اگروونەركاسىپتىك كەشەندى دامىتۋ – مەملەكەت الدىندا تۇرعان ماڭىزدى ماسەلەنىڭ ءبىرى. قازىرگى كەزدە اۋىل شارۋاشىلىعىن تولعاندىرىپ وتىرعان كوكەيكەستى جايتتار سالاعا بارىنشا كاسىبي تۇردە نازار اۋدارۋدى قاجەت ەتەدى. پارلامەنتاريزم ينستيتۋتىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن قازاق ۇلتتىق اگرارلىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىندە وتكەن اگروونەركاسىپتىك كەشەنىندەگى پروبلەمالىق ماسەلەلەرگە ارنالعان دوڭگەلەك ۇستەلدە اۋىل شارۋاشىلىعىنا قاتىستى زاڭنامالىق قۇجاتتاردى جەتىلدىرۋمەن قاتار ورىن العان ماسەلەلەردى مەملەكەتتىك دەڭگەيدە شەشۋدىڭ قادامدارى جان-جاقتى تالقىلاندى.
دوڭگەلەك ۇستەل جۇمىسىنا پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتارى, اۋىل شارۋاشىلىعى, ەكولوگيا, گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار مينيسترلىگى, كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور ۇيىمدارىنىڭ, بۇۇ دب-نىڭ, دۇنيەجۇزىلىك بانكتىڭ, جوعارى وقۋ ورىندارى مەن عىلىمي-زەرتتەۋ مەكەمەلەرىنىڭ جانە باسقا دا قوعامدىق ۇيىمداردىڭ وكىلدەرى قاتىستى.
ءىس-شارانى پارلامەنتاريزم ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى مانسۇرحان ماحامبەتوۆ اشىپ, قاتىسۋشىلاردى تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلدىعىمەن قۇتتىقتاي كەلىپ, اگروونەركاسىپتىك كەشەننىڭ ەكونوميكانىڭ ماڭىزدى سەكتورلارىنىڭ ءبىرى رەتىندەگى ماڭىزىنا توقتالدى. اۋىل شارۋاشىلىعى ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى ايداربەك ساپاروۆ بۇل ءىس-شارانىڭ وندىرىستىك كەشەنى ءۇشىن اسا قاجەتتىلىگىن اتاپ ءوتتى.
جيىن بارىسىندا پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى, ەكونوميكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, اگرارلىق ماسەلەلەر كوميتەتىنىڭ حاتشىسى ب.وسپانوۆ, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى, اگرارلىق ماسەلەلەر جونىندەگى كوميتەتىنىڭ مۇشەسى ب.سارتباەۆ, «قازاگروقارجى» اق باسقارما توراعاسى ا.پراشەۆ, «ۇلتتىق اگرارلىق عىلىمي-ءبىلىم بەرۋ ورتالىعى» ۇاق باسقارما توراعاسى گ.يساەۆا, قازاق ۇلتتىق اگرارلىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى, اۋىل شارۋاشىلىعى عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, مال شارۋاشىلىعى جانە بيورەسۋرستار عىلىمي-زەرتتەۋ تەحنولوگيالىق ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى ب.ماحاتوۆ, بۇۇ دامۋ باعدارلاماسىنىڭ ساراپشىلارى س.بايشولانوۆ, د.لي بايانداما جاسادى.
قازاق اۋىل شارۋاشىلىعى عىلىمدارى اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى ع.قاليەۆ اوك-ءتىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن شەشۋدە جۇمىستى كۇشەيتۋ قاجەتتىگىن قوزعاسا, اگرارلىق عىلىم مەن ءبىلىمنىڭ دامۋ ماسەلەلەرى تۋرالى سويلەگەن ۇاعبو باسقارما ءتورايىمى گ.يساەۆا ۇلتتىق اگرارلىق عىلىمي-ءبىلىم بەرۋ ورتالىعىنىڭ اتقارىپ وتىرعان جۇمىستارى مەن اوك ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان نەگىزگى جوبالارعا توقتالىپ, عىلىمي زەرتتەۋلەردىڭ ناتيجەلەرىن ەنگىزۋگە جانە ەلىمىزدەگى ەكستەنشننىڭ دامۋ بارىسىن ءسوز ەتتى.
جەتەكشى اگرارلىق وقۋ ورنىنىڭ رەكتورى تىلەكتەس ەسپولوۆ اۋىل شارۋاشىلىعىندا قوردالانعان كۇردەلى ماسەلەلەردى عىلىمي تۇرعىدا شەشۋدىڭ جولدارىن ارقاۋ ەتىپ, ۋنيۆەرسيتەتتەگى عىلىمي ءىس-تاجىريبەلەر ناتيجەلەرىمەن ءبولىستى, سونىمەن قاتار اگروونەركاسىپتىك كەشەنىنىڭ الدىنداعى كەلەسى مىندەتتەرگە توقتالدى. ياعني الەۋمەتتىك ماڭىزى بار ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىمەن ءوزىن-ءوزى قامتاماسىز ەتۋ, اۋىل تۇرعىندارىنىڭ تابىسىنىڭ تۇراقتى ءوسۋى, ەڭبەك ونىمدىلىگىن ەكى جارىم ەسە ارتتىرۋ, اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ ەكسپورتىن ەكى ەسە ارتتىرۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى.
«قازاقستاندا تاۋەلسىزدىك العالى بەرى 10 باعدارلامالىق قۇجات ازىرلەنىپ, ولاردىڭ نەگىزىندە اگروونەركاسىپتىك كەشەن سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساياسات جۇزەگە اسىرىلۋدا. الايدا قابىلدانعان زاڭدارعا, باعدارلامالارعا جانە باسقا قۇجاتتارعا قاراماستان, بۇل سالادا ءتيىمدى ناتيجەلەرگە قول جەتكىزۋ مۇمكىن بولماي تۇر», دەپ اتاپ ءوتتى ت.ەسپولوۆ.
بۇگىندە سالادا كوتەرمە-تاراتۋ ورتالىقتارىنىڭ قىزمەتىن رەتتەيتىن نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىنى ازىرلەۋ ۋاقىت كۇتتىرمەيدى. ال اگروونەركاسىپتىك كەشەن نىساندارىنا نەسيە بەرۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ, كرەديتتەۋدىڭ نىسانالى باعىتتارىنىڭ پىسىقتالماۋى, ولاردىڭ اوك نىساندارىنىڭ ءبىرىنشى كەزەكتەگى مۇقتاجدىقتارعا باعدارلانباۋى, ىسكە اسىپ جاتقان جوبالارعا جەرگىلىكتى اتقارۋ ورگاندارى تاراپىنان مونيتورينگتىڭ باسەڭدىگى جيىن قاتىسۋشىلارىن تولعاندىرعان ماسەلەلەر قاتارىندا ايتىلدى.
اگرارشىلاردى قازىرگى كەزەڭدە ەلىمىزدىڭ اگروونەركاسىپتىك كەشەنىندە تەحنيكالىق جاراقتاندىرۋدىڭ جەتكىلىكسىزدىگى مەن ونى وندىرىسكە ەنگىزۋدىڭ باياۋلىعى, اگروتەحنولوگيالار ترانسفەرتىنىڭ شاعىن جانە ورتا شارۋاشىلىقتار ءۇشىن قولجەتىمسىزدىگى, جەر, سۋ, ەڭبەك رەسۋرستارىن ءتيىمسىز پايدالانۋ, پايدالانىلاتىن سۋارمالى جەرلەردىڭ 2,5 ملن گەكتاردان 1,1 ملن گەكتارعا دەيىن قىسقارىپ كەتكەندىگى الاڭداتادى. سالادا قوردالانعان ماسەلەلەر سونىمەن بىرگە وڭدەلگەن اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىنىڭ تومەندىگى, ينۆەستيتسيالىق تۇرعىدان تارتىمسىزدىعى, مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ ازدىعى, ونىمدەردى ساقتاۋ مەن وتكىزۋدىڭ تيىمسىزدىگى, زاماناۋي يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردىڭ قولجەتىمسىزدىگى سياقتى جايتتارمەن جالعاسىن تابا بەرەدى. وسى ورايدا كەڭەسكە قاتىسۋشىلار سالاداعى ماڭىزدى ماسەلەلەردى ەگجەي-تەگجەي كورسەتىپ, ءتيىستى مەملەكەتتىك ورگاندارعا ۇسىنىس ازىرلەپ, پارلامەنتاريزم ينستيتۋتى مەن قازاق ۇلتتىق اگرارلىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتى اراسىندا مەموراندۋمعا قول قويىلدى.
الماتى