وتكەن سەنبى, جەكسەنبى كۇندەرى, ياعني ەكى كۇن قاتارىنان استانا قالاسىندا شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى تاعام ونىمدەرىنىڭ جارمەڭكەسى بولىپ ءوتتى.
وتكەن سەنبى, جەكسەنبى كۇندەرى, ياعني ەكى كۇن قاتارىنان استانا قالاسىندا شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اۋىل شارۋاشىلىعى تاعام ونىمدەرىنىڭ جارمەڭكەسى بولىپ ءوتتى.
وسى جارمەڭكە بولادى دەگەن حاباردى كۇنى بۇرىن ەستىگەن ءبىز سەنبى كۇنى تاڭعى ساعات توعىز جارىمدا استانا قالاسى اكىمدىگىنىڭ الدىنداعى سايلانعان ورىنعا كەلگەنىمىزدە قاز-قاتار تىزىلگەن سورەلەردە سامساعان تاۋارلاردى, ساۋدانىڭ قىزىعىنا بەرىلىپ كەتكەن حالىقتى كورىپ, ءبىرشاما تاڭدانىپ قالدىق. ويتكەنى, ءدال وسى كۇنى استانانى اياز كەرنەپ تۇرعان بولاتىن. ونىڭ ۇستىنە ادەتتەگى ساۋدا ورىندارىنىڭ تاڭعى ساعات وننان كەيىن بارىپ, قيمىل-قوزعالىسقا كەلە باستايتىندىعى بار. دەمەك, شىعىسقازاقستاندىقتاردىڭ ءجارمەڭكەسى وتەتىندىگىن استانالىقتار دا ءبىز سەكىلدى كۇنى بۇرىن ءبىلىپ, ايازعا قاراماستان, اكىمدىك الدىنداعى الاڭعا ەرتەرەك جينالعان. مىنە, وسىعان قاراپ-اق شىعىسقازاقستاندىق اۋىلشارۋاشىلىق قۇرىلىمدارىنىڭ ساپالى ونىمدەرىنىڭ ەل ىشىندە برەندكە اينالا باستاعاندىعىن بايقاۋعا بولادى.
ءبىز ءتىلشى رەتىندە ءوز جۇمىسىمىزدى وسى جارمەڭكەنى ۇيىمداستىرۋشىلارمەن جولىعۋدان باستادىق. مۇنداعى شارۋانىڭ باسىندا شىعىس قازاقستان وبلىسى اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ باسشىسى دۇيسەنباي سەليحانوۆ ءجۇر ەكەن.
– ەگەر ءسال شىداساڭىزدار وسى جەرگە وبلىسىمىزدىڭ اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆتىڭ ءوزى دە كەلەدى. بۇل جارمەڭكە سول كىسىنىڭ باستاماشىلدىعىمەن ۇيىمداستىرىلۋ ۇستىندە. دەمەك, نەگىزگى ءاڭگىمەنى دە سول كىسىنىڭ اۋزىنان ەستىگەندەرىڭىز ءجون بولار. ال, ءبىزدى استانالىقتار جامان قابىلداپ جاتقان جوق. كۇننىڭ ايازىنا قاراماستان, مىنە, كورىپ وتىرسىزدار تاڭەرتەڭنەن باستاپ-اق ساۋدامىز قىزا باستادى, – دەدى دۇيسەكەڭ.
بيىل ەگىنشىلىكتەن جوعارى ءونىمگە قول جەتكىزىپ, 1 ميلليون توننا استىق جيناعان شىعىسقازاقستاندىق شارۋالار كوڭىلدى ەكەن. وسى جارمەڭكەنىڭ وزىنە جۇزدەن استام قوجالىق ونىمدەرىن اكەلىپتى.
ءبىز وسى جەردەن وزىمىزگە قاجەتتى مالىمەتتەردىڭ ءبىرازىن الدىق. شىعىس قازاقستان وبلىسى اۋىل شارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ تاماق جانە قايتا وڭدەۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى ءجانيا مۇحامەدقاليەۆانىڭ ايتۋىنشا, شىعىسقازاقستاندىقتار جارمەڭكەگە 57 توننا ەت, 31 توننا بال, 12,5 توننا وسىمدىك مايىن, 6,5 توننا شۇجىق ونىمدەرىن, 6,2 توننا قىمىز, 3,6 توننا سارى ماي مەن ءىرىمشىك, 6,2 توننا جارما, بۇرشاق, قاراقۇمىق ونىمدەرىن, 2 توننا قۇس ەتىن, 3,7 توننا بالىق ءونىمدەرىن, سونداي-اق, بۇعىدان الىناتىن ەمدىك قاسيەتى كۇشتى پانتى ونىمدەرىن اكەلىپتى. بۇل ءونىمدەردىڭ باعاسى استانا بازارلارىنداعىدان 20 پايىزداي ارزان ەكەن. ءارى ساپاسى دا كوڭىلدەگىدەي. سوندىقتان بولار ايازعا قاراماستان ساۋدا جاساۋشى استانالىقتار كوڭىلدى.
– شىعىسقازاقستاندىق شارۋالار بيىلعى جىلى وسىمەن ەكىنشى رەت استاناعا ءوز ونىمدەرىن اكەلىپ ساۋدالاپ وتىر. ولاردىڭ باعالارى ارزان. سوندىقتان وسى جارمەڭكەدە ءبىراز ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىن ساتىپ الدىق. وسى ءىستى ۇيىمداستىرعان شىعىس قازاقستان وبلىسى مەن استانا قالاسى اكىمدىكتەرىنە ەرەكشە ريزاشىلىعىمىزدى بىلدىرەمىز, – دەيدى قالا تۇرعىنى رايحان ءاشىمباەۆا.
ءجارمەڭكەدەن ەت, بال ونىمدەرىن ساتىپ العان داناعات مۇراتبەك ۇلى دا مۇنداعى باعانىڭ ارزاندىعىنا ءوز ريزاشىلىعىن جەتكىزدى.
راسىندا دا, جارمەڭكەنى ارالاپ كورگەن كەزىمىزدە بۇل جەردە سيىر ەتىنىڭ كيلوگرامىن 800 تەڭگەگە, بالىقتى 200 تەڭگەگە, دۇنيە جۇزىنە اتاعى شىققان التاي بالىنىڭ كيلوگرامىن بار بولعانى 800-900 تەڭگەگە ساتىپ الۋعا بولاتىندىعىنا كوز جەتكىزىپ, ريزا بولىپ قالدىق. ونىڭ ۇستىنە بۇل جارمەڭكەدە بىلايعى حالىققا تاڭسىق, تەك شىعىس قازاقستان جەرىندە عانا وندىرىلەتىن ونىمدەر دە بارشىلىق ەكەن. ماسەلەن, بۇعى مۇيىزىنەن جاسالىناتىن پانتى ونىمدەرىمەن قاتار, مارال ەتى دە ساۋدالانۋدا. سونداي-اق, جارمەڭكەگە شىعىسقازاقستاندىقتاردىڭ قولونەرلىك بۇيىمدارى دا قويىلىپتى.
ءبىرازدان كەيىن جارمەڭكەگە استانا قالاسىنىڭ اكىمى يمانعالي تاسماعامبەتوۆ پەن شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆ تا كەلىپ, ءجارمەڭكەنى ارالاپ كورىپ, تىلشىلەرگە شاعىن سۇحبات بەردى.
– استانادا مۇنداي جارمەڭكەنى ۇيىمداستىرۋ ەكى جاققا دا بىردەي ءتيىمدى. استانالىقتار شىعىستان كەلگەن ارزان ونىمدەردى ساتىپ العاندىقتارىنا ريزاشىلىق تانىتسا, ەكىنشىدەن, ءبىزدىڭ شىعىسقازاقستاندىق شارۋالار ءوز ءونىمدەرىن وتكىزۋ مۇمكىندىگىنە يە بولادى. دەمەك, اۋىلشارۋاشىلىق ءونىمدەرىن جارنامالاپ وتكىزۋدىڭ عاسىرلار قويناۋىنان كەلە جاتقان ءتيىمدى ءتاسىلى – جارمەڭكە ءمۇمكىندىكتەرىن پايدالانا ءبىلۋىمىز كەرەك, – دەدى وبلىس اكىمى.
يمانعالي تاسماعامبەتوۆ ءوز كەزەگىندە شىعىس قازاقستان اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىن ءوندىرۋشىلەرگە استانا تۇرعىندارىنىڭ اتىنان العىسىن ءبىلدىردى.
راسىندا دا, وبلىس اكىمى ايتقانداي, استانادا ەكى كۇن بويى وتكەن شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اۋىلشارۋاشىلىق ءونىمدەرىنىڭ جارمەڭكەسى بىزگە بەرەكە باستاۋىنداي بولىپ كورىندى. وسى ارقىلى وڭىرلەر ءبىر-بىرىنە جاقىنداي تۇسكەندەي سەزىلدى.
سۇڭعات ءالىپباي,
«ەگەمەن قازاقستان».