دارقاندىقتىڭ شىڭىنا شىققان دانا حالقىمىزدىڭ اتاتەكتەن جالعاسقان, ءتۇپتامىردان اجىراماعان ءبىر قاسيەتى بولسا, ول مەيماندوس مىنەزى. «قۋىس ۇيدەن قۇر شىقپا» دەپ ناقىل قالدىرعان بابالارىمىز حال سۇراپ كەلگەن كىسىنى قانشا اسىعىس بولسا دا ءبىر ءتىلىم نان اۋىز تيگىزبەي جىبەرمەگەن. بۇل ءتول مادەنيەتىمىزدىڭ مايەگى بولعان ءتالىمنىڭ ەڭ ءتاۋىرى. بۇگىن قولىمىزعا سول ءبىر سالماقتى سالتىمىزدىڭ ەنشىسىندەي ەستى سۋرەت ىلىگىپ وتىر. كوڭىل تورىنەن ورىن العان كوركەم كارتينا عۇلاما عۇرپىمىزدى ۇلىقتاپ تۇرعانداي.
تۋىندىنىڭ اۆتورى – قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, كەسكىندەمەشى تۇرسىن ءابۋوۆ. قىلقالام شەبەرى شىعارماسىن «داستارقان. قوناق كۇتۋ» دەپ اتاپتى. ايتقانداي-اق كارتينا قوناقجايلىق قاعيداسىنان حابار بەرىپ تۇرعانداي. بولىنبەگەن ەنشىدەي بەكىگەن قازاقى قوناقجايلىق قالىپتىڭ ەڭ ءساتتى, ەڭ كوركەم سۇلباسى بەينەلەنگەن. قازاقى قۇندىلىقتاردان اجىراپ قالعان وقىرمانعا وي سالار تۋىندى ەكەنى انىق.
قازاقتىڭ ۇلتتىق تاماقتارىنان حالىقتىڭ نيەتى, ونىڭ تاريحى, ادەت-عۇرپى مەن ءداستۇرى ايناداعىداي كورىنىپ تۇرادى. وزگەدەن وزىق, باسقادان ارتىق كورسەتەتىن ەرەكشە قاسيەتى – وسى قوناقجايلىلىعى. سىيلى قوناقتاردى ايتپاعاننىڭ وزىندە, ەسىكتەن باس سۇققان بەيتانىس ادامنىڭ ءوزىن قۇشاق جايا قارسى الىپ, تورىنە وتىرعىزىپ ۇيىندەگى بار جاقسىسىن الدىنا قوياتىن بولعان. ءاربىر قازاق وتباسى داستارقاندى قالاي جاساۋدى بىلەدى. بۇل دا قازاقتىڭ قۇرمەت تۇتاتىن ەجەلدەن كەلە جاتقان بەلگىلى سالتتارىنىڭ بىرەگەيى.
كارتيناعا قاراپ وتىرىپ, سانامىزدا ءارتۇرلى ويلار ءبۇر جارادى. تۇگىن تارتسا مايى سورعالاعان قۇيقالى قازاق دالاسى كىمگە ماقتان بولماعان. سول دالانىڭ ءتوسىن ءيىتىپ, توبەسىن تاۋعا جەتكىزىپ, تاۋىن اسپانعا تيگىزىپ سۇيگەن قازاقتىڭ دا ۇلىلىعى شەكسىز-اۋ. ۇلىلىقتى ايتپاقشى, ۇرانى – الاش, كەرەگەسى – اعاش قادىم زاماندا دا قازاق توپىراعىنا تابانى تيگەن الەم ساياحاتشىلارى كوپ بولىپتى. سولار دا الاشتىڭ بولىنبەگەن ەنشىسىنەن ءدام تاتىسىپ, كوڭىلى سوققان ۇيگە مەيمان رەتىندە تۇسكەن. قاي قيۋاسىنا, قاي تۇكپىرىنە بارسا دا جىك-جاپار بولىپ كۇتكەن ەلدىڭ نيەتىنە تويىپ, شەكسىز ريزاشىلىعىن بىلدىرگەن دەسەدى. وسىلايشا قازاقتىڭ ۇلىلىعىن ايتىپ, كارى قۇرلىق اتتاعان ساياحاتشىلاردىڭ, تاريحشىلاردىڭ ءسوزى دە مۇراعاتتا قاتتاۋلى بۇگىن. ءبارى – شەجىرە, ءبارى اڭىز قازىر.
ءبىر ايتا كەتەرلىگى, تۇرسىن ءابۋوۆ تۇستەردىڭ كومەگىمەن كارتينانىڭ باستى ءمانىن ءبولىپ كورسەتەدى: قارا كولەڭكەلى ءۇيدىڭ ىشىندەگى اشىق سارى ءتۇستى داستارقان جانە ونىڭ فونىنداعى ازىرلەنگەن تاماق ەرەكشە كوزگە تۇسەدى. وڭىپ كەتكەن جەردەگى وشاق باسىندا قوناق كۇتۋگە اسىقپاي دايىندالىپ وتىرعان ايەل, قازاننان بۇرقىراپ شىعىپ جاتقان بۋ كورسەتىلگەن كيىز ءۇي الدىنداعى الاڭداعى كورىنىس ەسىك ويىعىنان كورىنەتىن اشىق ءتۇستى كۆادراتتا بەرىلگەن.
سۋرەتشى كومپوزيتسيانىڭ ورتاسىنا قوناقتاردى كۇتۋ ءۇشىن تاباقتاعى ەت, قىمىز, قۇرت جانە الما سالىنعان ىدىس قويىپ جايىلعان داستارقاندى ورنالاستىرادى. ۇستەلدىڭ اينالاسىندا الاسا ورىندىقتار تۇر, كيىز ءۇيدىڭ ەدەنىنە سىرماق پەن تەكەمەت توسەلگەن. اۆتور قابىرعاعا ىلىنگەن مۋزىكالىق اسپاپتار, كىرە بەرىستەگى ۇلتتىق ويۋمەن بەزەندىرىلگەن ساندىق سىندى كيىز ءۇيدىڭ ىشكى بۇيىمدارىن كورسەتكەن. كيىز ءۇيدىڭ ەسىگى ارقىلى كارتينانىڭ ەكىنشى پلانىنداعى قازانعا اس دايىنداپ وتىرعان وشاق باسىنداعى ەگدە ايەلدى كورەمىز. مۇنىڭ ءبارى شىعارمانىڭ ءمانىن تەرەڭدەتىپ تۇر.
قوناقجاي ۇلتتىڭ كوڭىل پەرنەسىن ءدوپ باسقان كوركەم كارتينا قازاق حالقىنىڭ داڭقتى داستۇرىنە ىنتىقتىرا تۇسەدى.