قالاي دەسەك تە, كەڭەس كەزىندەگى كلاسسيكالىق اۋەندەر كىرەبەرىستە قالىپ كەتۋگە ءتيىس ەمەس. اسىرەسە ءسىز بەن ءبىزدىڭ بالالىق شاعىمىزدىڭ ءموپ-ءمولدىر ەستەلىگىندەي كورىنەتىن كوڭىلدى اۋەندەر ىرعاعى. بالاڭىزعا ىڭىلداپ ءان ايتا باستاساڭىز الدىمەن كوكەيىڭىزگە ورالاتىن سول سۇلۋ دا سازدى اندەر ەمەس پە؟ ازىرگە قازاق دالاسىندا سولاردى ۇمىتتىراتىن بالالار ءانى ومىرگە كەلمەدى. بار بولسا دا ءۇنى باسەڭ. سودان دا بولار ءداۋىر الماسسا دا ومىرشەڭ تۋىندىلاردىڭ جاڭعىرىعى قۇلاققا كەلەدى دە تۇرادى.
1968 جىلى ورىس اقىنى يۋري ەنتين مەن كومپوزيتور ۆلاديمير شاينسكي «انتوشكا» ءانىن جازدى. قالامگەر بۇعان دەيىن مەكتەپتە تاريح ءپانىنىڭ مۇعالىمى بولىپ جۇمىس ىستەگەن بولاتىن. سوندىقتان جالقاۋ دا بۇزىق بالالاردىڭ پسيحولوگياسىن تەرەڭ مەڭگەرگەن. بىلايشا ايتقاندا, ولارعا نە قاجەتىن ايتقىزباي بىلەدى. بۇل ولەڭدى سونداي ءبىر ءتىلازار بالانىڭ بىرىنە ارناپتى. سىنىبىندا ۇنەمى ء«بىز بۇل تاقىرىپتى وتپەدىك, ۇيگە دە تاپسىرما بەرىلمەدى» دەپ بەتباقتىرمايتىن ۇقىپسىز وقۋشىعا جاۋاپ رەتىندە جازعان ەكەن.
ال سازگەر شاينسكي اۋەندى بىرنەشە مينۋت ىشىندە, ءتىپتى مۋزىكالىق اسپاپتىڭ كومەگىنسىز-اق شىعارادى. ونى يۋري ەنتين: «ول ماعان فورتەپيانو قاجەت ەمەس, مەن ۇستەل ۇستىندە وتىرىپ-اق ءان جازامىن دەگەن ەدى», دەپ ەسكە الادى. سازگەر ۇستەلدى ۇرىپ, ءان ايتا باستاعان ساتتەن-اق «تيلي-تيلي, ترال-ۆالي...» دەپ شىرقاي جونەلگەن. بار بولعانى التى-اق جول ولەڭ. ءان دە سوعان ساي لەزدە تۋىپتى.
الايدا تەلەارنالاردىڭ بالالار رەداكتسياسى «انتوشكا» ءانىن بىردەن جاريالاعان جوق. شىعارمانىڭ اۆتورلارى ءارتۇرلى باعدارلاماعا جۇگىندى. ءتىپتى راديولار دا ءاندى تاراتۋدان باس تارتتى. تەك سول ۋاقىتتاعى «قايىرلى تاڭ!» باعدارلاماسى عانا قابىلداعان. تەلەديداردان شىرقالعان مەزەتتە «انتوشكا» ءانى حيتكە اينالادى. ەكى جىلدان كەيىن اتالعان انمەن اتتاس مۋلتفيلم دە پايدا بولادى. ونى بەلگىلى رەجيسسەر لەونيد نوسىرەۆ «ۆەسەلايا كارۋسەل» انيماتسيالىق جۋرنالى ءۇشىن ءتۇسىرىپتى. كورەرمەنگە ءان ساۋندترەك ەسەبىنە جول تارتتى.
«ماعان انتوشكا تۋرالى ءان بىردەن ۇنادى. كوڭىلدى اۋەن, شىمشىما سوزدەر. بالا بەينەسى بىردەن كورىندى. مەنىڭ ويىمشا انتوشكانىڭ وبرازى قىزىل شاشتى, كۇن شۋاقتى, ەركىن ادام بولۋى كەرەك دەپ شەشتىم. ول تابيعات اياسىندا كۇنباعىس استىندا وتىرادى», دەگەن ەكەن لەونيد نوسىرەۆ ءوز ەستەلىكتەرىنىڭ بىرىندە.
سونداي ولمەيتىن اندەردىڭ ءبىرى – «چۋنگا-چانگا». بۇل ءان ينەسسا كوۆالەۆسكايانىڭ «كاتەروك» مۋلتفيلمىندە ايتىلادى. تۋىندىنىڭ اۆتورى سول باياعى يۋري ەنتين مەن ۆلاديمير شاينسكي. جالپى, بۇل ەكى ونەر ادامىنىڭ بالالار شىعارماشىلىعىندا الاتىن ورنى ەرەك. ونى كوسىلە جازۋعا دا, تاڭ سوزا ايتۋعا دا بولادى. وسىنداي ۇلى كومپوزيتسيالاردى ومىرگە اكەلگەن ەكەۋدىڭ ەڭبەگىن الەم حالىقتارى ءالى كۇنگە بيىك تۇتادى.
«چۋنگا-چانگا» مەن «انتوشكا» ءبىر كۇندە جازىلعان. تاعى دا سول ۇستەل ۇستىندە. باسىندا ولار مۋلتفيلمدەگى «عاجايىپ ارالدىڭ» اتاۋىن ويلاپ تابا المايدى. تىلگە جەڭىل, بالالارعا قىزىقتى, ايتۋعا وڭاي ءارى كرەاتيۆتى بولعانىن قالايدى. ءيۋريدىڭ ءوزى ۇسىنعان نۇسقالاردىڭ ەشبىرى كوڭىلىنەن شىقپاعان. كەنەت قالامگەر قابىرعاداعى «مانەرلەپ سىرعاناۋ» سپورتىنىڭ افيشاسىن كورىپ قالادى. وندا رەجيسسەر ەۆگەني چانگيدىڭ اتى-ءجونى كورسەتىلگەن ەكەن. اقىننىڭ كوزى بىردەن كەش رەجيسسەرىنىڭ ەرەكشە فاميلياسىنا تۇسەدى. لەزدە چانگيدى «چۋنگا» دەگەن جالعان سوزبەن الماستىرىپ, وعان قوسىمشا ۇيقاستىرىپ «چانگا» دەگەن تىركەستى تىركەيدى. مىنە وسىلايشا «چۋنگا-چانگا» دەگەن ەشقانداي ماعىنا بەرمەيتىن قىزىق تا ءبىرتۇرلى قوس ءسوز پايدا بولادى. بۇل اتاۋ ءاندى ءتىپتى ارلەندىرىپ جىبەرەدى.
كەڭەس وداعىنا «چۋنگا-چانگا» ءانى تانىمال ونەر جۇلدىزدارى اناتولي گوروحوۆ پەن ايدا ۆەديچەۆانىڭ ورىنداۋىندا جەتتى. اۆتورلار و باستا بۇل جۇمىستى تابىستى بولادى دەپ ويلامادى. مۋزىكانىڭ ءموتيۆى مەن ريفمدەرى بالالار ءۇشىن تىم كۇردەلى بولىپ كورىندى. ايتسە دە جەڭىل اۋەن مەن قۇراما ءسوزدىڭ ناتيجەسىندە اتالعان تۋىندى بۇكىل كەڭەس وداعىنىڭ بالالارىنىڭ ەسىندە قالدى. ءتىپتى, ءبىزدىڭ ءوزىمىز كۇنى بۇگىنگە دەيىن ەستي قالساق بيلەگىمىز كەلىپ تۇرادى.
ءيا, سول داۋىردە جانىمىزدى الديلەگەن ءبىر اۋەن بولسا, وسى «انتوشكا» مەن «چۋنگا-چانگا» شىعار. قازاق بالاسىنىڭ ەركىن ءومىردىڭ نە ەكەنىن كورسەتكەن, قيالىنا شەكارا قويماعان, ارمانىن اسقاقتاتقان تۋىندىلار نە دەگەن داڭقتى ەدى دەيسىز. داڭقتى بولاتىنى دا بار, سەبەبى سول الاڭسىز بالداۋرەن شاقتىڭ بالاباقشاسىنداي جىلى دا شۋاقتى كورىنەدى.