قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستى باعىتى بولىپ قالىپتاسقان
قازاقتىڭ ارعى-بەرگى تاريحىن قاراپ وتىرساق, ەل باستاعان حانى مەن قوستاعان بۇقاراسىنىڭ سان تاراۋ ءومىر جولدارىنان وتكەندىگى جونىندە مول ماعلۇمات الا الامىز. دەگەنمەن, سول سان تاراۋ جولدا ۇلتتىق قاسيەتىمىزدى ۇلىقتاپ, جەكە شاڭىراق كوتەرىپ, قازاق دەگەن حالىقتى ساقتاپ قالۋ تەك دانا باسشىلاردىڭ عانا قولىنان كەلگەنى ءسوزسىز. ارعىسىن ايتپاعاندا, قازاق حاندىعىن قۇرعان كەرەي مەن جانىبەك حانداردان بەرى قاراي ەل تۇتقاسىن ۇستاعان دانالارىمىزدىڭ ءبىلىمى مەن بىلىگى, جاۋىنا باس يمەس قاسيەتى, ساياساتكەرلىگى وتە جوعارى بولعاندىعى ايان. سول ەل باستاعان حاندار مەن بيلەردىڭ الىپ جۇرگەن جۇگىن ارتىق-كەمسىز ارقالاۋ بۇگىنگى كۇنى ەلباسىمىز نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆتىڭ يىعىنا ءتۇسىپ وتىر. ابىرويمەن اتقارىلىپ كەلە جاتقان بۇل قىزمەتتە بۇگىنگى كۇنى باسقا ەشكىمدى ەلەستەتۋ مۇمكىن ەمەس.
نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ “قازاقتىڭ بۇكىل تاريحى – بىرىگۋ تاريحى, تۇتاستانۋ تاريحى. قازاق تەك بىرىگۋ, بىرلەسۋ جولىندا كەلە جاتقان حالىق” دەۋىندە ۇلكەن ءمان جاتىر. ويتكەنى, تاتۋلىق پەن بىرلىكتى ناسيحاتتاپ قانا قويماي, سونىڭ ۇلگىسى بولىپ كەلە جاتقان قازاقستان – الەم تىنىشتىعىنىڭ تىلەكشىسى. تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ وركەنيەتتى دامۋ جولىنداعى ۇلان-عايىر ىزدەنىستەرى مەن ۇلى ىستەرى ىرگەمىزدى بەكىتىپ, كەرەگەمىزدى كەڭەيتە تۇسۋدە. تابالدىرىعىمىز تاستاي بەرىك, ماڭدايشامىز كوتەرىڭكى. وسىنىڭ ارقاسىندا ءار كۇنىمىزدى باعالايتىن سالاۋاتتى ومىرگە جەتتىك. قالىڭ ەلى بارىن بازارلاپ, باعى مەن باقىتىن ءبولىسىپ جاتاتىن قازاقستاننىڭ تىككەن بايراعى مەن كوتەرگەن شاڭىراعى الەم ەلدەرى اراسىندا جاماندىقتان امان-ەسەن كەلە جاتىر. نەگە دەسەڭىز, قازاقتىڭ باعىنا تۋعان نۇراعاڭداي نار تۇلعا ءومىردىڭ نەبىر جاۋاپتى كەزەڭدەرىنەن ەلىمىزدى بيىك دارەجەدە الىپ ءوتىپ كەلەدى. جوعارى تاپقىرلىقپەن, ءجۇز ويلانىپ, مىڭ تولعانىپ اقىل-ويىن سالماقتاپ, پاراسات سۇزگىسىنەن وتكىزە وتىرىپ قابىلدانعان, ەلباسى قول قويعان ءاربىر قۇجات – قازاقستان بولاشاعىنا جاسالعان قادام. سول قالامنىڭ ۇشىندا تۇرعان ەل تاعدىرى, بۇكىل ەل اتىنان شەشىم قابىلداۋ قانشالىقتى جاۋاپتى ەكەنىن بارلىعىمىز دا سەزىنەمىز. ناتيجەسىن دە كوزبەن كورىپ وتىرمىز.
ەلىمىزدىڭ ەڭسەسى كوتەرىلىپ, بەلى بەكىپ, بۇعاناسى قاتقان ءوسۋ جىلدارى دا وڭايلىققا تۇسكەن جوق.
قوجا احمەت ءياساۋيدىڭ ءبىر ءسوزى بار: “ديقان بولساڭ, قولىڭا كەتپەن ال دا حالقىڭا نان بەر, عالىم بولساڭ, قولىڭا قالام ال دا حالقىڭا ءمان بەر”. وعان شىعىس داناسى ءال-ءحاريزيدىڭ ء“سوز بار بولعانى گۇل عانا, ال ءىس – سول گۇلدەن تۇينەگەن جەمىس” دەگەن ءسوزىن قوسىڭىز. عۇلامالار ويىنىڭ استارلى ءتۇيىنى حالقىڭدى جەتكىز, ەلىڭە قىزمەت قىل, باعىن اش دەگەنگە سايادى. قازاقستاننىڭ قازىرگى جاعدايىنا, حالىقارالىق قاۋىمداستىقتاعى ورنىنا, ەكونوميكاداعى, رەفورمالىق وزگەرىستەردەگى جەتىستىكتەرىنە ۇڭىلسەك, ءسوز جوق, ەلباسىنىڭ پاراساتتى ىستەرىنىڭ جەمىستەرى كورىنىس بەرەدى.
پرەزيدەنتتىڭ كوتەرىپ جۇرگەن جۇگى ەڭ اۋىر جۇك. مەن ەلباسىمىزدى 1980 جىلداردىڭ باسىنان بەرى بىلەمىن. ول كەزدە جاڭاوزەن قالالىق پاريا كوميتەتىنىڭ ەكىنشى حاتشىسى قىزمەتىن اتقارىپ جۇرگەنمىن. ال نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى قازاقستان كومپارتياسى ورتالىق كوميتەتىنىڭ ءوندىرىس جونىندەگى حاتشىسى بولاتىن. سودان بەرى ەلباسىمىزبەن كوپتەگەن جيىنداردا كەزدەسىپ ءجۇردىم. كەيىنىرەك, 1984 جىلى مۇنايلى اۋداندىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى رەتىندە ءبىز بوزاشىداعى قالامقاس, قاراجانباس كەنىشتەرىندە نۇرسۇلتان نازارباەۆپەن بىرگە كەلگەن (ول كەزدە ن.ءا.نازارباەۆ – مينيسترلەر كابينەتىنىڭ توراعاسى) وداقتىق دارەجەدەگى 7 ءمينيستردى قابىلدادىق. دەلەگاتسيا قۇرامىندا كسرو مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ كوميتەتىنىڭ باسشىسى بايباكوۆ تا بار. سول جولى بوزاشىنىڭ بولاشاقتاعى دامۋ ماسەلەلەرى قارالدى. كەزدەسۋدەن ەسىمدە قالعانى, نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى وسى بوزاشىنى يگەرۋگە ەل ازاماتتارى, اسىرەسە جەرگىلىكتى ەل ازاماتتارى, تۇرعىندار قالاي ارالاسادى, جاستاردان قالاي مىقتى ماماندار جاساپ شىعارۋعا بولادى, مىنە, وسى ماسەلەلەرگە قاتتى ماڭىز بەرە وتىرىپ, قاداعالاعان بولاتىن. ويتكەنى, باستاپقىدا بوزاشىعا جۇمىسشى ماماندار كراسنوداردان, رەسەيدىڭ باسقا دا ايماقتارىنان ۇشاقپەن اكەلىندى. وسى جاعدايدى كورگەن نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى سول جولى ماعان ءوز جاستارىمىزدى ىسكە تارتۋعا, ولاردان جۇمىسشى مامان دايارلاۋ قاجەتتىگىن باسا ايتقانى ءالى ەسىمدە. ەلباسىنىڭ وسى تاپسىرماسىنىڭ ماڭىزى كۇنى بۇگىنگە دەيىن وزەكتى. بىلىكتى قازاقستاندىق ماماندار دايىنداۋ جولىنداعى “بولاشاق” باعدارلاماسىنان باستاپ جىل سايىن كوتەرىلىپ جاتقان ينتەللەكتۋالدى مەكتەپتەر ورتالىعى مەن زامانعا ساي ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ اشىلۋى وسىنىڭ دالەلى.
سول جولى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىنا, باسا نازار اۋدارىپ, قاتتى كوڭىل ءبولدى. ءاسىرەسە, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى مەن اۋىسىمدىق جۇمىستا ىستەيتىن مۇنايشىلاردىڭ تاعامدىق قۇرامى قانداي, قاراپايىم جۇمىسشىعا ءتيىستى جاعدايلار جاسالعان با, ت.ب. ءبىر قاراعاندا ەلەۋسىز كورىنەتىن ماسەلە سول كەزدىڭ وزىندە ەلباسى نازارىندا بولىپ ەدى. بۇل ەل بولاشاعىن اۋەل باستان ويلايتىن ازاماتتىڭ ءىسى ەكەندىگىنە قانداي داۋ بار؟!
تاعدىردىڭ جازۋىمەن بۇيىرعان ءماسكەۋدەگى كوكپ وك اپپاراتىنداعى قىزمەت مەن ءۇشىن ۇلكەن ءبىر مەكتەپ بولدى. ورتالىق كوميتەتتە بۇدان بۇرىن ۇلت رەسپۋبليكالارىنان بولعان وكىلدەر وتە سيرەك, ساۋساقپەن سانارلىقتاي. اسىرەسە, ورتالىق ازيادان. ورتالىق كوميتەتتەگى ءسىبىر مەن قيىر شىعىس سەكتورىنىڭ جاۋاپتى ۇيىمداستىرۋشىسى قىزمەتىن اتقارا ءجۇرىپ, سىنشىل ورتانىڭ سىنىنا شىداپ, قازاق اتىنا كىر كەلتىرمەۋگە تىرىسىپ-اق باقتىم. بۇل كەز قازاقستاندا گ.كولبين ءبىرىنشى حاتشى بوپ تۇرعان شاق. وزگە رەسپۋبليكالاردىڭ ءبىرىنشى باسشىلارى ماسكەۋدەگى جەرلەستەرىمەن توننىڭ ىشكى باۋىنداي بولۋعا تىرىساتىن. ال گ.كولبيننەن ونداي نيەتتەستىك بايقامادىق. بۇل جاعدايدى ورىس جولداستارىم دا سىرتتاي اڭعارىپ جۇرەدى ەكەن. ءبىر كۇنى سولار قۇپيالاپ قانا كولبيننىڭ كۇنى بىتكەنىن ايتىپ قويدى. ول حاباردى ءوزىم دە ەستىگەنمىن. بىراق ىشىمە بۇگىپ جۇرگەن ەدىم.
– ورنىنا كىم بولادى ەكەن؟ – دەدىم اقىرىن سىر تارتۋ ماقساتىمەن.
– نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى! باسقا كىم بولماق ەندى؟! – دەدى ولار.
ورتالىق كوميتەتتەگى جاستار جاعى سول كەزدىڭ وزىندە-اق نۇرسۇلتان نازارباەۆتى قۇرمەتتەپ, قادىرلەيتىن. كولبيندى كەزدەيسوق بىرەۋ دەپ باعالايتىندىقتارىن جاسىرماي ايتىپ تا قالاتىن.
كوپ ۇزاماي جاڭالىق راسقا شىقتى.
وسىلايشا نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىن باس حاتشىدان شىعا بەرگەن ساتتە ونى كۇتىپ تۇرعان تىلەكتەس جىگىتتەردىڭ اراسىنان تابىلىپ, ەلباسىمىزدىڭ ەل تۇتقاسىن قولعا العان العاشقى كۇندەرىنىڭ كۋاسى بولدىم...
اق تۇيەنىڭ قارنى جارىلدى.
قازاقستان باسشىلىعىنا ن.ءا.نازارباەۆتىڭ كەلۋى بەينە ەگەمەندىكتىڭ جىل قۇسىنداي بولدى دا شىقتى.
ن.ءا.نازارباەۆتىڭ قازاقستان باسشىلىعىنا كەلۋىنىڭ الدىندا تاراتىلعان ماڭعىستاۋ وبلىسى قايتا قۇرىلدى. ەلباسىنىڭ شاقىرتۋىمەن مەن وبلىستا جاڭا قىزمەتكە كىرىستىم. وبلىستىڭ قايتا اشىلۋى سول كەزەڭدە ۇلكەن سەرپىلىسپەن پارا-پار بولاتىن.
80-ءشى جىلداردىڭ اياعىنا قاراي كسرو حالىقتارىنىڭ سەزدەرى بولعاندىعى تاريحتان بەلگىلى. ءۇش رەت قاتارىنان وتكەن سول سەزدەرگە مەن ۇيىمداستىرۋ كوميتەتىنىڭ ءمۇشەسى رەتىندە قاتىستىم. بۇل ماڭىزدى جيىندار ن.ءا.نازارباەۆتىڭ الماس قىلىشتاي جارقىلداپ, كوزگە تۇسكەن ساتتەرىنىڭ ءبىرى-ءتىن. ويتكەنى, ۇلكەن ايتىس-تارتىستا ونىڭ بايسالدى ويى مەن باتىل شەشىمدەرى كىم-كىمدى بولماسىن بەيجاي قالدىرمايتىن. ايتا كەتەتىن تاعى ءبىر ءجايت – ءماسكەۋدەگىلەردىڭ ن.ءا.نازارباەۆتى وداقتىڭ ۇكىمەت باسشىلىعىنا قۇپ كورگەندىگى. ەگەر كەڭەس وداعى تاراتىلماعان جاعدايدا نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى وداق ۇكىمەتىنىڭ باسشىلىعىنا باراتىنىن, بارمايتىنىن كىم بىلگەن, بىراق, سول لاۋازىمعا ونىڭ لايىقتى ەكەندىگى كامىل بولاتىن. ال ونىڭ بىردەن ءبىر سەبەبى, نۇراعاڭنىڭ بويىنداعى شەشىم قابىلداۋ دەڭگەيىنىڭ جوعارىلىعى, باتىلدىعى مەن بىلىمدىلىگى كوپتىڭ كوز الدىندا كورىنۋىندە ەدى.
كوكپ تاراپ, ابىر-سابىر باسىلعان سوڭ, ەلباسى ۇسىنىسىمەن سول كەزدەگى رەسپۋبليكاداعى جاس ماماندار توبىمەن اقش-تاعى ماسساچۋسەتس شتاتىنا وقۋعا اتتاندىم. بوستون قالاسىنداعى ماسساچۋسەتس ۋنيۆەرسيتەتىندە ءدارىس الدىم. بۇل جىلدار جاڭا نارىقتىق سالاعا بەيىمدەلگەن قازاقستاندىق كادرلاردى دايىنداۋدىڭ العاشقى قارلىعاشتارى سەكىلدى بولاتىن. وسى جىلدارىمدى ەلگە قىزمەت ەتۋگە قاجەتتى ءبىلىم مەن بىلىك جيناقتاعان جارقىن كەزەڭىم رەتىندە كورەمىن. وسى ورايدا تاعى ءبىر جاقسى ەستەلىكتى ايتۋدىڭ رەتى كەلىپ تۇر.
قازاقستاننىڭ اقش-تاعى ەلشىسىمەن بىرگە اقش-تىڭ 41-ءشى پرەزيدەنتى ۇلكەن دجوردج بۋشتىڭ قابىلداۋىندا بولدىق. ول كەز بالاسى, كىشى دجوردج بۋش سايلاۋعا ءتۇسىپ جاتقان كەزەڭ بولاتىن. ۋاقىتىنىڭ تىعىزدىعىنا قاراماستان دجوردج بۋش ءبىزدى قابىلداپ, ەلباسىمىزبەن ەلدەگى مەملەكەتتىك ساياسات تۋرالى ساليقالى اڭگىمەلەر ايتقان ەدى. اسىعىپ وتىرسا دا ءوزىنىڭ دوسى ن.ءا.نازارباەۆ تۋرالى جىلى لەبىزدەرىن ايتىپ قانا قويماي, وعان قوسا ۇلكەن ءىلتيپات ءبىلدىرۋى مەنى ماقتانىش سەزىمىنە بولەدى. الىپ دەرجاۆا سانالاتىن اقش ەلىنىڭ بەدەلدى باسشىسى قازاقستان تۋراسىندا جاعىمدى وي ءبىلدىرىپ, قۇرمەتتەۋى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ حالىقارالىق دارەجەدەگى بەدەلى وتە جوعارى ەكەندىگىنىڭ, ولارمەن دوستىق قارىم-قاتىناستا بولعاندىعىنىڭ ءبىر عانا دالەلى.
الەم بەرەكەسى ەڭ الدىمەن قاۋىپسىزدىكتە, تىنىشتىقتا ەكەنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. دەگەنمەن, وسى بايلىقتى ادامزات بالاسى جەتكىلىكتى تۇردە باعالاي بەرمەيدى. ويتكەنى, دۇنيەنى جاۋلاعان وزىمشىلدىك پەن ەگويزم بۇدان باسىم ءتۇسىپ جاتادى. كورشىلەرىمەن سىيىسپاي, ءبىر-ءبىرىنىڭ مازاسىن الىپ, ونىڭ سوڭى ۇلكەن داۋ-دامايعا سوعىپ جۇرگەن جاعدايلار دا ورىن الۋدا. ەكى ورتادا قاراپايىم حالىق جاپا شەگەدى. وسى ورايدا ەجەلگى كورشىلەرىمىز, شىعىسىمىز بەن سولتۇستىگىمىزدى بارىنشا قاۋىپسىزدەندىرۋ ماقساتىندا شەكارامىزدى ايقىنداپ الۋىمىزدىڭ ءوزى نەگە تۇرادى؟! ايۋداي ايباتتى رەسەيمەن جانە اجداھاداي ايبارلى قىتايمەن تەڭ دارەجەدە مەملەكەتارالىق قارىم-قاتىناس ورناتىپ, قازاقتىڭ كوك بايراعىن بۇكىل دۇنيەگە مويىنداتۋ اتا-بابالارىمىزدان ارمانداپ كەلە جاتقان ۇلى مۇراتىمىز ەكەندىگىن ەشكىم دە جوققا شىعارا قويماس دەپ ويلايمىن.
ەل جۇگىن ءبىر ءوزى ارقالاپ جۇرسە دە ەش مويىماعان, قايتا جاڭا كرەاتيۆتى ويلارىمەن كوپتەگەن ساياساتكەرلەردى جولدا قالدىراتىن باسشىمىزعا قىزىعا دا, قىزعانا دا قارايتىندار بارشىلىق. كەيبىر جاعدايلاردا, اسىرەسە شەت ەلدەرگە شىققاندا بايقايمىن, سول ەلدەردىڭ پارلامەنتتەرىندەگى ارىپتەستەرىمىز قازاقستانداعى ساياسي تۇراقتىلىقتى, ەكونوميكالىق دامۋدى باسا ايتادى, قىزىعا ايتادى.
قازاقستان ءۇشىن عانا ەمەس, الەمنىڭ كوپتەگەن ەلدەرىندەگى ەكونوميكالىق تۇراقتىلىقتى شايقالتىپ كەتكەن جىلدارى ەلىمىز كوپ نارسەدە ۇتتى, وعان قوسا سىندارلى كەزەڭدە ەقىۇ-عا مۇشە 56 مەملەكەت اراسىنان قارا ءۇزىپ شىعىپ, بەدەلدى ۇيىمعا ءتوراعالىق ەتۋىنىڭ ءوزى ۇلكەن جەتىستىكتى بىلدىرەدى. مۇنداي ابىرويعا جەتكەن دە بار, جەتپەگەن دە بار ەكەنىن ۇقساق دەيمىن. الەمنىڭ دامىعان ەلدەرىنىڭ قاتارىنا جەتۋى ءۇشىن ەلىمىزدە يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ جولىندا 160 ءىرى جوبا جۇزەگە اسپاق. اۋىل شارۋاشىلىعى مەن اگرارلىق سەكتور دا دامۋ الدىندا تۇر. ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنىڭ باسىم كوپشىلىگى سىرتتان كەلەتىنىن ەسكەرسەك, ءالسىز تۇسىمىزدى نىعايتۋعا كوڭىل ءبولىنىپ وتىرعاندىعى قۋانتا تۇسەدى.
ەۋرازيانىڭ ءدال كىندىگىنەن, كەشەگى ەركىن كوسىلگەن اتامەكەن سارىارقانىڭ ءتوسىندە دۇنيەنىڭ وركەنيەتىنە ءتان جاقسىلىقتىڭ ءبارىن بويىنا جيعان اسەم دە كوركەم قالا استانامىز كوز الدىمىزدا ءوسىپ كەلەدى. كەشەگى ەلەۋسىز پروۆينتسيالدىق قالانىڭ ازعانتاي ۋاقىت ىشىندە الەمنىڭ اسەم شاھارلارىنىڭ قاتارىنان ورىن الۋى تاڭ قالماسقا بولمايتىن جاعداي. سولاي بولۋى زاڭدى دا. ويتكەنى, استانا جوباسى – بۇگىندە ىسكە اسقان ەلباسىنىڭ ۇلى جوبالارى ىشىندەگى سۇبەلىسى. قازىر استانا تەك استانالىقتاردىڭ ەمەس, كەڭ بايتاق قازاق دالاسىن مەكەندەگەن بارشا قازاقستاندىقتاردىڭ ماقتانىشىنا اينالدى.
بۇگىنگىدەي دۇربەلەڭگە تولى دۇنيەدە تورتكۇل الەمنىڭ تامىر سوعىسىن تاپ باسىپ, دوسى مەن قاسىنىڭ قاباعىنداعى كىربىڭى مەن ەرنىندەگى ەمەۋرىنىن كوڭىل كوزىمەن كورىپ, كورەگەندىكپەن كوش باستاۋ استە دە وڭاي ەمەس. ونىڭ ۇستىنە ايبىندى مەملەكەتتەر اراسىندا ورنالاسا وتىرىپ, ولاردان وق بويى وزىپ شىعۋ ۇلكەن قاجىر-قايراتتى قاجەت ەتەدى. قازىر ءبىز ەكونوميكالىق دامۋ جونىنەن تمد ەلدەرىنىڭ الدىنا شىقساق, ول پرەزيدەنتىمىز ن.ءا.نازارباەۆتىڭ جۇرگىزىپ وتىرعان سىندارلى, سارابدال ساياساتىنىڭ ارقاسى. ەلدەگى ساياسي تۇراقتىلىق پەن ىنتىماقتاستىق ەلىمىزدىڭ ەركىن دامۋىنا جول اشىپ وتىر. ال مۇنىڭ ار جاعىندا ەلباسىمىزدىڭ “حالقىمدى قالاي امان ساقتاپ, قالاي باقۋاتتى تۇرمىسقا جەتكىزەمىن؟ قازاقستاندى قالاي قابىرعالى, قۋاتتى مەملەكەتكە اينالدىرامىن؟” دەگەن جان-جۇرەككە سالماق سالار تەرەڭ ويلارى, قايسار قايرات پەن اسقاق ارماندارى جاتقاندىعىن ۇعىنار ەدىك.
بار قازاقتى ءبىر تۋدىڭ استىنا بىرىكتىرىپ, ۇلان-عايىر ەلدىڭ ىرگەسىن بەكىتۋ ءبىزدىڭ اتا-بابالارىمىزدىڭ ارمانى ەدى. بۇل دا, اللا تاعالا ءساتىن سالىپ, نۇراعاڭنىڭ تۇسىندا جانە باسشىلىعىمەن جۇزەگە اسىپ وتىر. عاسىرلارعا جۇك بولار ەلىمىز ءۇشىن اسا ماڭىزدى ماسەلەلەردى شەشۋدە ەلباسىمىزدىڭ جەكە ازاماتتىق ابىروي-بەدەلىنىڭ جوعارىلىعى دا ۇلكەن ءرول اتقاردى. ەلدى, حالىقتى ۇلكەن ءىس, ۇلى ماقساتقا جۇمىلدىراتىن يدەيا كەرەك بولسا, ەلباسىنىڭ ەلدى دامىتۋداعى ويلارى ءدال سونىڭ ءوزى.
ال ءبىز – ەل باستاعان ەلباسىنىڭ ۇلى ىستەرىنىڭ قوستاۋشىسىمىز. ماقساتىمىز – ايقىن, جولىمىز – انىق.
زەينوللا الشىمباەۆ, قر پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى.
استانا.