كوشەدەگى نارازىلىق كۇشەيىپ, جاعداي ۋشىعىپ بارا جاتقاندا كيەۆ گريۆنانى قۇنسىزداندىرۋ تۋرالى تاۋەكەلگە تولى شەشىم قابىلدادى. بۇل تۋرالى Azattyg.org حابارلادى.
ۋكراينا بيلىگى گريۆنانىڭ ارزانداۋىنا جول بەرىپ وتىر. ولار ءالسىز ۆاليۋتا ەكونوميكاعا سەرپىن بەرەدى دەپ ۇمىتتەنۋدە. ۋكراينا ۆاليۋتاسى جەلتوقساننىڭ باسىنان بەرى 3 پايىزعا ارزانداپ, 23-قاڭتار كۇنى دوللارعا شاققانداعى قۇنى ەڭ تومەنگى 8,44-كە ءتۇستى. بۇل الەمدىك قارجى داعدارىسى ورناعان 2009 جىلدان بەرگى ەڭ تومەنگى اۋىستىرۋ كۋرسى. گريۆنانىڭ قۇلدىراۋىنا ەكى اي بۇرىن باستالعان كوشەدەگى ب ۇلىكتەر دە ىقپال ەتۋدە. 22-قاڭتار كۇنى نارازىلىق تانىتۋشىلاردىڭ اراسىندا قۇرباندار پايدا بولدى, بيلىككە قارسى ەكى شەرۋشى وققا ۇشتى, بىرەۋىنىڭ ءولى دەنەسى ورماننان تابىلدى. بەرەكەسى قاشقان ەلدىڭ تۇرعىندارى قارجى داعدارىسىنىڭ جاقىنداپ قالعانىن سەزەدى, سوندىقتان ولار گريۆنانى تۇراقتى ۆاليۋتاعا ايىرباستاۋعا تىرىسىپ جاتىر. «گريۆنا قۇنىن جوعالتسا, ءبىزدىڭ نارىق تا قۇردىمعا كەتەدى. ناتيجەسىندە قولىمىزداعى قارجىمىزدان ايرىلامىز», – دەيدى كيەۆ تۇرعىنى.
لوندونداعى Standard Bank ساراپشىسى تيم ەش كوپتەگەن جىلدار بويى ۋكراينا ورتالىق بانكىنىڭ ۆاليۋتانى تۇراقتى ساقتاۋ ءۇشىن گريۆنانىڭ دوللارعا قاتىستى كۋرسىن سۇيەمەلدەپ كەلگەنىن ايتادى. «ورتالىق بانكتىڭ ۇستانىمىندا وزگەرىس بولعاندىقتان, ۆاليۋتا ارزانداپ وتىر. رەسەيدىڭ قارجىلىق كومەگى ارقاسىندا ۆاليۋتانى بارىنشا تۇراقتى دەڭگەيگە كوتەرىپ الامىز دەپ ويلايدى. ەلدىڭ جالپى ىشكى ءونىمى 8 پايىز شاماسىندا تۇرعاندا 8.20 دەگەن دەڭگەيدىڭ (گريۆنيانىڭ اقش دوللارىنا قاتىستى كۋرسى) تۇراقتى بولۋى مۇمكىن ەمەس ەكەنىنە كوپشىلىك كەلىسەدى دەپ ويلايمىن», – دەدى ول.
يانۋكوۆيچتىڭ ەۋرووداقپەن ارىپتەس بولۋدان باس تارتقانى ءۇشىن ماسكەۋ كيەۆكە 15 ملرد. دوللار شاماسىندا نەسيە بەرەمىز دەپ ۋادە ەتكەن ەدى. بىراق, تيم ەشتىڭ ايتۋىنشا, اقشا ۇسىنا وتىرىپ, ماسكەۋ كيەۆتىڭ ۆاليۋتاسىن ارزانداتۋعا شاقىرعان. «وسىلايشا رەسەي ۋكراينانىڭ ەكسپورتقا شىعاراتىن ونىمدەرىن, ونىڭ ىشىندە قۇرىشتى باسەكەگە قابىلەتتى ەتپەك», – دەيدى ول. – حالىقارالىق ۆاليۋتا قورى مەن ەۋروپا وداعى دا ۋكرايناعا ەكونوميكاسىن قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن ۆاليۋتا قۇنىن ءتۇسىرۋ كەرەكتىگى تۋرالى ءجيى ايتاتىن». ۆاليۋتانى ارزانداتۋ بولاشاقتا ۋكراينا ەكونوميكاسىن كوتەرۋگە ىقپال ەتەدى دەسەك تە, باقىلاۋشىلاردىڭ كوبى قازىرگىدەي قاتەرلى كەزەڭدە تاۋەكەلگە بەل بۋعان كيەۆكە تاڭ قالۋدا.
«ۆاليۋتانى ارزانداتىپ, ونى باقىلاپ وتىرۋ ءار كەزدە دە وڭاي ەمەس. بىراق, سونىڭ ارقاسىندا ونىڭ رەزەرۆى ءسال الىسقا بارادى. ولار ۆاليۋتاسىن باياعىدا ارزانداتۋى كەرەك ەدى, قازىرگى شوتتاعى تاپشىلىق ماسەلەنىڭ ەرتەدە تۋىنداعانىن بىلدىرەدى. حۆق ونى بۇرىن ايتقان بولاتىن. سوڭعى ءبىر-ەكى جىلدا ۋكراينانىڭ ساياسي شەشىمى دۇرىس بولمادى, قازىرگى جاعداي سونى نۇسقاپ وتىر», – دەيدى لوندونداعى Renaissance Capital ينۆەستيتسيالىق بانكىنىڭ باس ەكونوميسى چارلز روبەرتسون. ەندى ۇكىمەت ارزانداعان ۆاليۋتا مەن كوشەدەگى قاندى قاقتىعىس قوسىلىپ, حالىقتىڭ ەسى شىعىپ, ازاماتتار گريۆنالارىن جانتالاسىپ اۋىستىرا باستاماس دەپ ۇمىتتەنەدى. حالىق ۇلتتىق ۆاليۋتاسىن تۇتاس ساتا باستاسا, گريۆنا ادام ەستىمەگەن دەڭگەيگە دەيىن تومەندەۋى مۇمكىن. بريتانيانىڭ «Financial Times» باسىلىمى 2012 جىلعى پارلامەنتتىك سايلاۋ الدىندا ادامدار بانككە جۇگىرىپ, دوللار ساتىپ الۋعا ۇمتىلدى, ناتيجەسىندە ءبىر ايدا 2 ميلليارد دوللار ساتىلدى دەگەن دەرەك كەلتىرەدى. دەگەنمەن, ۇكىمەت ناقتى شەشىم قابىلدايتىن كەز جەتكەنىن تۇسىنگەن سياقتى. يانۋكوۆيچ ەكونوميكالىق جاعدايدى جاقسارتا الماسا, ەلدى ءدۇر سىلكىندىرگەن نارازىلىق اكتسياسىن ودان ءارى ۋشىقتىرادى. شەرۋشىلەر پرەزيدەنت ءبىزدى ەۋرووداقپەن تىعىز قارىم-قاتىناستا بولىپ, نارىقتىق رەفورمانى جوندەۋ, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءتارتىپتى كۇشەيتۋ مۇمكىندىگىنەن ايىردى دەپ ىزالانۋدا. ال يانۋكوۆيچ ونىڭ بارىنە ءداستۇرلى ەكونوميكالىق سەرىكتەستەر, بۇرىنعى سوۆەتتىك ەلدەرمەن بىرگە جەتەمىز دەپ ۋادە ەتتى.
ايدار ورىسباەۆ.
دەرەككوز: Azattyg.org
فوتو: Reuters.com