جاس ۇرپاقتىڭ رۋحاني ازىعى

كومپوزيتوردىڭ ءومىرى مەن شى­عارماشىلىعىنا نەگىزدەلگەن قويىلىم تۋرالى بەلگىلى كومپوزيتور جولامان تۇرسىنباي: «سپەكتاكلدە ءشامشى اندەرىنىڭ كوپ داۋىستى حورمەن شىرقالۋى جۇرەك تەبىرەنتتى. قازاقتا ون مىڭ ءان, بەس مىڭ كۇي بار دەسەك, بۇل قويىلىمنىڭ دا رۋحا­ني قازى­نا­مىزعا قوسىلعان تىڭ دۇنيە ەكە­نىندە داۋ جوق. قويى­لىمعا ءشام­شىنىڭ ەڭ ماعى­نالى, جاقسى ان­دەرىنىڭ توپ­تاستىرىلعانى ءسۇي­سىنتتى. ءسوز بەن ءان دومبىرانىڭ قوس ىشەگىندەي اسەم ۇندەسىپ تۇر. ءوز باسىم ءشام­شى اعامىزبەن كوپ ارا­لاسقان اداممىن. سپەكتاكلدەن قا­زاق ء«ۆالسىنىڭ كورولى» اتانعان اتاق­تى كومپوزيتوردىڭ سان قىرلى بەينەسىمەن قايتا قاۋىشقانداي كۇي كەشتىم», دەپ جۇرەكجاردى لەبىزىن ءبىلدىردى.

سپەكتاكلدە ورىندالاتىن ءشام­شى اندەرىنىڭ قاي-قايسىسى دا اۆتوردىڭ ومىرىندە ورىن العان ءارتۇرلى وقيعانى باياندايدى. تۇلا بويى انگە اينالعان تۇلعانىڭ اسەرلى الەمى كورەرمەن كوڭىلىن باۋراپ اكەتۋىمەن قۇندى. جۇرەكتەرگە سەزىم ۇيالاتىپ, ماحاببات وتىن مازداتقان ميۋزيكلدىڭ كەيىنگى جاستارعا بەرەر تاعىلىمى مەن تاربيەلىك ءمانى وتە زور. ءمادينا وماروۆا جازعان ميۋزيكلدى ترۋپپا ارتىستەرى ەكى  ايدان استام ۋاقىت دايىنداسا, ال سپەكتاكلدىڭ رەجيسسەرى, قازاقستاننىڭ ەڭ­بەك سىڭىرگەن قايراتكەرى اسحات ماە­ميروۆ شىعارماشىل تۇلعانىڭ بەينەسى مەن ونەر جولىن حالىققا شى­نايى جەتكىزۋ ماقساتىندا كومپوزيتوردىڭ تۋعان جەرىن ارالاپ, كوپ ماعلۇماتقا قانىعىپ قايتقانىن العا تارتادى. كوم­پوزيتوردىڭ شىعارماشىلىق قور­جىنىندا 300-گە جۋىق ءان ساق­تالعان دەسەك, ساحنالىق قو­يى­لىمعا ولار­دىڭ ەڭ كوپ تا­راعان ۇزدىكتەرى عانا تاڭداپ الىنعان. سپەكتاكلدىڭ ءبىر عانا شامشىمەن شەكتەلمەي, ساحناعا ءۇش بىردەي ءشامشىنى قاتار الىپ شىعۋى جانە اندەردىڭ وركەستر سۇيەمەلدەۋىمەن جاندى داۋىستا ورىندالۋى قويىلىمنىڭ باستى ەرەكشەلىگى سانالادى.

ايتا كەتەتىن جايت, تاۋەل­سىز­دىكتىڭ 30  جىلدىق مە­رەكەسى قۇر­مەتىنە ازىرلەنگەن قويى­لىمنىڭ پرەمەراسى ناۋرىز ايىندا وت­كەن بولاتىن. بەلگىلى تۇلعانىڭ كۇ­رەسكەر بەينەسىن  امان عۇماروۆ, ەرنار مۇحامبەتوۆ, عاشىق كەزىن سا­­لامات مۇقاشەۆ, ەرماحان اي­ماحان, ال كومپوزيتورلىق قى­رىن سۇلتان كەڭشىلىك, ازامات بولاتوۆ سىندى تالانتتى جاس­تار سومداپ, كومپوزيتوردىڭ ءومىر جولىندا كەزىككەن قيىندىق­تا­رىن, قوعامعا دەگەن ازاماتتىق كوز­قاراسىن, تەڭىزدەي تۋلاعان ىشكى الاپات سەزىمىن, عاشىقتىق سىرلارىن اۋەزدى اندەرىمەن اسەم جەتكىزە ءبىلدى. سول سياقتى  اقان سەرى, احمەت جۇبانوۆ, مۇقا­عالي ماقاتاەۆ, روزا باع­لانوۆا, ءابىلاحات ەسپاەۆ, تو­لەگەن ايبەرگەنوۆ, جۇمەكەن ناجى­مەدەنوۆ سياقتى قازاق مادەنيەتى مەن ونەرىندە ورنى بيىك قايراتكەر تۇلعالار بەينەسىنىڭ ءبىر ارناعا شوعىرلانىپ, قويىلىمنان كور­ى­نىس تابۋى – بۇرىن-سوڭدى پايدا­لانىلماعان تىڭ ءتاسىل, وتە سيرەك قۇبىلىس. 

مۋزىكالىق جاس كورەرمەن تەاترى رەپەرتۋارىنداعى ء«شام­شى»­ ميۋزيكلى ەل بولاشاعى – جاس بۋىننىڭ ونەرگە دەگەن سۇيىسپەن­شىلىگىن ارتتىرۋدا وراسان زور ءىس تىندىرىپ وتىر دەۋگە تولىق نە­­گىز بار. وسكەلەڭ سانا ينتەرنەتكە تەلمىرگەن زاماندا كەيىنگى ۇر­پاقتى ءتول قۇندىلىقتارمەن سۋسىنداتىپ, جاستارىمىزدىڭ بويىنا وتان­شىل­دىق سەزىمىن ۇيالاتۋدا تەاتر ونەرى الدىندا ۇلكەن مىندەتتەر تۇر. وسى جاعىنان العاندا, ء«شامشى» سپەك­تاكلى جاس ۇرپاققا كيەلى ونەردىڭ تازا اۋاسىن جۇتقىزۋدى مۇرات تۇ­تادى. تەاتردىڭ كامەرالىق ور­كەس­ترى سۇيەمەلدەۋىمەن ورىن­دالعان «جان اعا», «ارىس جاعاسىندا», ء«انىم سەن ەدىڭ», «قايىقتا», ء«ومىر-وزەن», «باقىت قۇشاعىندا», «ساعىنىشىم مەنىڭ», «قۋانىش ءۆالسى», «اق ماڭدايلىم», «سىعان ءانى», «اقان سەرى», «انا تۋرالى جىر», ت.ب. اندەر كوڭىل كوكجيەگىن كور­­كەم­دىككە بولەيتىن تۇنىق باستاۋ­لار ىسپەتتى.

مادەنيەت پەن ونەر قىز­مەتكەر­لەرى كۇنى قۇرمەتىنە ۇسى­نىلعان قويىلىمدى ءدۇلدۇل ءانشى ديماش قۇدايبەرگەن, حالىقارالىق 71-ءشى كانن فەس­تيۆالىنىڭ لاۋرەاتى, «نيكا» جۇل­دەسىنىڭ يەگەرى سامال ەسلياموۆا سىندى قازاق ونەرىنىڭ تۋىن كوتەرىپ جۇرگەن دارىن يە­لە­رىنىڭ كەلىپ تاماشالاۋىنىڭ وزىندە ۇل­كەن ءمان بار. ءومىر جولى ءوز ونە­رىڭە قۇرمەت كورسەتۋدەن باستالادى.