بالالار دا ەكپە الادى

 ەۋروپاداعى دامىعان مەملەكەتتەرمەن قاتار, حالىق ىشىندە ىندەتتىڭ تارالۋىن توقتاتۋدى كوزدەگەن باسقا ەلدەر ۇكىمەتتەرى دە ۆاكتسينا سالدىرۋدى مىندەتتەي باستاعانى بەلگىلى. كەيبىر ۇيىمداردىڭ قىزمەتكەرلەرى ەكپە الۋى شارت, بولماسا ول ءوز قاراجاتى ەسەبىنەن اپتا سايىن مەديتسينالىق ساراپتامادان وتۋگە ءتيىس. كوپ ەلدەر ازاماتتارىنىڭ بەلگىلى ءبىر پايىزىن ۆاكتسينا الۋعا ۇگىتتەي الماي جاتقاندا, ۇلىبريتانيا يممۋنيتەتتى كوتەرۋ ءۇشىن ۆاكتسينانىڭ ءۇشىنشى كومپونەنتىن ۇسىنۋدى باستاماقشى.

بۇل شەشىم ۇكىمەتتىڭ ۆاكتسينالار جونىندەگى كەڭەسشىلەرىنىڭ 30 ميلليونعا جۋىق ادامعا ۆاكتسينانىڭ ءۇشىنشى دوزاسىن ۇسىنۋ تۋرالى كەڭەسىنەن كەيىن قابىلدانعان. يممۋنيتەتتى ودان سا­يىن كۇشەيتۋگە باعىتتالعان ءۇشىنشى ەكپە الدىڭعىلارىنان كەم دە­گەن­دە التى ايدان كەيىن سالىنۋى كەرەك. ساراپشىلار 50 جاس­تان اسقان ادامدارعا, دەنساۋلىعى ناشار جاستار مەن الدىڭعى شەپتە جۇرگەن مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنە تاعى ءبىر ەكپە الۋدى ۇسى­نىپ وتىر.

ۆاكتسينا العان ادامنىڭ ىندەتكە قورعانىس پايىزى ەكىنشى دوزادان بىرنەشە اي وتكەن سوڭ السىرەي باستاۋى مۇمكىن بول­عان­دىق­تان, وسال توپتارعا وسىنداي شەشىم ۇسىنىلىپ وتىر. ارينە, ماماندار اعزانىڭ قورعانىس قابىلەتى قانشالىقتى السىرەي باس­تاي­تىنىن ناقتى ايتا المايدى. دەسە دە, ىندەتتىڭ الدىندا قاۋ­قارسىز ەگدە جاستاعى ازاماتتاردى قايتا ۆاكتسينالاۋ ارتىق ەت­پەيدى دەپ ەسەپتەيدى.

ۇلىبريتانيالىق ماماندار الداعى قىس ايلارىنىڭ قالاي وتەتىنى بەلگىسىز ەكەنىن, قازىرگى جاعدايدا, ءتىپتى كەلەسى ايدا نە بولارىن بولجاپ وتىرۋ مۇمكىن ەمەس ەكەنىن ايتادى. قىركۇيەك ايىندا ۇلىبريتانيادا COVID جۇقتىرعانداردىڭ سانى ءوسۋى مۇمكىن دەگەن كۇدىك بولعانىمەن, ازىرگە ەشقانداي بەلگى جوق دەيدى ماماندار. سونداي-اق ۆاكتسينا سالدىرعاندارىڭ سانى كوپتىگىن ەسكەرە وتىرىپ, ىندەتتىڭ ءىرى تولقىندارى ارتتا قالعان بولۋى مۇمكىن دەگەن دە بولجام ايتىلادى.

ودان بولەك, جاڭا وقۋ جىلىنىڭ قارساڭىندا بىرقاتار مەملەكەت باسشىلىعى بالالاردى ۆاكتسينالاۋعا رۇقسات بەردى. بۇل شەشىمدى اتا-انالاردىڭ بارلىعى بىردەي قابىلدامادى. بىرەۋلەرى بالالارىنىڭ ىندەتتەن قورعالاتىنىن ءبىلىپ قۋانىپ جاتسا, ەندى بىرەۋى ۆاكتسينا ولاردىڭ دەنساۋلىعىنا تەرىس اسەر ەتۋى مۇمكىن دەگەن كۇمانى بارىن جاسىرمادى. دەگەنمەن بالالاردى ۆاكتسينالاۋ پروتسەسى باستالىپ كەتكەن ەلدەر از ەمەس. ماسەلەن, ۇلىبريتانيا وتكەن اپتادا 12-15 جاس ارالىعىنداعى جاسوسپىرىمدەرگە ەكپە سالۋدى قولعا الدى. بالالارعا Pfizer ۆاكتسيناسىنىڭ ءبىر دوزاسىن الۋ ۇسىنىلىپ وتىر.    

جالپى, ەۋروپالىق ءدارى-دارمەك اگەنتتىگى (EMA) 12-15 جاس ارالىعىنداعى بالالارعا Pfizer ۆاكتسيناسىن سالۋدى مامىر ايىن­­دا ماقۇلداپ قويعان. ودان بەرى ەۋرووداق ەلدەرى بالالارعا ەكپە سالدىرۋدى ءارتۇرلى جىلدامدىقپەن جۇرگىزدى. دانيا (12-15 جاسقا دەيىن) مەن يسپانيادا (12-19 جاسقا دەيىن) قازىرگى ۋاقىتتا بالالاردىڭ كوپ بولىگى كەم دەگەندە ءبىر دوزا ۆاكتسينا سالدىرعان. فرانتسيا دا جەدەل ارەكەت ەتىپ, 12-17 جاس ارالىعىنداعى بالا­لار­دىڭ 66 پايىزى قازىرگى ۋاقىتتا ۆاكتسينانىڭ ءبىر كومپونەنتىن, ال 52 پايىزى ەكى كومپونەنتىن دە تولىق سالدىرعان. قازىر ەلدەگى ەرەسەك ادامدارعا ارنالعان ەرەجەلەر قازان ايىنان باستاپ 18 جاسقا تولماعان ادامدارعا دا قولدانىلاتىن بولادى. ول دەگەنىمىز بارلىق جاسوسپىرىمدەر كينوتەاترلار, مۇراجايلار, مەيرامحانالار مەن جابىق ساۋدا ورتالىقتارىنا كىرۋ ءۇشىن ۆاكتسينا سالدىرعانىن دالەلدەيتىن قۇجاتتى نەمەسە COVID-19 جۇقتىرماعانى تۋرالى انىقتاما ۇسىنۋى كەرەك.

گەرمانيا بولسا, ماۋسىم ايىندا ۆاكتسينانى تەك 12 جاستان 15 جاسقا دەيىنگى سوزىلمالى اۋرۋلارى بار بالالارعا ۇسىنعان. الايدا تامىزدا ۆيرۋستىڭ «دەلتا» شتامى كەڭىنەن تارالعان كەزدە 12 جاستان اسقان كەز كەلگەن بالاعا ەكپە ەگۋگە كەڭەس بەردى.

شۆەتسيادا 12-15 جاس ارالىعىنداعى بالالار وكپە اۋرۋى, استما نەمەسە باسقا دا قاۋىپتى دەرتى بولعان جاعدايدا عانا ۆاكتسينا الا الادى. ەۋرووداققا كىرمەيتىن نورۆەگيادا 12-15 جاس ارالىعىنداعى بالالارعا ۆاكتسينا سالدىرۋعا جاقىندا عانا رۇقسات بەرىلدى.

اقش پەن كانادادا بالالاردى ۆاكتسينالاۋ بارىنەن بۇرىن باستالدى دەۋگە بولادى. شىلدە ايىنىڭ اياعىندا 12-17 جاس ارالىعىنداعى بالالاردىڭ 42 پايىزى العاشقى دوزاسىن, ال 32 پايىزى Pfizer نەمەسە Moderna ۆاكتسينالارىنىڭ ەكىنشى كومپونەنتىن الىپ ۇلگەرگەن. ساراپشىلار مۇنىڭ بارلىعى ءبىلىم بەرۋ سالاسىنا جۇكتەمە تۇسىرمەي, بالالاردىڭ ەركىن مەكتەپكە بارىپ, ادەتتەگىدەي ساباق وقۋلارىنا مۇمكىندىك بەرەدى دەپ سەنەدى.