ۇلتتى تانىتاتىن ۇلتتىق پاۆيلون

قايدا ورنالاسقان؟

مۇنىڭ وزىندىك سەبەپتەرى دە بار. بىرىنشىدەن, كورمە اۋماعىنداعى قازاقستان پاۆيلونىنىڭ ورنى ءساتتى تاڭدالعان. ءبىزدىڭ پاۆيلون اقش پاۆيلونىمەن قاتار تۇر. ءىس-شارانى ۇيىمداستىرۋشى مەملەكەت – بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنىڭ ۇلتتىق پاۆيلونى دا تاياق تاستام جەردە ورنالاسقان. قارسى باعىتتا يتاليا پاۆيلونى كوزگە بىردەن شالىنادى. ارتقى جاقتان قىتايدىڭ پاۆيلونى قول بۇلعايدى. شۆەيتساريا مەن بەلارۋستىڭ پاۆيلوندارى دا اسا الىس ەمەس.

ەكىنشىدەن, قازاقستان پاۆيلونىنىڭ سىرتقى ءستيلى ەرەكشە. الىستان كوز تارتادى. سوندىقتان شىعار, ءبىزدىڭ پاۆيلوندى ەڭ الدىمەن بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى, پرەمەر-ءمينيسترى, دۋباي بيلەۋشىسى شەيح مۇحاممەد بەن راشيد ءال ماكتۋمنىڭ ءوزى ارالاپ كورىپ, وڭ باعاسىن بەردى.

ال ونىڭ سالتاناتتى اشىلۋ راسىمىنە حالىقارالىق كورمەلەر بيۋروسىنىڭ پرەزيدەنتى دجاي-چۋل چويدىڭ ءوزى ارنايى كەلىپ قاتىستى. بىلە بىلسەك, مۇنداي مارتەبەلى مەيمانداردىڭ ۇلتتىق پاۆيلو­نىمىزعا ماڭىز بەرۋىنىڭ ءوزى ۇلكەن ماق­تانىش. كورمەگە قاتىسۋشى ەلدەردىڭ باس كوميسسارلارى مەن ەحرو-2020 ۇيىم­داستىرۋ كوميتەتىنىڭ باسشىلىعى دا «مۇمكىندىكتەر» دەپ اتالاتىن سالالىق اۋماقتا ورنالاسقان قازاقستان پاۆيلونىن جوعارى باعالادى.

ۇلتتىق پاۆيلوننىڭ اشىلۋىنا قاتىسقان قازاقستاننىڭ بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىندەگى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى ماديار مەڭىلبەكوۆتىڭ ايتۋىن­شا, مۇندا ءبىزدىڭ ەلدىڭ ينۆەستيتسيا­لىق ءھام تۋريستىك الەۋەتى تولىقتاي پاش ەتىلگەن. ساياسي-ەكونوميكالىق جەتىس­تىك­تەرى دە قامتىلعان. 2017 جىلى مامان­دان­دىرىلعان ەحرو-2017 كورمەسىن ۇيىم­داس­تىرعان نۇر-سۇلتان قالاسىنىڭ دا دامۋ مۇمكىندىكتەرى كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنىلىپ وتىر.

قازاقستان پاۆيلونى شىعىس ساۋلەتى­مەن ورنەكتەلگەن. QazExpoCongress ۇلت­­تىق كومپانياسىنىڭ باسقارما تور­اعا­سى, ەحرو-2020 كورمەسىندەگى قازاق­س­تان سەكتسياسىنىڭ باس كوميسسارى اللەن ءشايجۇنىسوۆتىڭ پىكىرىنشە, مۇ­نى زاما­ناۋي تسيفرلى شەشىمدەر مەن داستۇر­لەردىڭ سينتەزى دەسە دە بولادى.

– پاۆيلون جەڭىل كونسترۋكتسيادان جاسالعان. ىرگەلەس اۋماعى ىستىق كليمات­تىق جاعدايعا بايلانىستى كولەڭكەلى قۇرى­لىمدارمەن, قۇرعاق سۋبۇرقاقتارمەن بەزەندىرىلگەن. بۇل كۇن استىندا كەزەك كۇتىپ تۇرعان كەلۋشىلەر ءۇشىن جاسالعان. پاۆيلوننىڭ كىرەبەرىسىن اباتتاندىرۋدا قازاقستاننىڭ مادەني مۇراسىنا جاتاتىن پەتروگليفتەر, گەوگليفتەر, سكيف-ساق مادەنيەتىنىڭ ەلەمەنتتەرى پايدالانىلدى. پاۆيلون الدىنداعى ارنايى جابدىقتالعان اشىق الاڭدا كەلۋشىلەر ەتنيكالىق مۋزىكالىق ۇجىمداردىڭ ونەرىن تاماشالاي الادى, – دەيدى ا.ءشايجۇنىسوۆ.

تۋريستەردى پاۆيلوننىڭ كىرە بەرىسىندەگى «شەجىرە» اعاشى ەرەكشە تاڭ قالدىرۋدا. مۇندا ءتۇرلى ەتنوستاردىڭ تاريحي بايلانىسى مەن ۇلى دالا كوشپەن­دىلەرىنىڭ الەم حالقىنىڭ گەنەتيكاسىنا قوسقان ۇلەسى تۋرالى مول ماعلۇمات الۋعا بولادى. سونىمەن قاتار ءبىرىنشى قاباتتا ەلىمىزدىڭ تۋريستىك الەۋەتى پاش ەتىلگەن. وندا قازاق جەرىنىڭ كوركەم لاندشافتتارى مەن تابيعي رەسۋرستارى, باي تاريحى, مادەنيەتى مەن ءداستۇرى كورسەتىلگەن.

ءبىرىنشى قاباتتان ەكىنشى قاباتقا كوتەرى­لەر تۇستاعى «ەلوردا – ەۋرازيا جۇ­رەگى» اي­­ماعىندا ايبىندى استانانىڭ تاما­شا پا­نو­راماسىمەن تانىسۋعا مۇم­كىندىك بار.

– ەكىنشى قاباتتاعى Future Now ايماعى دا قوناقتاردىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋدىرۋدا. مۇندا Brixel Mirror كينەتيكالىق ارت-قوندىرعىسى ۇسىنىلعان. بۇل تسيفر­لى ديسپلەي سەكىلدى جۇمىس ىستەيتىن باع­دارلامالانعان قوزعالمالى مودۋل­دىك بلوكتار. اتالعان ايماقتا ءتۇرلى ينتەراك­تيۆتى ەلەمەنتتەر ارقىلى بىرقاتار سالا­لار­د­ى قامتيتىن Vision Machine ينس­تال­ليا­تسياسى ورنالاسقان. مۇندا يننو­ۆا­تسيالىق قالا قۇرىلىسى, جاساندى ين­تەل­لەكت, بولاشاقتىڭ كاسىپتەرى, تۇ­راقتى اگرو­ونەركاسىپ, قورشاعان ورتانى قور­عاۋ, اەروعارىش ونەركاسىبى سەكىل­دى باعىت­تارداعى قازاقستاننىڭ الەۋەتى­مەن تانىسۋعا بولادى, – دەيدى ا.ءشايجۇنىسوۆ.

سونىمەن قاتار پاۆيلوندا ەلدىڭ ينۆەستيتسيالىق, ونەركاسىپتىك, كولىك-لوگيستيكالىق جانە اگرارلىق الەۋەتى كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنىلعان.

سوڭىندا كەلۋشىلەردى پانوراما­لىق كينوتەاترداعى ەرەكشە شوۋ كۇتەدى. شوۋدىڭ سيۋجەتتىك جەلىسى ادام مەن جاساندى ينتەللەكتىڭ ءوزارا ارەكەتتەسۋىن كورسەتەدى. اتالعان ايماق كورمەنىڭ «اقىل-ويدى بىرىكتىرە وتىرىپ, بولا­شاق­تى قالىپتاستىرۋ» اتتى باستى تاقى­رىبىمەن ۇندەسىپ تۇر.

جالپى العاندا, ۇلتتىق پاۆيلون ىشىندە كورمەدە ەمەس, قازاقتىڭ دارحان دالاسىندا جۇرگەندەي اسەرگە بولەنەسىن. كورمە اياقتالعانشا قازاقستان پاۆيلونىن 1 ميلليونعا جۋىق ادام تا­ما­شا­لايدى دەپ كۇتىلۋدە. وسى ورايدا ۇلتتىق پاۆيلوننىڭ قۇرىلىسى ۋاق­تى­لى اياقتال­عا­نىن اتاپ وتكەن ءجون. بۇعان ەك­پىن بەرە ايتۋىمىزدىڭ سەبەبى – كورمە اۋما­­عىن­داعى كەيبىر پاۆيلوندار مەن عيما­رات­تاردىڭ قۇرىلىسى ءالى ءجۇرىپ جاتىر.

قازاقستاننىڭ ۇلتتىق پاۆيلونى الا­ڭىندا ءبىزدىڭ ەلدىڭ رەسمي تۇلعا­لارى­نىڭ, سونداي-اق مەملەكەتتىك ورگان­داردىڭ, كۆازيمەملەكەتتىك جانە جەكە سەكتورلار وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن 25 ىسكەرلىك ءىس-شارا وت­كىزۋ جوسپارلانعان. ىسكەرلىك ءىس-شارالار شەڭ­بەرىندە كونفەرەنتسيالار, فورۋمدار, B2B كەزدەسۋلەر وتكىزىلمەك. ونىڭ ىشىندە ەل­دىڭ ين­ۆە­ستيتسيالىق جانە تۋريستىك الەۋەتى بو­يىن­شا تا­نىستىرىلىمدار, عىلىمي جانە ءبىلىم بەرۋ جو­بالارى, كرەاتيۆتى شەشىمدەر, سون­داي-اق قازاق­ستاننىڭ الەۋەتتى جوبالارى مەن قا­زىر­گى زامانعى ازىرلەمەلەرى ۇسى­نى­­لا­­دى. اتالعان ءىس-شارالاردىڭ قورى­تىن­دى­سى بويىنشا ىنتىماقتاستىق تۋرالى شارت­تار مەن كەلىسىمدەرگە قول قويىلماق. ءوز كە­زە­گىندە مۇنىڭ ەل ەكونوميكاسىن دامىتۋ­داعى مۋلتيپليكاتيۆتىك اسەرى زور بولماق.

كورمە اياسىندا 1 جەلتوقساندا قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق كۇنى وتەدى. سونىمەن قاتار شارا بارىسىندا ەلى­مىزدىڭ تاۋەلسىزدىك كۇنىنە جانە ناۋ­رىز مەي­رامىنا ەرەكشە باسىمدىق بەرىلەدى.

قانشا قارجى جۇمسالدى؟

QazExpoCongress ۇلتتىق كوم­پا­نياسى­نىڭ باسقارما توراعاسى ا.ءشاي­جۇنىسو­ۆ­تىڭ مالىمەتىنشە, ەحرو-2020 DUBAI كورمەسىندەگى قازاقستان ۇلتتىق پاۆيلو­نىنىڭ قۇرىلىسىنا شامامەن 8 ملرد تەڭگە جۇمسالعان.

– پاۆيلوننىڭ قۇرىلىسىنا قاجەتتى 8 ملرد تەڭگە ءۇش جىل بۇرىن مەملە­كەت­تىك بيۋدجەتتەن بولىنگەن بولاتىن. اتال­عان سوما 2015 جىلى ميلاندا ۇيىم­­داس­­تى­رىلعان كورمەدەگى پاۆيلون قۇ­رى­لى­­سىنا جۇمسالعان قارجىدان شاما­لى كوپ­­تەۋ. ونىڭ دا وزىندىك سەبەپتەرى بار. ويت­كەنى ەكى پاۆيلوننىڭ كولەمى ءارتۇر­لى. قازاق­ستان ميلانداعى كورمەدە 2 مىڭ شارشى مەترلىك پاۆيلون ورناتسا, بۇل جولعى پاۆيلون 3 400 شارشى مەتر اۋماق­تى الىپ جاتىر, – دەيدى ول.

ا.ءشايجۇنىسوۆ ەحرو-2020 DUBAI كورمەسىندەگى پاۆيلونداردىڭ قۇنىنا قاتىستى زەرتتەۋ جۇرگىزىلگەنىن ايتتى. ماسەلەن, بەلارۋس مەملەكەتى 2 500 شارشى مەترلىك پاۆيلونعا 20 ملن دوللار جۇمساعان. ال پاۆيلونىنىڭ كولەمى 4 مىڭ شارشى مەتردەن اساتىن رەسەي سەكىلدى مەملەكەتتەر 40 ميلليوننان استام دوللار/ەۋرو شىعىنداعان.

– ءبىزدىڭ پاۆيلون وتە جاقسى جەردە ورنالاسقان. قارقىندى دامۋ جولىنا تۇسكەن قازاقستاننىڭ كورمەدە ءساتتى ورىنعا يە بولۋىنىڭ ءوزى ۇلكەن جەتىستىك ءارى مۇمكىندىك, – دەيدى ا.ءشايجۇنىسوۆ.

ول ۇلتتىق پاۆيلوننىڭ كورمەدەن كەيىنگى جاعدايى نە بولاتىنىن دا ايتىپ بەردى. بۇل رەتتە بىرنەشە نۇسقا قاراستىرىلىپ وتىر.

– بىرىنشىدەن, پاۆيلوندى دەمونتاج­داۋعا بولادى. ياعني جيناپ, قايتا قۇراس­تىرۋعا مۇمكىندىك بار. دەمەك, ونى بۇل جەر­­دەن الىپ كەتىپ, قازاقستانعا اپا­­رىپ قۇ­رۋعا بولادى. سونداي-اق ەحرو-2020 DUBAI كورمەسىنىڭ ۇيىمداس­تى­رۋ­­شى­لارى ءبىزدىڭ پاۆيلونعا قىزىعۋشى­لىق تانى­تىپ وتىرعانىن اتاپ وتكەن ءجون. ولار ونى وسىندا قالدىرىپ, ساقتاپ قالۋ­عا بەيىلدى. پاۆيلون ءبىرىنشى كەزەكتە قازاق­ستاننىڭ الەۋەتىن پاش ەتۋ ءۇشىن سالىندى. دەمەك, ونى وسى ماقساتتا الداعى ۋاقىت­تا دا پايدالانا بەرۋگە بولادى, – دەيدى ول.

البەتتە, ءبىر پاۆيلون ءۇشىن 8 ملرد تەڭگە كوپ سەكىلدى. بىراق ونى ۇستاپ تۇرۋ­­دىڭ ءوزى قىرۋار شىعىن ەكەن. QazExpoCongress ۇلتتىق كومپانياسى­نىڭ باسشىسى اتاپ وتكەندەي, ونى ۇستاپ تۇرۋعا 488 ملن تەڭگە جۇمسالادى.

– ءبىز كورمەگە قاتىسۋشى وزگە مەملە­كەتتەر سەكىلدى ەلەكتر ەنەرگياسىنا, سۋ­مەن جابدىقتاۋعا, تازالىق جۇمىس­تارى­نا جانە كۇزەت قىزمەتىنە اقشا تولەي­مىز. ۇيىم­داستىرۋشى ەل ەلەكتر ەنەر­گيا­سى­نىڭ ءتاريفىن قىمباتتاتتى. ال تازا­لىق جۇ­مىس­تارى مەن كۇزەت قىزمەتىن كور­مە اۋماعىن­دا اككرەديتاتسيادان وت­كەن كوم­­پانيالار عانا ۇسىنا الادى. ياعني ۇيىم­داستىرۋشىلار بىزگە تاڭ­داۋ قال­دىرماي وتىر. دەگەنمەن بىرىك­كەن اراب امىرلىكتەرى ۇيىمداستىرۋ كومي­تەتىنىڭ ءوتىنىشى بويىنشا پا­ۆيلون اۋماعىنا كەز كەلگەن زاتتى باجسىز اكەلۋ­گە جەڭىلدىك قاراستىردى. سونداي-اق پاۆيلون ورنا­لاس­قان جەرگە سالىق سالىنبايدى. ءبىز جۇم­سالعان قارجىنىڭ ءبارى كورمە اياسىندا جاسالاتىن كەلىسىمدەر اياسىندا تولىقتاي اقتالاتىنىنا سەنىمدىمىز, – دەيدى ا.ءشايجۇنىسوۆ.

تۋريستەر نە دەيدى؟

قازاقستان پاۆيلونىنىڭ اشىلۋ راسىمىندە نەمەرەلەرىن ەرتكەن اپايعا كوزىمىز ءتۇستى. جاقىن­داپ, ت­انىس­تىق. سارا سماجانوۆا ەسىمدى الما­تى­لىق زەينەتكەر ەكەن. ول دۋبايداعى دۇنيەجۇزىلىك كورمە­گە ارنايى كەلىپ, قازاقستاننىڭ ۇلتتىق پاۆيلو­نىن العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ ارالادى. سارا اپاي مۇنداي شارالارعا قاتىسۋ ەلىمىزدىڭ الەمدىك دەڭگەيدەگى ابىروي-بەدەلىن وسىرەرىنە سەنىمدى.

– ەحرو-2020 DUBAI كورمەسىنە نە­مەرەلەرىمدى ەرتىپ, ارنايى كەلدىم. العاش­قىلاردىڭ ءبىرى بولىپ قازاقستاننىڭ ۇلت­تىق پاۆيلونىن ارالاپ كوردىك. ۇنا­دى. سىرتقى كەلبەتى الىستان كوز تار­تا­دى. ءىشى دە مازمۇندى ورنەكتەلگەن. تاري­حىمىز, تەح­نولوگيالىق تابىستارىمىز تەگىس قام­تىلعان. بۇيىرتسا, باسقا دا ەل­دەر­دىڭ پاۆيلونىن ارالاپ, سالىستىراتىن بولامىز, – دەيدى س.سماجانوۆا.

ول نەمەرەلەرىنىڭ پاۆيلوننان جاقسى اسەر العانىن جەتكىزدى.

– تەحنولوگيانىڭ, عىلىمنىڭ جە­تىس­تىكتەرىن كورىپ سۇيسىندىك. ولاردى قازاق­ستاننىڭ كەڭ بايتاق دالاسىندا قول­دانۋ­عا بولادى. كەرەمەت ەمەس پە؟! جال­پى, قازاق­ستاننىڭ دەربەس ەل رەتىندە مۇنداي اۋقىم­دى شارالارعا قاتىسۋى قاشان­دا ماقتانىش سەزىمىن ۇيالاتادى. تورتكۇل دۇنيە تەگىس باس قوساتىن ءىرى جيىن­دار­دان قازاقستاننىڭ قالىس قالماۋى تاۋەل­سىزدىگىمىزدى بەكەمدەي تۇسەرى انىق. ەلىمىزدىڭ ابىرويى اسقاقتاپ, بەدەلى وسە بەرسىن! – دەدى س.سماجانوۆا.

ۇلتتىق پاۆيلونعا كەلگەن شەتەل­دىك تۋريستەردىڭ دە پىكىرىن بىلۋگە تىرىس­تىق. ەحرو-2020 كورمەسىندەگى بەل­گيا سەك­تسيا­سىنىڭ باس كوميسسارى پات­ريك فەركاۋ­تەرەن دريبل كورمە ەكى ەل ارا­سىنداعى بايلانىستى تەرەڭدەتە تۇسەرىنە سەنىمدى.

– ەحرو-2020 كورمەسىندە قازاقستان پاۆيلونىن العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ ارالاپ كورۋ بۇيىرعان ەكەن. پا­ۆيلون ۇنادى. اسىرەسە, كوپشىلىك نازا­ر­ى­­نا ۇسىنىلعان تەحنولوگيالىق جەتىس­تىك­تەر قىزىعۋشىلىق تۋدىردى. بەل­گيا مەن قازاقستان سەرىكتەس مەم­لە­كەت­تەر. سوندىقتان ەحرو-2020 DUBAI كور­مەسىنەن كەيىن ءبىزدىڭ بايلانىسىمىز ودان ءارى تەرەڭدەي تۇسپەك. قازاقستاندىقتاردى بەلگيانىڭ پاۆيلونىن تاماشالاۋعا شاقىرامىن, – دەدى ول.

جاس جۇبايلار كيارا حيلدەبراند پەن سامي سايە دە ءبىزدىڭ پاۆيلوننىڭ جۇمىسىن جوعارى باعالادى. 

– مەن اۋستريالىقپىن. جۇبايىم پالەستيندىك ازامات. وسى دۋبايدا تۋىپ-وسكەن. ءبىرىنشى بولىپ قازاقستاننىڭ پاۆيلونىن ارالادىق. جاقسى اسەر الدىق. جالپى, ەحرو كورمەسىنە العاش رەت قاتىسىپ وتىرمىن. وقۋشى كەزىمدە بۇل ءىس-شارانىڭ جارناماسىن اراگىدىك ەستىپ قالۋشى ەدىك. ەندى, مىنە, ءوز كوزىمىزبەن كوردىك. قازاقستان ماعان جاقسى تانىس. ول جاقتا دوستارىم بار. بىراق ءالى كۇنگە دەيىن بولعان ەمەسپىن. پاۆيلوندا قازاق­ستاننىڭ تاريحىمەن, داستۇرىمەن, تابيعا­تى­­مەن تانىستىم. تابيعاتىن بارىپ كورۋ كەرەك ەكەن دەگەن بايلام جاسادىق. ەرەك­شە تاڭ قالدىردى, – دەيدى كيارا حيلدەبراند.

راسىندا دا, قازاقستاننىڭ ۇلتتىق پاۆيلونى ۇلتتىڭ ۇستىنى ىسپەتتى.

ەسكە سالا كەتەيىك, دۇنيەجۇزىلىك EXPO-2020 DUBAI كورمەسى 2021 جىل­دىڭ 1 قا­زا­نى مەن 2022 جىلدىڭ 31 ناۋ­رىزى ارا­لىعىندا وتەدى. نەگىزى بۇل شارا بىل­تىر ءوتۋى كەرەك ەدى. الايدا كوروناۆي­رۋس پاندەمياسىنا بايلانىستى ونىڭ مەرزىمى شەگەرىلدى.

تاڭدالعان تاقىرىپ – «اقىل-ويدى بىرىك­تىرە وتىرىپ, بولاشاقتى قالىپ­تاس­تىرۋ». ەحرو-2020 ءۇش سالالىق تاقى­رىپقا بولىنگەن – «مۇمكىندىكتەر», «موبيل­دىلىك» جانە «تۇراقتى دامۋ». جوعارى­دا ايتىپ وتكەنىمىزدەي, ءبىزدىڭ پاۆيلون «مۇمكىندىكتەر» بولىگىندە ورنالاسقان.

كورمەگە الەمنىڭ 192 ەلى قاتىسۋدا. ونى شامامەن 25 ملن ادام تاما­شالايدى دەپ كۇتىلۋدە. ولاردىڭ 20 پا­يى­زىن بيزنەس وكىلدەرى قۇراماق. 182 كۇن­گە سوزىلاتىن شاراعا كەلۋشىلەردىڭ 70 پا­يىزى شەتەلدىك تۋريستەر بولماق. كور­مەنىڭ جالپى اۋماعى 438 گەكتار جەردى الىپ جاتىر. ول دۋباي مەن ابۋ-دابي قالالارىنىڭ ارالىعىندا ورنالاسقان.

دۇنيەجۇزىلىك كورمە يندۋستريا­لان­دىرۋدىڭ سيمۆولى سانالادى. مۇنى تەحنيكالىق ءھام تەحنولوگيالىق جەتىستىك­تەردى پاش ەتەتىن اشىق الاڭ دەسە دە بولا­دى. ەحرو كورمەلەرىنىڭ اۋقىمى, ۇزاق­تىعى جانە كەلۋشىلەر سانى بويىنشا حا­لىق­ارالىق ءىس-شارالار اراسىندا تەڭدەسى جوق. بۇل مەملەكەتتەردى, كومپانيالاردى, حا­لىق­ارا­لىق ۇيىمدار مەن ازاماتتاردى باي­لا­نىس­تىراتىن بۋىن ىسپەتتى. دۇنيەجۇزى­لىك كور­مەنى 2015 جىلى ميلان (يتاليا) قابىلدادى. بيىل دۋباي وتكىزىپ جاتىر. 2025 جىلعى كورمە جاپونيانىڭ وساكا قالاسىندا وتپەك.

دۋباي

(بىرىككەن اراب امىرلىكتەرى)