ماقسات – اۋىل حالقىنىڭ تابىسىن ارتتىرۋ

اۋىل شارۋاشىلىعى ءمي­نيسترى ەربول قاراشوكەەۆتىڭ اي­تۋىنشا, بۇل قۇجات مەملەكەت باس­شى­­سىنىڭ تاپسىرماسى بو­يىن­شا ازىرلەنگەن, ول كۇش-جى­گەر مەن رەسۋرستاردى شوعىر­لان­دىرۋدى قاجەت ەتەتىن ناقتى, توراپتىق مىندەتتەر مەن جوبالاردى شەشۋگە باعىتتالعان. «ۇلتتىق جوبانى ازىرلەۋ كەزىندە اگروونەركاسىپتىك كەشەندى دا­مى­تۋداعى جاھاندىق سىن-قاتەرلەر مەن الەمدىك ترەندتەر, بۇدان بۇ­رىنعى مەملەكەتتىك جانە سا­لا­لىق باعدارلامالاردى ىسكە اسىرۋ قورىتىندىلارى ەسكەرىلدى. ۇلت­تىق جوبانى ازىرلەۋگە بۇۇ جانىنداعى حالىق­ارالىق FAO ازىق-ت ۇلىك ۇيى­مىنىڭ ساراپشى­لارى, سالا­لىق وداقتاردىڭ, قا­ۋىم­داستىقتاردىڭ, عىلىمنىڭ وكىل­دەرى تارتىلدى», دەدى ول.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىنا سايكەس ۇلتتىق جو­بانىڭ مىناداي نەگىزگى مىن­دەت­تەرى ايقىندالدى: اۋىل شارۋا­شىلىعىنداعى ەڭبەك ونىمدىلىگىن 2,5 ەسە ارتتىرۋ; قازاقستان رى­نو­گىن وتاندىق ءوندىرىستىڭ نە­گىزگى ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارىمەن قامتاماسىز ەتۋ; وڭدەلگەن ءونىم ۇلەسىن 70%-عا دەيىن جەتكىزە وتىرىپ, اگروونەركاسىپتىك كەشەن ونىمدەرىنىڭ ەكسپورتىن 2 ەسەگە ۇلعايتۋ; 7 ءىرى ەكو­جۇيە قا­لىپ­تاس­تىرۋ جانە ينۆەس­تي­تسيا­لىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ەسەبىنەن 1 ملن اۋىل تۇرعىنىنىڭ تابىسىن تۇراقتى ارتتىرۋ.

ەڭبەك ونىمدىلىگىن 2,5 ەسە ارتتىرۋ ماقساتىنا قول جەتكىزۋ ءۇشىن جوعارى ساپالى تۇقىمداردى, مينەرالدى تىڭايتقىشتاردى, زاماناۋي تەحنيكا مەن تەحنولوگيانى, سۋارمالى ەگىنشىلىكتى جانە ت.ب. قولدانۋ قاجەت. سونداي-اق تۇقىم شارۋاشىلىعىن مەم­لە­­كەتتىك قولداۋ شارالارىن ىسكە اسىرۋ, تۇقىمداردى قادا­عا­لاۋ جۇيەسىن قۇرۋ, تۇقىم ءوسىرۋ شا­رۋا­شى­لىقتارىن قازىر­گى زا­مانعى تەحني­كامەن جانە جاب­دىقتارمەن تەح­نيكالىق جاراق­تاندىرۋ ەسەبىنەن دامىتۋ جوس­پارلانىپ وتىر.

مينەرالدى تىڭايت­قىش­تاردى قولدانۋ دەڭگەيىن ارتتى­رۋ ماق­ساتىندا ونەركاسىپتىك ءون­دى­­رىستىڭ ورگانيكالىق تىڭايت­قىش­تارىن سۋبسيديالاۋ جانە اگروحيميالىق قىز­مەتتىڭ رەس­پۋبليكالىق عىلى­مي-ادىستەمەلىك ورتالىعىنىڭ قىز­مەتى مەن ما­تەريالدىق-تەح­ني­كالىق بازاسىن جەتىلدىرۋ كوزدەلگەن.

وسى شارالاردىڭ قابىلدانۋى جوعارى ساپالى تۇقىمداردى پايدالانۋ ۇلەسىن قاجەتتىلىكتىڭ 93%-ىنان 98%-ىنا دەيىن, مينەرالدى تىڭايتقىشتاردى قولدانۋ دەڭگەيىن 20%-دان 29%-عا دەيىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ناتي­جە­سىندە, ءداندى داقىلداردىڭ ونىمدىلىگى 10-15%-عا ارتادى.

تەحنيكالىق جاراقتاندىرۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋ ماقساتىندا ينۆەستيتسيالىق سۋبسيديالاۋ جالعاسادى, اۋىل شارۋاشىلىعى تەح­نيكاسى ليزينگىنىڭ باعدار­لا­مالارى كەڭەيتىلەدى. ناتيجەسىندە, اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن جاڭارتۋ دەڭگەيى 4%-دان 6%-عا دەيىن ارتادى.

سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارىن كەڭىنەن ەنگىزۋ, سۋ بەرۋدى سۋبسي­ديالاۋ تەتىگىن جەتىلدىرۋ جو­نىن­دە شارالار قابىلدانادى, قازاق­ستاندا دەمونستراتسيالىق فەرمالار جەلىسىن قۇرۋ جانە قۋاتى جىلىنا 1 مىڭ قوندىرعىعا دەيىنگى قازىرگى زامانعى سۋارۋ جۇيەلەرىن شىعاراتىن زاۋىت سالۋ جوباسى ىسكە اسىرىلادى. بۇل سۋ ۇنەمدەۋ تەحنولوگيالارى قولدانىلاتىن الاڭداردى 450 مىڭ گەكتارعا دەيىن ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

يمپورتقا تاۋەلدىلىكتى تومەن­دەتۋ جانە مال شارۋاشىلىعى ءونىمى­نىڭ ەكسپورتىن ارتتىرۋ ماقساتىندا قارقىندى مال شارۋاشىلىعىنا كوشۋ جالعاستىرىلادى. بۇل ءۇشىن فەرمەرلىك شارۋاشىلىقتارعا مال ساتىپ الۋعا كرەديت بەرۋ كولە­مىن ۇلعايتۋ, ازىق ءوندىرىسىن ىنتا­لان­دىرۋ, شالعايداعى مال شارۋا­شىلىعىن جانە جايىلىمداردىڭ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ, سون­داي-اق سەلەكتسيانىڭ قازىرگى زا­مان­عى ادىستەرىن, ونىڭ ىشىندە جا­ساندى ۇرىقتاندىرۋ مەن ەمبريون­داردى تەلۋدى ەنگىزۋدى ىنتا­لاندىرۋ جوسپارلانۋدا. بۇل وڭ­دەۋشى كاسىپورىنداردىڭ جۇكتە­مە قۋاتتىلىقتارىن 100% قامتا­ماسىز ەتۋگە, سونداي-اق مال مەن قۇستىڭ ونىمدىلىگىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

وبلىستىق دەڭگەيدە بىلىك­تى­لىكتى دامىتۋ ورتالىقتارى جانە اۋداندىق دەڭگەيدە اۋىل­دىق اقپاراتتىق-كونسۋلتا­تسيا­لىق ورتالىقتاردى جاڭعىرتۋ ەسەبىنەن, سونداي-اق فەرمەرلەردىڭ بىلىكتىلىگىن قاشىقتان ارتتى­رۋ­دىڭ قازىرگى زامانعى نىساندارىن ەنگىزۋ ارقىلى اگروونەركاسىپتىك كەشەن سۋبەكتىلەرىنە ءبىلىم تاراتۋ جۇيەسى جەتىلدىرىلەدى. «اگرارلىق عىلىمدى قارجىلاندىرۋدىڭ جەت­كىلىكتىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ جۇمىسى جالعاستىرىلادى, سالا­لىق گرانتتىق قارجىلاندىرۋ ەنگى­زىلەدى, سونداي-اق اگروونەركاسىپتىك كەشەنگە جان-جاقتى تالداۋ جۇرگىزۋ, پەرسپەكتيۆالارىن باعالاۋ, دا­مۋىن بولجاۋ ءۇشىن مينيسترلىكتىڭ احۋالدىق-تالدامالىق ورتالىعىن قۇرىپ, جۇمىس ىستەتۋ جوسپارلانۋدا. كوروناۆيرۋس پاندەمياسى ىشكى نارىقتى قامتاماسىز ەتۋ باستى مىندەت ەكەنىن كورسەتىپ بەردى. سوندىقتان باسىم ەكسپورتتىق سايا­سات­پەن قاتار, يمپورتتى الماس­تىرۋ ماسەلەلەرى دە كەشەندى تۇردە شەشىلەدى. مينيسترلىك ەڭ كوپ يم­پورت­­تالاتىن پوزيتسيالاردى ايقىن­دادى, بۇلار – قۇس ەتى, شۇ­جىق ونىم­دەرى, ىرىمشىك پەن سۇزبە, الما, قانت پەن بالىق», دەدى ە.قارا­شوكەەۆ.

بۇگىنگى تاڭدا وسى باعىت­تار­دىڭ ارقايسىسى بويىنشا ناقتى ينۆەستيتسيالىق جوبالار ايقىن­دالىپ, ىسكە اسىرىلۋدا. قويىلعان ماقساتقا قول جەتكىزۋ ءۇشىن بىرقاتار مەملەكەتتىك قولداۋ شاراسى, ونىڭ ىشىندە جەڭىلدىكتى كرەديت بەرۋ, سۋبسيديالاۋ, جەر رەسۋرستارىمەن, ينفراقۇرىلىممەن, ىشكى نارىقتى قورعاۋ شارالارىمەن قامتاماسىز ەتۋ ىسكە اسىرىلادى. ناتيجەسىندە, 2024 جىلعا قاراي قانتتى قوسپاعاندا, وسى ءونىم تۇر­لەرى بويىنشا قامتاماسىز ەتىلۋ 100%, ال قانت بويىنشا 80%-دى قۇ­رايدى.

ۇلتتىق جوبانىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ ءبىرى وڭدەلگەن اۋىل شا­رۋا­شىلىعى ونىمدەرىنىڭ ءوندىرىسى مەن ەكسپورتىن دامىتۋ بولماق. بۇل ءۇشىن جۇمىس ىستەپ تۇر­عان كاسىپورىنداردى تولىق جۇك­تەۋدى, قازىرگى زامانعى كاسىپورىن­دار سالۋدى جانە جۇمىس ىستەپ تۇرعان كاسىپورىنداردى جاڭعىر­تۋدى كوزدەيتىن شارالار كەشەنى ازىرلەندى. بۇگىنگى تاڭدا ينۆەس­تيتسيالىق جوبالار پۋلىنداعى 194 جوبا – وڭدەۋ ءوندىرىسىنىڭ قوسىمشا ءوسۋىن جانە تيىسىنشە قوسىمشا ەكسپورت كولەمىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن جاڭا جوبالار. وسىلاردىڭ ءبارى قوسىلا كەلىپ, اگروونەركاسىپتىك كەشەن ەكسپورتىنىڭ جالپى كولەمىندەگى وڭدەلگەن ءونىم ۇلەسىن 70%-عا دەيىن جەتكىزە وتىرىپ, اگروونەركاسىپتىك كەشەن ونىمدەرىنىڭ ەكسپورتىن 2 ەسەگە ۇلعايتۋ تۋرالى العا قو­يىل­عان ماقساتقا قول جەتكىزۋگە مۇم­كىندىك بەرەدى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپ­سىر­ماسى بويىنشا ۇلتتىق جوبانىڭ باسىمدىعى ەت, جەمىس, كوكونىس, قانت, ءداندى, مايلى داقىل­دار, ءسۇت ونىمدەرىن ءوندىرۋ مەن وڭ­دەۋدى قوسا العاندا, ءىرى ينۆەستي­تسيالىق جوبالاردىڭ اينالاسىندا 7 ەكوجۇيە قالىپتاستىرۋ بولماق. بۇل قوسىلعان قۇنى جوعارى تۇپ­كى­لىكتى قازاقستاندىق ءونىم جاساۋ­عا قاتىسا الاتىن كەمىندە 350 مىڭ فەرمەرلىك جانە ءۇي شارۋا­شى­لىقتارىن ىسكە تارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. «جالپى, 5 جىل ىشىندە 4,1 ترلن تەڭگەگە 582 ينۆەستيتسيالىق جوبانى ىسكە اسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. جالپى, ۇلتتىق جوبانى ىسكە اسىرۋ ناتيجەسىندە بەس جىل ىشىندە ەڭبەك ونىمدىلىگىن 2,5 ەسەگە ارتتىرۋ, 500 مىڭ ادامدى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋ, وسىلايشا 1 ملن اۋىل تۇرعىنىنىڭ تابىسىن ارتتىرۋ جوسپارلانۋدا», دەدى اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى.