جولداۋ تالاپتارىنا ساي وركەن جايماق
ورال قالاسىندا ەلباسى جولداۋىن تالقىلاۋعا بايلانىستى وتكىزىلگەن اكتيۆتە باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرلان نوعاەۆ بيىلعى جولداۋدىڭ باستى ەرەكشەلىكتەرىن شەگەلەپ ايتىپ بەردى.
جولداۋ تالاپتارىنا ساي وركەن جايماق
ورال قالاسىندا ەلباسى جولداۋىن تالقىلاۋعا بايلانىستى وتكىزىلگەن اكتيۆتە باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرلان نوعاەۆ بيىلعى جولداۋدىڭ باستى ەرەكشەلىكتەرىن شەگەلەپ ايتىپ بەردى.
بۇل – ەڭسەسى بيىك ەل بولا ءبىلۋدىڭ اداستىرمايتىن كومپاسى. تاۋەلسىزدىگىمىزدى ودان ءارى تۇعىرلاندىرا ءتۇسۋدىڭ تاپتىرمايتىن تاكتيكاسى. مۇندا وڭىرلەردى ودان ءارى وركەندەتۋ مەن دامىتۋ جولدارى دا تايعا تاڭبا باسقانداي ايقىن كورسەتىلگەن. جولداۋ – ىسكە باسشىلىق جاساۋدىڭ ومىرشەڭ ونەگەسى, دەپ تۇجىرىم جاسادى وبلىس باسشىسى.
ەل پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆ بيىلعى جىلدىڭ باستى قۇجاتىندا الداعى ۋاقىتتا اتقارىلاتىن بىرقاتار باسىم باعىتتاردى اتاپ كورسەتتى. ءدال وسى باعىتتار وڭىرلەردى ءوركەندەتىپ, ايماقتاردى اجارلاندىرۋعا دا قۋاتتى سەرپىن بەرمەك. وسى ەرەكشەلىكتى ءوز بايانداماسىنىڭ نەگىزگى ءتىنى مەن قازىعى ەتىپ العان ءوڭىر جەتەكشىسى اتالعان باعىتتاردى وبلىستىڭ قازىرگى الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق تىنىس-ءتىرشىلىگىمەن بايلانىستىرا بايانداپ بەردى.
ەلباسى اتاعان ءبىرىنشى باعىت – يننوۆاتسيالىق يندۋستريالاندىرۋ ترەندى. ءبىر ءسوزبەن ايتقاندا, ىلكىمدى دە يكەمدى يننوۆاتسيالىق ساياسات. بۇل تۇرعىدا جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋدىڭ ماڭىزى جوعارى. ورال وڭىرىندە سوڭعى كەزدە ترەندى تابيعاتىنا ءتان مىڭنان استام جۇمىس ورنىنىڭ اشىلۋى ۇلكەن ىستەردىڭ تەك باسى عانا دەۋگە بولادى. ەڭ باستىسى, مۇندا ءىستى جان-جاقتى جۇرگىزۋگە بارلىق جاعدايلار مەن مۇمكىندىكتەر بار.
سونداي-اق, اگروونەركاسىپ كەشەنىن يننوۆاتسيالىق باعىتقا ءتۇسىرۋ مىندەتى دە جولداۋدا ناقتى قويىلعان. اگرارلىق سەكتورداعى ءىستىڭ ناتيجەسى كوپ جاعدايلاردا اۋا رايىنا تاۋەلدى بولاتىنى جاسىرىن ەمەس. وبلىس اكىمى ن.نوعاەۆ مۇنداي كورىنىستەر اقجايىق ايماعىندا دا كەزدەسىپ قالاتىنىن جاسىرعان جوق. وسى ءماسەلەگە قاتىستى پرەزيدەنت قويعان جاڭا مىندەتتەر مەن تالاپتار سالا تيىمدىلىگىن كوتەرۋدى مىندەتتەيدى, دەدى ول.
ەلباسى ءوز جولداۋىندا قازاقستان ەت جانە ءسۇت ونىمدەرىن ەكسپورتتايتىن وڭىرلىك ءىرى ەلگە اينالۋى كەرەكتىگىن مالىمدەدى. بۇعان ەڭ بىرىنشىدەن ەل وڭىرلەرى سۇبەلى ۇلەس قوسۋعا ءتيىس. مۇنداي مىندەتتەن اقجايىق ايماعى دا تىس قالا المايدى. اكتيۆتە وسىعان وراي وبلىستا ەت ەكسپورتى الەۋەتىن كوتەرۋ, مارقا قوزى ەتىن وندىرەتىن كەشەن جوباسىن جەدەلدەتۋ جونىندە ناقتى ۇسىنىستار مەن وي-پىكىرلەر ايتىلدى.
جولداۋدا قويىلعان باسىم باعىتتاردىڭ ءبىرى ينفراقۇرىلىمدىق ۇشتاعان – اگلومەراتسيانىڭ, كولىكتىڭ جانە ەنەرگەتيكانىڭ قارقىندى دامۋىن قامتاماسىز ەتۋ بولىپ وتىر. ونى جۇزەگە اسىرۋ ىسىنە باتىس قاقپانىڭ قوساتىن ۇلەسى قوماقتى. جالپى, مۇندا كەڭەستىك كەزەڭدى ايتپاعاندا, تاۋەلسىزدىك جىلدارىنىڭ وزىندە وزگە وڭىرلەرمەن سالىستىرعاندا جول-كولىك ينفراقۇرىلىمى اجەپتاۋىر كەيىن قالىپ قويدى. بۇعان ەلباسىنىڭ جاڭا جولداۋى سونى سەرپىلىس بەرەتىنىن مالىمدەگەن ن.نوعاەۆ وڭىردە سامارا – ورال – اقتوبە تاس جولى سالىناتىنىن, وبلىس ورتالىعىن شالعايداعى وڭتۇستىك اۋداندارمەن جالعاستىراتىن ينفراقۇرىلىمدىق جۇيە ودان ءارى كەڭەيەتىنىن ايتىپ بەردى.
سونداي-اق, جولداۋدا ەلباسى تاراپىنان ءۇش اۋىسىممەن وقيتىن مەكتەپتەر مەن اپاتتى جاعدايداعى ءبىلىم عيماراتتارىن جويۋ تالابى قويىلعانى ءمالىم. بۇعان بايلانىستى بايانداماشى: وبلىستا ءۇش اۋىسىمداعى مەكتەپ جوق. بىراق بۇل جاعىمدى فاكتوردىڭ ءوزى ءبىزدىڭ بوسبەلبەۋلىككە سالىنۋىمىزعا سەبەپ ەمەس. ويتكەنى, ىشكى كوشى-قون مەن ۋربانيزاتسيا ءۇردىسى, اۋىل تۇرعىندارىنىڭ قالاعا كوبىرەك قونىستانا باستاۋىنا الىپ كەلۋدە. بالا تۋ كورسەتكىشىنىڭ ءوسۋى بەيقامدىققا جول بەرگىزبەيدى. ەكى اۋىسىمداعى مەكتەپتەردىڭ تارلىق ەتە باستاۋى, اسىرەسە, ورال قالاسى ماڭىنداعى زاشاعان, دەركۇل كەنتتەرى اۋماعىندا بايقالىپ قالىپ ءجۇر, دەپ اتاپ ءوتتى ن.نوعاەۆ.
وبلىس باسشىسى ءوز ءسوزىن قورىتىندىلاي كەلە, «ماڭگىلىك ەل» بولۋدىڭ باستى كىلتى – تاۋەلسىزدىكتى ساقتاپ قالۋ ەكەنىن ايتىپ, وسى ۇلى ىسكە باتىسقازاقستاندىقتاردى دا بەلسەنە قاتىسۋعا شاقىردى. بۇدان سوڭ اكتيۆ جينالىسىنا قاتىسۋشىلار پرەزيدەنت ن.ءا.نازارباەۆتىڭ «قازاقستان جولى – 2050: ءبىر ماقسات, ءبىر مۇددە, ءبىر بولاشاق» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىنا قاتىستى ءوز وي-پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى.
تەمىر قۇسايىن,
«ەگەمەن قازاقستان».
باتىس قازاقستان وبلىسى.