ەلىمىز ەكولوگيالىق تازا ءونىم ءوندىرىپ, تۇتىناتىن الەۋەتكە يە. دەسە دە, ءالى يمپورتقا يەك ارتىپ كەلە جاتقانىمىز جاسىرىن ەمەس. بيىل مال شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ يمپورتىن الماستىرۋ جانە قايتا وڭدەۋ كاسىپورىندارىنىڭ قۋاتىن ارتتىرۋعا بايلانىستى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن بىرلەسىپ, كاسىپورىندار سالۋ جانە جاڭعىرتۋ بويىنشا بىرقاتار ينۆەستيتسيالىق جوبانى ىسكە اسىرۋدى جوسپارلادى. بۇل جوسپار الداعى ۋاقىتتا سالانىڭ دامۋىنا تىڭ سەرپىن بەرۋى مۇمكىن.
ءسۇت وندىرىسىنە ينۆەستيتسيا – 37,4 ملرد تەڭگە
بىلتىر 16,8 مىڭ باس ءىرى قاراسى بار جانە جىلىنا 102,6 مىڭ توننا ءسۇت وندىرەتىن ونەركاسىپتىك جانە وتباسىلىق تاۋارلى ءسۇت فەرماسى قۇرىلىپ, جاڭعىرتۋ بويىنشا 49 ينۆەستيتسيالىق جوبا ىسكە اسىرىلدى. ونىڭ ىشىندە 13,6 مىڭ باس سيىرى جانە قۋاتى جىلىنا 92,4 مىڭ تونناعا دەيىن ءسۇت وندىرەتىن 19 ونەركاسىپتىك تاۋارلى ءسۇت فەرماسى بار ەكەنىن ايتا كەتكەن ابزال. بيىل جالپى وندىرىستىك قۋاتى 99,6 مىڭ توننا ءسۇت بولاتىن تاۋارلى ءسۇت فەرمالارىن قۇرۋ جانە جاڭعىرتۋ بويىنشا 41 جوبا ىسكە اسىرىلماق. ءسۇتتى مالدىڭ ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن 2020 جىلى ەلگە 21 703 باس ءىرى قارا مال اكەلىنگەن. ونىڭ 8 367 باسى ءسۇتتى جانە ەتتى باعىتتاعى ءىرى قارا مال. بۇل جوبالاردى تىكەلەي ىسكە اسىراتىن «بايتەرەك» ۇبح» اق-تىڭ ەنشىلەس قۇرىلىمى «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» اق-تىڭ سوڭعى ءۇش جىلدا ءسۇت سالاسىنا سالعان ينۆەستيتسياسى 37,4 ملرد تەڭگەگە جەتتى. 2019 جىلدان بەرى ۇكىمەت ءسۇت ونىمدەرىنىڭ يمپورتىن الماستىرۋ جونىندە مىندەت قويعان بولاتىن. ارينە, تاۋارلى ءسۇت ءوندىرىسىن ينۆەستيتسياسىز دامىتۋ مۇمكىن ەمەس. اگروونەركاسىپتىك كەشەنگە سالىنعان ينۆەستيتسيالار سوڭعى بەس جىلدا جىلىنا ورتا ەسەپپەن 26,8%-عا ءوستى. بۇل وسىمگە دە «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» اق ۇلكەن ۇلەس قوستى.
وسىنداي ءسۇت فەرماسى جوبالارىنىڭ ءبىرىن پاۆلودار وبلىسىنىڭ اقسۋ قالاسىنداعى «كروناگرو» جشس ىسكە قوستى. بىلتىر اتالعان كومپانيا 1 200 باس ساۋىن سيىرعا ارنالعان تاۋارلى ءسۇت فەرماسىن سالۋ ءۇشىن «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسىنا» جۇگىنگەن. جوبانىڭ قۇنى 5,7 ملرد تەڭگەگە شىققان. ونىڭ 2,8 ملرد تەڭگەسىن «اگروبيزنەس» باعدارلاماسى بويىنشا «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» ينۆەستيتسيالادى. وتكەن جىلدىڭ قىركۇيەك ايىندا كومپانيا فەرماعا اۋستريا مەن چەحيادان سيممەنتال تۇقىمدى سيىر اكەلدى. شارۋا قوجالىعى 2022 جىلعا قاراي وندىرىستىك قۋاتىن كۇشەيتىپ, ءسۇت جانە ەت وڭدەۋ كاسىپورىندارىن جىلىنا 7 500 تونناعا دەيىن شيكىزاتپەن تۇراقتى تۇردە قامتاماسىز ەتۋدى جوسپارلاپ وتىر. كومپانيا ديرەكتورىنىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەت تاراپىنان قارجىلاي قولداۋ كورسەتۋ شارۋاشىلىقتى دامىتۋعا تىڭ سەرپىن بەردى جانە بۇل – يمپورتتى الماستىرۋدىڭ توتە جولى.
«الداعى ءۇش ايدا كۇنىنە 25 توننا ءسۇت ساۋىپ, تولىق قۋاتتا جۇمىس ىستەيتىن دەڭگەيگە جەتەمىز دەپ وتىرمىز. سيىرلارىمىز جوسپار بويىنشا تۋىپ جاتىر. بۇل جوبانىڭ ىسكە اسىرىلۋىنا قولداۋ كورسەتكەن «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسىنان» العان قاراجاتقا ءبىز نەگىزىنەن مال, تاۋارلى ءسۇت فەرماسىنا قاجەت قوندىرعىلار مەن مال ازىعىن دايىندايتىن تەحنيكالار ساتىپ الدىق. سونىمەن قاتار قازىرگى ۋاقىتتا 150 ادامدى جۇمىسپەن قامتىپ وتىرمىز. ءبىز سياقتى شارۋاشىلىقتاردىڭ دامۋىنا مەملەكەتتىك قولداۋ كوپ. ونى ءتيىمدى پايدالانساق, وتاندىق ءونىمنىڭ كولەمىن ارتتىرامىز جانە سول ارقىلى يمپورتتى الماستىرۋعا مۇمكىندىك تۋادى», دەيدى كاسىپورىن ديرەكتورى ديدار بەيسەنباەۆ.
«اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» 2019 جىلدان باستاپ تاۋارلى ءسۇت فەرمالارى باعىتى بويىنشا جالپى سوماسى شامامەن 37,4 ملرد تەڭگە بولاتىن 49 ينۆەستيتسيالىق جوبانى قارجىلاندىردى. ونىڭ ىشىندە 2020-2021 جىلدارى جالپى سوماسى 20,4 ملرد تەڭگە بولاتىن 20 جوباعا قولداۋ كورسەتكەن. قارجىلاندىرىلعان تاۋارلى ءسۇت فەرمالارى جىلىنا 211 مىڭ توننادان استام ءسۇت ءوندىردى.
تاعى ءبىر ءسۇت وندىرەتىن كومپانيا – پاۆلودار وبلىسىنىڭ فەدوروۆكا اۋىلىنداعى «اگرودامۋ» جشس-ءى. كومپانيادا 192 باس سيممەنتال تۇقىمدى سيىر بار. ەلىمىزدىڭ سولتۇستىك ايماقتارىنىڭ كليماتىنا ءتوزىمدى بۇل تۇقىم ءسۇتتى مول بەرەدى جانە ەت جيناۋ تۇرعىسىنان دا باسقا تۇقىمداردان ارتىق.
«اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» تاراپىنان شارۋاشىلىقتى دامىتۋعا 498 ملن تەڭگە قاراجات ءبولىندى. كومپانيا بۇل اقشاعا جوعارى ءونىمدى مال, زاماناۋي جابدىقتار ساتىپ الدى. بۇگىنگى تاڭدا 20 ادامعا جۇمىس بەرىپ وتىر. ال تاۋارلى ءسۇت فەرماسىنىڭ ءونىمىن پاۆلودارداعى ەلىمىز بويىنشا ەڭ ءىرى ءسۇت زاۋىتى ساتىپ الادى. بۇل كاسىپورىن جىلىنا شامامەن 4,5 مىڭ توننا ءسۇت وندىرەتىن دەڭگەيگە جەتۋدى جوسپارلاپ وتىر.
«اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسىنىڭ» پاۆلودارداعى فيليالى وتكەن 4,5 ايدا شامامەن 5,6 ملرد تەڭگەنىڭ جوباسىن قارجىلاندىردى. جالپى بيىل 8,8 ملرد تەڭگەنى يگەرۋ جوسپارلانىپ وتىر», دەيدى «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» اق وبلىستىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى ارداق تاڭجارىق.