول ۇلىمنىڭ بەس نەمەرەسى مەن التى شوبەرەسىنىڭ راحات سەزىمىنە بولەنىپ وتىرعان جايىم بار, – دەگەن ماراش اجەمىزدىڭ دە انالىق باتاسىن الدىق. * * * ءيا, بەينەتتى بەلشەدەن كەشىپ, “ەلىم” دەپ ەڭىرەپ ءجۇرىپ ەڭبەك ەتكەن ارۋ انالاردى قالاي قۇرمەتتەسەك تە لايىق. جەسىر انالاردىڭ بالاعا دەگەن, وتانعا, تۋعان جەرگە دەگەن شەكسىز سۇيىسپەنشىلىگى – بۇگىنگى جانە كەلەر ۇرپاقتى ەرلىك پەن پاتريوتيزم رۋحىنا تاربيەلەۋدىڭ ولشەۋسىز ونەگەسى. ەلىمىزدىڭ كەلەشەگى ءۇشىن سانالى عۇمىرىن سارپ ەتۋمەن كەلە جاتقان ارۋ انالارىمىزدى بارىنشا ۇلىقتاۋدى ۇمىتپايىق, اعايىن. ءسوز سوڭىندا: “امان بولشى, ارۋ انالارىم” دەگەن جۇرەكجاردى لەبىزىمدى جەتكىزگىم كەلەدى. ەركىن ءابىل. قىزىلوردا.