التاي – تۇركى الەمىنىڭ التىن بەسىگى ەكەنىن ارحەولوگيالىق قازبا جۇمىستارى سان رەت دالەلدەدى. تۇركىلەردىڭ عانا ەمەس, پاتشالاردىڭ سايىن دالاسىندا سوناۋ ساقتاردىڭ دا سارىنى بار. بيىلعى اققاينار اۋماعىنان تابىلعان قۇندى جادىگەرلەر دە سونىڭ ايعاعى.
بەرەل قورىق-مۋزەيى «قازاق التايىنىڭ ب.د. ءى مىڭجىلدىق باسىنىڭ (II-V عع.) ەسكەرتكىشتەرى: حالىقتاردىڭ ۇلى قونىس اۋدارۋىنىڭ جانە ەۋرازيانىڭ ەتنومادەني قۇرىلىمىنىڭ قالىپتاسۋىنىڭ باستاۋلارى» اتتى گرانتتىق جوبا اياسىندا اققاينار قورىمىندا قازبا جۇمىستارىن جۇرگىزۋدى قولعا العان. ەرتە كوكتەمدە بەلگىلى ارحەولوگ زەينوللا ساماشەۆتىڭ جەتەكشىلىگىمەن اققاينار اۋىلىنىڭ سولتۇستىك-شىعىسىنان اققاينار-1, شۋ جانە قاڭسار اتتى ءۇش نىساندا قازبا جۇمىستارى باستالعان. ناتيجەسىندە, ارحەولوگتەر ءۇش قورىمدا دا تاريحي قۇندى جادىگەرلەرگە كەنەلگەن.
ايتا كەتسەك, قاڭسار قورىمىنان قاراقاباداعىداي جەرلەۋ عۇرىپتارى بايقالعان. سول ءداۋىردىڭ نانىم-سەنىمدەرى بولسا كەرەك; ادام, ونىڭ جانىنا جىلقى جەرلەنگەن. ادام بەلىنەن قورامساق تابىلعان. قايىڭنىڭ قابىعىنان جاسالعان قورامساقتىڭ بەلدىككە بەكىتىلەتىن قولا ىلگەگى بار. ال اققايناردان ءسامبي كەزەڭىندەگى ب.ز.د V-IV عاسىرداعى جەرلەۋ ءداستۇرى انىقتالدى. قازبا جۇمىستارى كەزىندە ءدال سول جەردەن قىش ىدىستاردىڭ قالدىقتارى, اعاشتىڭ ك ۇلى شىققان. ءۇشىنشى قورىم – شۋدان شىققان جادىگەرلەر قولا پىشاق, ەكى قۇمىرا, سۇيەكتەن جاسالعان جەبەنىڭ ۇشتارى. ارحەولوگتەردىڭ ايتۋىنشا, مۇندا ەكى ادام جەرلەنىپتى.
جەر استىنان جادىگەرلەردىڭ شىعىپ جاتقانىن ەستىگەن اققاينار اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى قۋانىپ جۇرسە كەرەك. نەگە دەسەڭىز, بۇقتىرمانىڭ وڭ جاعالاۋىنداعى اسفالتسىز, سۇرەڭ تارتقان اۋىلداردى تاريحقا قىزىققان تۋريستەر باسىپ ءوتىپ, ءال-اۋقاتتارىن جاقسارتىپ كەتە مە دەگەن ءۇمىت. الايدا بەرەل-قورىق مۋزەيى ديرەكتورى مىندەتىن اتقارۋشى الماس سارباسوۆتىڭ سوزىنە قاراساق, مۇندا ۇلكەن كەشەننىڭ بوي كوتەرۋى ۋاقىت ەنشىسىندەگى سۇراق. بىراق ءۇش-ءتورت جىلداي ارحەولوگيالىق جۇمىستار جۇرگىزىلەدى. قازىرگى تاڭدا اۋداننىڭ وزگە دە قورعاندارىنا توپوگرافيالىق جوسپار جاسالدى.