ورال قالاسىنىڭ ورتالىق دەمالىس ساياباعىندا «كىتاپ – سارقىلماس قازىنا» اتتى جارمەڭكە ءوتتى. ءىس-شاراعا جەرگىلىكتى قالامگەرلەر دە قاتىسىپ, اشىق اسپان استىندا وقىرماندارىمەن جۇزدەستى.
ورال قالالىق كىتاپحانالار جۇيەسى بۇل ءىس-شارانى ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلدىعى قارساڭىندا جانە 2021 – «بالالار ادەبيەتى» جىلى اياسىندا ۇيىمداستىرعان ەكەن. ورال قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەرلان عاليەۆ, قالالىق مادەنيەت جانە تىلدەردى دامىتۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى سەرىك قايىرليەۆ, قالالىق كىتاپحانالار جۇيەسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى گاندي ىزتۇرعانقىزى ءىس-شاراعا باستان-اياق قاتىسىپ, قولداۋ كورسەتتى. ءىس-شارا بارىسىندا قالاداعى «جاڭگىر حان», «دانا» كىتاپ دۇكەندەرى, «زەرەك» وقۋ ورتالىعى, «اığanym», «قۋانىش» جەكە كاسىپكەرلەرى ساياباق كەلۋشىلەرىنە كىتاپ ونىمدەرىن ۇسىندى. مەكتەپ وقۋشىلارى اراسىندا «مەنىڭ سۇيىكتى كەيىپكەرىم» اتتى جاس سۋرەتشىلەر بايقاۋى ۇيىمداستىرىلدى. ال وقىرمان قاۋىممەن كەزدەسۋگە اقجايىق قالامگەرلەرىنىڭ اقساقالى, اقىن ايتقالي نارىكوۆ, ايتىس ارداگەرى شولپان قىدىرنيازوۆا, قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەلەرى داريعا مۇشتانوۆا, تالاپ تايماس ۇلى, باۋىرجان عۇبايدۋللين سەكىلدى جەرگىلىكتى قالامگەرلەر كەلدى.
«بۇل ءىس-شارانىڭ ماقساتى – وقىرمانداردىڭ كىتاپقا دەگەن قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرۋ, سونىمەن قاتار باسپالاردىڭ, اۆتورلاردىڭ, مادەنيەت جانە ءبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىنىڭ, كىتاپ ساتۋشى ۇيىمداردىڭ شىعارماشىلىق جانە ىسكەرلىك ىنتىماقتاستىعىن نىعايتۋ», دەيدى گاندي ىزتۇرعانقىزى.
كىتاپ جارمەڭكەسىنىڭ قالالىق مادەنيەت جانە دەمالىس ساياباعىندا, اشىق اسپان استىندا وتكىزىلگەنى جيىلعان حالىققا دا, قالامگەرلەرگە دە ەرەكشە اسەر ەتتى. جەرگىلىكتى اقىنداردىڭ ولەڭدەرىنەن قۇرالعان پوەتيكالىق كورىنىستى ورال قالالىق جاستار مادەنيەت ءۇيىنىڭ ارتىستەرى ء«تىرى اۋەنمەن» ارلەپ تۇردى. ۇلكەندەر جاعى پوەزيا الاڭقايىنا ۇيىرىلسە, بالالار جاسىل شالعىنعا جاتا كەتتى. ساياباق باسشىلىعى بۇل جاعدايدى دا ويلاستىرعان ەكەن, جەرگە وتىرام دەۋشىلەرگە ارنايى كىلەمشەلەر تاراتتى. ادەمى جيىننىڭ شىرايىن لەزدە توگىپ وتكەن اق جاڭبىر دا بۇزا المادى.
– وسىنداي كىتاپ جارمەڭكەسىن ۇيىمداستىرعان قالالىق كىتاپحاناعا مىڭ العىس ايتامىن. فورماتى ەرەكشە ءىس-شارا بولدى. بۇل كۇنگى العاشقى وقىرمانىم ارايلىم دەگەن قىزىما قولتاڭباممەن قوسا اق باتامدى بەردىم. جازۋشى مەن كىتاپتى وقىرمانىمەن تابىستىرعان كەرەمەت كەزدەسۋ بولدى, – دەيدى قالامگەر داريعا مۇشتانوۆا. داريعا عازەزقىزى بۇگىنگى كەزدەسۋدەن ەرەكشە شابىت العانىن, ءبىرازدان بەرى قاڭتارىلىپ قالعان قالامىن قايتا قولعا الىپ, باستاپ قويعان شىعارماسىن اياقتاۋعا اسىعىپ وتىرعانىن جاسىرمادى.
بالالار جازۋشىسى باۋىرجان عۇبايدۋللين دە جاس ۇرپاقتى كىتاپ قازىناسىمەن, ادەبيەت الەمىمەن تابىستىرۋ ءۇشىن وسىنداي كرەاتيۆتى ءىس-شارالاردى كوبىرەك ۇيىمداستىرۋ قاجەتتىگىن ايتتى.
– ءبىز بىرەر جىلدان بەرى ورال قالاسىندا كىتاپ دۇكەنىن اشىپ, ەلىمىزدىڭ ءتۇرلى باسپالارىنان ەڭ ۇزدىك, سۇرانىسقا يە دەگەن ونىمدەرىن اكەلىپ جاتىرمىز. ارينە, ءبىزدىڭ «DANA» رۋحاني ورتالىعىن قازىردىڭ وزىندە ورالدىقتار جاقسى ءبىلىپ قالدى. دەگەنمەن وسىنداي ءىس-شارالار وتە كەرەك ەكەن. حالىق كوپ جينالاتىن ورىندارعا ءجيى شىعىپ, ادەبيەتتى, كىتاپ الەمىن ناسيحاتتاۋدىڭ قاجەتتىگىنە كوزىم انىق جەتىپ وتىر, – دەيدى جانتاس سافۋللين.
جاس اقىن داۋرەن شامۇرات جۇرگىزگەن ەمەن-جارقىن كەزدەسۋدە ءار قالامگەر ءوزىنىڭ شىعارماشىلىق جوسپارلارىن ءبولىسىپ, ولەڭ وقىدى. ءىس-شارا سوڭىندا ادەبيەت كەشىنەن اسەرلەنگەن حالىق اراسىنان سۋىرىلىپ شىعىپ, ءوز ولەڭدەرىن وقىپ بەرگەن وقىرماندار دا بولدى. «وسىنداي شىنايى كەزدەسۋلەردى جيىرەك وتكىزۋ كەرەك ەكەن» دەگەن ويدى ۇيىمداستىرۋشىلار دا, قالامگەرلەر دە كوڭىلىنە ءتۇيىپ كەتتى.
ايتپاقشى, وسى كىتاپ جارمەڭكەسى كەزىندە «مەنىڭ سۇيىكتى كەيىپكەرىم» اتتى سۋرەتشىلەر بايقاۋى وتكەنىن ايتقان ەدىك. شارا سوڭىندا بايقاۋ قورىتىندىلانىپ, كوڭىل تۇكپىرىندەگى كەيىپكەرىن الۋان تۇسپەن قاعاز بەتىنە كوشىرگەن بالعىن سۋرەتشىلەر ايسۇلۋ حاسانعاليەۆا, ايقىن ءادىل ۇلى, ساياگۇل قۇلمۇحانوۆا, جانەركە تىلەكقابىل, ءمادينا بەركىن, سوفيا ششۋكينا, ءالينا يشكەنوۆا, ماريا كليموۆا, ءالينا وتەۋوۆا ارنايى سىيلىقتارعا يە بولدى.
...ءبىر كەزدەرى اتاقتى اقىن قاسىم امانجولوۆ:
«شاعاننىڭ بويى كوك شالعىن,
شالقامنان جاتقام
شاڭقاي ءتۇس,
گۇل بولىپ مەنىڭ قۇشاعىم,
كەۋدەمدە قونعان بۇلبۇل قۇس!» – دەپ جىرلاعان ەكەن. اراعا ءبىر عاسىر سالىپ ءدال وسى جەردە وتكەن كەرەمەت ءىس-شاراعا قاتىسقان ءار جاننىڭ دا كەۋدەسىندە ءبىر-ءبىر بۇلبۇل سايراپ كەتكەندەي كورىندى.
باتىس قازاقستان وبلىسى