دەپۋتاتتارعا كاسىپوداقتار اماناتى از ەمەس

كەزدەسۋدە كاسىپوداقتار فەدە­راتسياسىنىڭ توراعاسى ەل تاۋەل­سىز­دىگىنىڭ 30 جىلدىق تاريحىندا تۇڭعىش رەت كاسىپوداقتىڭ ءۇش كوشباسشىسى ءماجىلىس دەپۋتاتى اتان­عانىن ايتا كەلىپ: «سايلاۋ قورى­تىندىسى بويىنشا كاسىپوداق مۇشەلەرىنىڭ قاتارىنان 300-گە تارتا ۇمىتكەر ءتۇرلى دەڭگەيدەگى ءماسلي­حاتتار دەپۋتاتتارى بولىپ سايلان­دى. جالپى پارتياىشىلىك پرايمەريزگە كف مەن ونىڭ مۇشەلىك ۇيىم­دارىنان  2700 كاسىپوداق بەلسەن­دىسى قاتىسقان بولاتىن. ال ساي­لاۋدىڭ بارىسىن كاسىپوداقتىڭ 7 مىڭعا جۋىق بەلسەندىسى تاۋەلسىز باي­قاۋشىلار رەتىندە باقىلادى», دەدى.

س.داۋلەتالين دەپۋ­تات­تار­دىڭ نازارىن ولارعا بەرىل­گەن ءار­بىر داۋىستىڭ ارتىندا ەڭ­بەك ادا­مى تۇرعاندىعىنا اۋدار­دى. سونى­مەن بىرگە ول جاڭا­دان سايلانعان دەپۋتاتتارعا كاسىپ­وداقتار فەدە­را­تسياسىنىڭ 2 ميل­ليون­عا جۋىق مۇشە­سىنىڭ اماناتىن جەت­­كىزىپ, بىرلەس­كەن قىزمەتتىڭ بىر­­قاتار باسىم با­عىتتارىن اتاپ ءوتتى. ولاردىڭ بار­لىعى كاسىپ­­وداقتار فەدەراتسيا­سىنىڭ «ادىلەت­تىلىك پەن دا­مۋعا – بىرلىكتە» سترا­تە­گيا­سىنا نەگىزدەلگەن. ء«بىزدىڭ ۇمىتكەر­لەر وزدەرىنىڭ سايلاۋالدى باعدارلا­ما­لارىنا فەدەراتسيانىڭ 26-سەزىندە قابىلدانعان 2020-2025 جىلدارعا ارنالعان ستراتە­گيا­سىنداعى مىندەتتەر مەن ولاردى جۇزەگە اسىرۋ جولدارىن نەگىز ەتىپ الدى.  بۇل قۇجات جۇمىسكەرلەردىڭ قۇقىقتارى مەن مۇددەلەرىن قورعاۋ ءۇشىن ءتيىمدى الەۋمەتتىك ارىپتەستىكتى دامىتۋ, جالاقى ماسەلەلەرىن شەشۋ, جۇمىس ورنىندا قاۋىپسىز جاعداي جاساۋ, كاسىپوداق جانە ەڭبەك زاڭناماسىن جەتىلدىرۋگە باعىتتالعان», دەدى ول.

كف توراعاسى زاڭ شىعارۋ مەن شە­شىم قابىلداۋ ساپاسىن ارتتىرۋ بويىنشا كۇش بىرىكتىرۋدى ۇسىن­دى. سونىمەن قاتار, ەڭبەك زاڭنا­ماسىن جەتىلدىرۋ, الەۋمەتتىك كودەكستى ازىرلەۋ, «قوعامدىق باقى­لاۋ تۋرالى» زاڭدى قابىلداۋ, «كاسى­پ­وداقتار تۋرالى» زاڭدى جاڭار­تۋ جانە حالىقارالىق ەڭبەك ۇيىمىنىڭ №102 جانە 131 كون­ۆەنتسيالارىن راتيفيكاتسيا­لاۋ بويىنشا بىرلەسكەن جۇمىستىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. «كاسىپ­وداقتار فەدەراتسياسى دەپۋتات­تار­مەن بىرگە «الەۋمەتتىك ارىپ­تەس­تىك تۋرالى» جاڭا زاڭ جوباسىن ازىرلەۋگە نيەتتى. قازىرگى الەۋ­مەت­تىك-ەكونوميكالىق جاعداي جۇ­مىس­كەر­لەردىڭ وكىلدەرى, جۇمىس بەرۋ­شىلەر­دىڭ وكىلدەرى مەن ۇكىمەت ارا­سىن­داعى قارىم-قاتىناستاردىڭ نەگىزگى قا­عي­داتتارىن جەتىلدىرىلگەن زاڭنا­مالىق دەڭگەيدە بەكىتۋدى تالاپ ەتەدى», دەدى س.داۋلە­تالين.

سونىمەن قاتار كاسىپ­وداق­تاردىڭ دەپۋتاتتىق كورپۋسپەن جالا­قىنى كوتەرۋ سالاسىنداعى بىر­لەسكەن جۇمىسى تۋرالى باستاما جا­ريالاندى. «ەڭ الدىمەن, ەڭبەككە قابىلەتتى حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ مي­نيمۋمىنا نەگىزدەلگەن ەڭ­بەكتى باعالاۋدان دامۋشى تۇتىنۋ ستان­دارتتارىنا كوشۋ تۇجىرىم­دا­ماسىن ازىرلەۋ, تۇتىنۋ سەبەتىنىڭ قۇرامىن جاڭارتۋ جانە وزىندىك قۇنىن ەسەپتەۋ قاجەت. ونىڭ ىشىندە جالاقىنى مىندەتتى جىلدىق يندەكستەۋ تۋرالى شەشىمدى قابىلداۋ ماڭىزدى. يندەكستەۋدى وسى جا­نە تاعى دا باسقا جولدارمەن قامتا­ماسىز ەتپەيتىن جۇمىس بەرۋ­شىلەر بۇل ارەكەتتەن جالتارادى, جۇمىس­شىلاردى «توناپ» قانا قويماي­دى, سونىمەن قاتار الەۋ­مەت­تىك شيەلەنىستى تۋدىرادى, ويتكەنى ولار «كەدەي جۇمىسكەر» ساناتىن قا­لىپتاستىرادى», دەدى كف توراعاسى.

قابىلدانعان زاڭدارعا بىر­لەس­كەن تالداۋ جۇرگىزۋ قاجەتتىلىگى دە ايتىلدى. س.داۋلە­تا­لين­­نىڭ اي­تۋىنشا, زاڭنىڭ نورما­لارى ەكونو­ميكاعا قالاي اسەر ەتە­تىنىن, ولار­دىڭ ەڭبەك ادامىن قا­لاي قورعاي­تى­نىن جانە ونىڭ ما­سە­لەلەرىن قالاي شەشەتىنىن تالداۋ قاجەت.

كف توراعاسى ءماجىلىس رەگلا­مەن­تىنە وزگەرتۋلەر ەنگىزۋ قاجەت دەگەن پىكىر ءبىلدىردى. وعان سايكەس ەڭبەك سالاسىنداعى زاڭ جوبالارى الدىن الا قارالۋى ءۇشىن الەۋمەتتىك جانە ەڭبەك قاتىناستارىن رەتتەۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق ۇشجاقتى كوميسسياعا جىبەرىلەر ەدى. كاسىپوداقتاردىڭ ەڭ ماڭىزدى الەۋمەتتىك-ەڭبەك ماسەلەلەرى بو­يىنشا زاڭشىعارۋشىلىق قىزمەتكە تولىققاندى قاتىسۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن كف باسشىسى دەپۋتاتتاردى كاسىپوداقتارعا زاڭنامالىق باستاما قۇقىعىن بەرۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە نازار اۋدارۋعا شاقىردى. «2007 جىلعى كونستيتۋتسيالىق وزگە­رىستەردىڭ جانە پروپورتسيونالدى سايلاۋ جۇيەسىنە كوشۋدىڭ ناتي­جەسىندە كاسىپوداقتار جوعار­عى زاڭ شىعارۋشى ورگاندا وكىل­دىك قۇقىعىنان ايىرىلدى. كاسىپ­وداقتارعا زاڭنامالىق باستاما قۇقىعىن بەرۋ الەۋمەتتىك ارىپ­تەستىكتىڭ تيىمدىلىگىن كوتەرە الادى جانە وسىلايشا جۇمىسكەرلەردىڭ الەۋمەتتىك جانە ەڭبەك قۇقىقتارى مەن مۇددەلەرىن قورعاۋدى ارتتىرادى. اقپارات ءۇشىن بىرەر مالىمەت كەلتىرەيىن, سايلاۋعا قاتىساتىن بارلىق پارتيا مۇشەلەرىنىڭ سانى شامامەن 1,5 ملن ادامدى قۇرايدى. ال ءبىر عانا كاسىپوداقتار فەدەراتسياسى ءوز قاتارىنا شامامەن 2 ميلليون ادامدى بىرىكتىرەدى», دەدى س.داۋلەتالين.

ول جۇمىسكەرلەردىڭ مۇددەلەرىن ءتيىمدى ىلگەرىلەتۋ ماقساتىندا ماجىلىستە كاسىپوداقتار فەدە­را­تسياسىنىڭ قولداۋىمەن ساي­لانعان دەپۋتاتتارمەن بىرگە فراك­تسياارالىق دەپۋتاتتىق توپ قۇرۋعا نيەتتى ەكەنىن مالىمدەدى. «ونىڭ قۇرامىنا كاسىپوداق قوزعالىسىمەن ىنتىماقتاستىقتى ماڭىزدى دەپ سانايتىن جانە ءوز قىزمەتىندە كاسىپ­وداقتاردىڭ پىكىرىن ەسكەرەتىن دەپۋ­تاتتار كىرۋى مۇمكىن. بۇل توپتى قۇرۋدىڭ باستى ماقساتى – الەۋ­مەتتىك-ەڭبەك جانە ونىمەن بايلا­نىستى ەكونوميكالىق جانە قوعام­دىق قاتىناستار سالاسىنداعى زاڭ­نامانى جەتىلدىرۋ», دەدى ساتى­بالدى داۋلەتالين. وسىنداي ىنتى­ماقتاستىققا قول جەتكىزۋ ءۇشىن كف توراعاسى پارتيالىق فراكتسيا­لارمەن, سونداي-اق سالالىق كاسىپ­وداقتار مەن ءماجىلىستىڭ ءپرو­فيلدى كوميتەتتەرى اراسىندا ىن­تىماق­تاستىق پەن ءوزارا ءىس-قيمىل تۋرالى كەلىسىم جاساسۋعا نيەتتى.

كاسىپوداقتار سونىمەن بىرگە جەر­­گىلىكتى دەڭگەيدە الەۋمەتتىك ارىپ­­تەستەرمەن بايلانىستى نى­عايت­پاق. س.داۋلەت­اليننىڭ ايتۋىن­شا, كاسىپوداقتار فەدەراتسياسى كاسى­پ­­وداق مۇشەلەرى قاتارىنان ساي­لانعان ءماسليحاتتار دەپۋتاتتارىنا كاسىپورىندار مەن ۇيىمداردىڭ قاراپايىم جۇمىسشىلارىنىڭ مۇددەلەرىنە جاۋاپ بەرەتىن ايماق­تاردى دامىتۋدىڭ ءتيىمدى ەكونو­مي­كالىق جانە الەۋمەتتىك باعدار­لا­مالارىن قابىلداۋدا ۇلكەن ءۇمىت ارتادى.

ءوز كەزەگىندە ءماجىلىس دەپۋتاتى ەرلان سايروۆ Nur Otan پارتياسى مەن كاسىپوداقتار فەدەراتسياسىنىڭ قاراپايىم قازاقستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقاتىن جاقسارتۋداعى ماق­سات­تارى سايكەس كەلەتىندىگىن اتاپ ءوتتى. وسى ۋاقىتقا دەيىن جام­­بىل وبلىسىنىڭ كاسىپوداق ورتالىعىن باسقارعان ءماجىلىس دەپۋتا­تى مەيرامبەك تولەپبەرگەن كاسىپ­وداقتار اراسىنان شىققان جوعارعى زاڭ شىعارۋشى ورگان  مەن جەرگىلىكتى وكىلدى ورگاندار دە­پۋتاتتارىنىڭ ايماقتارداعى الەۋمەتتىك-ەڭبەك قاتىناستارىن جاق­سارتۋداعى بىرلەسكەن جۇمى­سىنىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى. شىمكەنتتەگى پارتياىشىلىك پرايمەريزدەگى ىرىكتەۋدەن ءساتتى ءوتىپ, ءماجىلىس دەپۋتاتى بولىپ سايلانعان بەرىك بەكجانوۆ ءوزىنىڭ باستى ماقساتى الەۋمەتتىك-ەڭبەك سالاسىن دامىتۋ ءۇشىن ءتيىمدى زاڭ جوبالارىن ازىرلەۋگە جانە قابىلداۋعا قاتىسۋ ەكەنىن باسا ايتتى. بۇعان دەيىن قوستاناي وبلىسى كاسىپوداق ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى بولعان ءماجىلىس دەپۋتاتى ەكاتەرينا سمىشلياەۆا كاسىپوداقتاردىڭ بيلىكتىڭ بارلىق دەڭگەيلەرىندەگى وكىلدىگىنىڭ جوعارى جەتىستىكتەرىن ءسوز ەتتى. ءبىلىم جانە عىلىم قىزمەتكەرلەرىنىڭ سالالىق كاسىپوداعىنىڭ وبلىستىق فيليالىن باسقارعان, قىزىلوردا وبلىسى ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى گۇلنار ەسقاليەۆا بيۋد­جەت­­تىك سالا قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن جالا­قىنى بىرتىندەپ كوتەرۋ­دىڭ ماڭىز­دى­لىعىنا نازار اۋدا­رىپ, ولاردى شەشۋگە ءوز  دەڭ­گەيىندە باستاماشىلىق جاساي­تى­نىن جەتكىزدى. پاۆلودار قالا­سى ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى, «ىن­تىماق» شاعىن جانە ورتا بيزنەس قىزمەتكەرلەرىنىڭ سالالىق  كا­سىپوداعى» قب پاۆلودار وبلىسى بويىنشا فيليالىنىڭ اتىنان گۇلزيرا اتاباەۆا «بۇل سايلاۋدىڭ بۇرىنعىلارىنان وزگەشەلىگى – ايەلدەر مەن جاستارعا ارنايى كۆوتا بەرىپ, قولداۋ بولدى. سايلاۋ پروتسەسىندە كاسىپوداق ۇيىمىنداعى جۇمىس تاجىريبەمىز وسى جولدى ابىرويمەن ءجۇرىپ وتۋدە ۇلكەن كومەك بولدى», دەدى.

قاراعاندى وبلىسى كومىر وندىرۋشىلەرىنىڭ «قورعاۋ» جەر­گىلىكتى كاسىپوداعىن باسقارعان شاحتينسك قالالىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى ەۆگەني بۋسلاەۆ كومىر ونەركاسىبى جۇمىسكەرلەرىنىڭ اماناتىن ورىنداۋ جوسپارى تۋرالى ايتتى. «بۇگىنگى كۇنى كەنشىلەردى الاڭداتىپ وتىرعان ەكى نەگىزگى ماسەلە بار. ونىڭ ءبىرىنشىسى – ەلدەگى زەينەتاقى زاڭناماسىنداعى زياندى وندىرىستەگى جۇمىسشىلاردىڭ مەر­زىمىنەن بۇرىن زەينەتكەرلىككە شىعۋىنا قاتىستى وزگەرىستەر. 63 جاسقا دەيىن شاحتادا جۇمىس ىستەۋ وتە قيىن ەكەنىن ءبارى دە بىلەدى. كەلەسى ماسەلە – مۇگەدەك كەنشىلەر جار­دەماقىسىنىڭ مولشەرى مەن مەرزىمى بويىنشا ءتيىستى زاڭنا­ما­لارعا وزگەرىس ەنگىزۋ. ءبىزدىڭ كاسىپ­وداقتىڭ وسى ماسەلەلەردى شەشۋگە ارنالعان ۇلكەن بازاسى بار. ءبىز وسى باعىتتاعى  جۇمىسىمىزدى بىرلەسىپ جالعاستىرامىز دەپ سەنەمىن», دەدى دەپۋتات.