دۇنيەنى ءدۇر سىلكىندىرگەن ىندەتتىڭ ءىز سالعانىنا ەكى جىلعا جۋىقتادى. الەمنىڭ كەي بۇرىشى الاڭسىز الاڭدارعا جيىلىپ, قالىپتى ومىرمەن قاۋىشىپ ۇلگەردى. باسقا ءبىر ايماقتارى ءالى دە بەتىنەن بەتپەردەسىن تاستاماي, ساقتىق شارالارىن ساقتاۋعا مىندەتتەلىپ وتىر. ال ەلىمىزدەگى ەپيدەميالىق جاعدايدى تولىق جاقساردى دەپ ايتۋ ەرتە. دەگەنمەن تامىز ايىمەن سالىستىرعاندا سىرقاتتانۋ دەڭگەيى 1,4 ەسە تومەندەگەن.
«پاندەميا باستالعاننان بەرى الەمدە كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ 220 ملن-نان اسا جاعدايى تىركەلدى, وكىنىشكە قاراي 4,5 ملن-نان اسا ادام قايتىس بولدى. قازاقستاندا 8 قىركۇيەكتە كوروناۆيرۋستىڭ وڭ ناتيجەسىمەن 824 مىڭنان اسا جانە كوروناۆيرۋستىڭ تەرىس ناتيجەسىمەن 71 مىڭنان اسا جاعداي تىركەلدى. كۆي-مەن اۋىراتىن ناۋقاستاردىڭ شامامەن 88 پايىزى ساۋىعىپ شىقتى», دەدى دەنساۋلىق ساقتاۋ ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى مارات شورانوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, ەپيدەميالىق جاعداي ماتريتساسىنا سايكەس, قازاقستاننىڭ 12 ءوڭىرى «قىزىل ايماقتا» ورنالاسقان. سوڭعى اپتادا «سارى ايماققا» 4 وبلىس اۋىستى. بۇل – شىعىس قازاقستان, جامبىل, سولتۇستىك قازاقستان جانە قىزىلوردا وبلىستارى. «جاسىل ايماقتا» تۇركىستان وبلىسى تۇر. سوڭعى ەكى اپتادا ەپيدەميالىق جاعدايدىڭ بىرتىندەپ تۇراقتانۋى بايقالادى. تامىز ايىمەن سالىستىرعاندا سىرقاتتانۋ دەڭگەيى 1,4 ەسە تومەندەدى.
مينيسترلىك مالىمەتى بويىنشا ءبىرىنشى كومپونەنتپەن 6 928 646 ادام, ەكىنشى كومپونەنتپەن 5 755 817 ادام ۆاكتسينا سالدىردى. سونداي-اق م.شورانوۆ ەلىمىزدە 15 قىركۇيەك كۇنى تۇماۋعا قارسى ۆاكتسينالاۋ باستالاتىنىن ايتتى.
«جاقىنداپ قالعان جرۆي, ياعني تۇماۋ ماۋسىمىنا ايرىقشا توقتالىپ وتكىم كەلەدى. بيىل بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن رەسەيدە شىعارىلعان «گريپپول+» ۆاكتسيناسىنىڭ 2,5 ملن دوزاسى ساتىپ الىندى. ۆاكتسينا قۇرامىندا الداعى ماۋسىمعا قارسى شتامم بار. بۇل رەسپۋبليكانىڭ جالپى تۇرعىندارىنىڭ 13 پايىزىن قامتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى ول.
وسىعان وراي ەلىمىزدىڭ باس مەملەكەتتىك سانيتار دارىگەرىنىڭ قاۋلىسى قابىلدانعان.
«مەملەكەتتىك بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن حالىقتىڭ ەڭ ءالسىز توبى ۆاكتسينالاناتىنىن اتاپ وتكىم كەلەدى. ولار – مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى, مەديتسينالىق ۇيىمداردا ديسپانسەرلىك ەسەپتە تۇرعان بالالار, جەتىم بالالار جانە اتا-اناسىنىڭ قامقورلىعىنسىز قالعان بالالار جانە باسقالار. بۇعان قوسا جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ جانە حالىقتىڭ جەكە قاراجاتى ەسەبىنەن دە ۆاكتسينالاۋ جۇرگىزىلەدى», دەدى م.شورانوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, رەسەيلىك ۆاكتسينادان بولەك قازاقستان اۋماعىندا تاعى 3 ءوندىرۋشىنىڭ 4 ۆاكتسيناسى تىركەلگەن. اتاپ ايتقاندا, سانوفي-پاستەر (فرانتسيا) وندىرگەن «ۆاكسيگريپ تەترا», ينفليۋۆاك (نيدەرلاند) مەن سينوۆاك بيوتەك (قىتاي) كومپانيالارى وندىرگەن ۆاكتسينالاردى دا الۋعا بولادى.
دەنساۋلىق ساقتاۋ ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى كوروناۆيرۋسپەن بىرنەشە رەت اۋىرعانداردىڭ سانىن اتادى.
«كوروناۆيرۋسپەن قايتالاپ اۋىرعانداردىڭ سانى 23 مىڭ ادامداي بولادى. بىلتىرعى ناۋرىزدان باستاپ قايتالاپ اۋرىپ, ەمدەلگەندەردىڭ سانى – وسىنشا. سونىڭ ىشىندە 3 200 ادام – ستاتسيونارلىق ەم العاندار. قالعان 20 مىڭ ادام جەڭىل فورمادا اۋرىپ, ەمحانا دەڭگەيىندە ەم العان», دەدى م.شورانوۆ.
سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ كوميتەتى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى زاۋرە احمەتوۆا قازاقستاندا كوروناۆيرۋسقا قارسى قولدانىلاتىن ۆاكتسينالاردىڭ تيىمدىلىگى تۋرالى ستاتيستيكانى ايتتى. ونىڭ ايتۋىنشا, ۆاكتسينانىڭ ءبىرىنشى كومپونەنتىن العاننان كەيىن اۋىرعانداردىڭ ۇلەسى 0,1 پايىز بولسا, ەكىنشى كومپونەنتىن العاننان كەيىن اۋىرعانداردىڭ ۇلەسى – 0,2 پايىز.
«كوروناۆيرۋسپەن اۋىرعانداردىڭ ستاتيستيكاسىن قاراساق, 99,9 پايىزى – ۆاكتسينا الماعاندار. تەك 0,1 پايىزى عانا ۆاكتسينا العاننان كەيىن اۋىرعان. ونىڭ سانى – 20 211 ادام. ۆاكتسينالاردىڭ تۇرىنە قاراي جىكتەسەك, ءبىرىنشى كومپونەنت الىپ اۋىرعانداردىڭ سانى – 7 070 ادام. ونىڭ ىشىندە سپۋتنيك V العان 6 108 ادام (0,1 پايىز). بۇل ۆاكتسينانى 5 669 855 ادام العان. QazVac ۆاتسيناسىن 172 707 ادام العان. ونىڭ ىشىندە 172 ادام اۋىرعان (0,1 پايىز). Hayat-Vax العاندار سانى – 529 349 ادام. ونىڭ ىشىندە 553 ادام اۋىرعان (0,1 پايىز). CoronaVac ەكپەسىن العاندار اراسىندا 218 ادام اۋرۋ جۇقتىرعان (0,1 پايىز). جالپى, بۇل ۆاكتسينانى العاندار سانى – 249 373 ادام», دەدى ز.احمەتوۆا.
ال ەكىنشى كومپونەنت العاننان كەيىن 13 141 ادام اۋىرعان ەكەن. بۇل – 0,2 پايىز. ونىڭ ىشىندە سپۋتنيك V العان 4 912 195 ادامنىڭ 11 101-ءى اۋىرعان (0,2 پايىز). QazVac ۆاتسيناسىنىڭ ەكىنشى كومپونەنتىن العان 113 730 ادامنىڭ 231-ءى اۋىرعان (0,2 پايىز). Hayat-Vax العاندار سانى – 472 463 ادام. ونىڭ ىشىندە 1 448 ادام اۋىرعان (0,1 پايىز). CoronaVac ەكپەسىن العانداردىڭ 341-ءى اۋرۋ جۇقتىرعان (0,15 پايىز).
سونىمەن قاتار بريفينگ بارىسىندا جالعان ۆاكتسينا پاسپورتىن ساتىپ العاندارعا قايتا ەكپە الۋ مۇمكىندىگى تۋرالى ءسوز بولدى.
«دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى ءبىرىنشى كەزەكتە حالىقتى يممۋنداۋدى ساپالى جۇرگىزۋگە مۇددەلى. سوندىقتان ونداي ولقىلىقتاردىڭ جولىن بارىنشا قاتاڭ تۇردە كەسۋ كەرەك. وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر, ىشكى ىستەر مينيسترلىگىمەن بىرلەسكەن جۇمىس ءجۇرىپ جاتىر. وڭىرلەردىڭ بارىندە دەرلىك جالعان ۆاكتسينا پاسپورتىن جاساعان مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ۇستىنەن قىلمىستىق ءىس قوزعالدى. ۆاكتسينا پاسپورتىن زاڭسىز جولمەن ساتىپ الۋ ارەكەتتەرىمەن ءالى دە كۇرەسە بەرەمىز. ازىرگە جالعان ۆاكتسينا پاسپورتى بار ازاماتتاردان قايتا ەكپە الۋ تۋرالى ءوتىنىش تۇسپەدى. ءبىر كەزدە زاڭسىز تاسىلگە جۇگىنگەن, ەندى ناعىز ۆاكتسينا العىسى كەلەتىندەردەن وتىنىمدەر كەلگەن جوق. جۇگىنگەن جاعدايدا ونداي ازاماتتارمەن جۇمىس ىستەۋگە دايىنبىز. بىراق بۇل جەردە بىرقاتار نورماتيۆتىك-زاڭنامالىق ماسەلەلەردى اتقارۋ كەرەك. ياعني ءتيىستى قۇزىرلى ورگانداردىڭ ءتيىستى ماقۇلداۋى كەرەك. بىرىڭعاي شەشىم شىققان كەزدە ول تۋرالى مالىمدەيمىز», دەدى م.شورانوۆ.
سونداي-اق ماماندار ەلىمىزدەگى 18 جاسقا تولماعان بالالارعا ۆاكتسينا تەك اتا-اناسىنىڭ رۇقساتىمەن عانا جاسالاتىنىن جەتكىزدى.
«ەڭ ءبىرىنشى اتا-اناسى قاجەتتى مالىمەت الادى جانە قولحات بەرۋ ارقىلى جاسالادى. وسىعان بايلانىستى مەكتەپ اياسىندا قانداي دا بولسىن ەكپە جاسالاتىن بولسا, اتا-انالار جينالىسى وتەدى. بۇگىنگى تاڭدا بالالار اراسىندا ەكپە سالۋ جۇرگىزىلىپ جاتقان جوق. وسىعان بايلانىستى ءبىز اتا-انالاردى جالعان اقپاراتتارعا سەنبەۋگە شاقىرامىز», دەدى قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇلتتىق ورتالىعى باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ايناگۇل قۋاتباەۆا.