بيىلعى قاڭتار ايىنىڭ العاشقى ونكۇندىگىندە جامبىل وبلىسىنىڭ اۋماعىندا قالىڭ قار جاۋىپ, ايازداتقان ەدى. وتكەن جەلتوقسان ايى دا سولاي بولعان. بىراق وڭىردە كەيىن اۋا رايى كۇرت وزگەرىپ, كۇن بىردەن جىلىپ سالا بەردى. الايدا مامانداردىڭ ايتۋىنشا, كوكتەمنىڭ كوكوزەك شاعىنداي اسەر بەرەتىن كۇن رايىنىڭ قۇبىلمالى قۇبىلىسى ايماقتا اپاتتى جاعداي تۋدىرۋى مۇمكىن.
وبلىستىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىنىڭ باستىعى ەرمەك مومباەۆتىڭ ايتۋىنشا, وبلىس اۋماعىندا سۋ باسۋ قاۋپى شۋ, تالاس جانە اسا وزەندەرىنىڭ ارنالارىندا سۋ دەڭگەيىنىڭ كوتەرىلۋىنەن جانە تاۋ بوكتەرىندەگى ەلدى مەكەندەردە ەرىگەن قار مەن جاڭبىر سۋلارىنان بولۋى ىقتيمال. بۇگىندە ءتيىستى مەكەمەلەر تاراپىنان اپاتتىڭ الدىن الۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتقانىمەن, قالىپتاسقان جاعداي كوپشىلىكتى الاڭداتىپ وتىر.
ەرمەك مومباەۆ وبلىستىڭ ەلدى مەكەندەرى مەن شارۋاشىلىق نىساندارى ءۇشىن قاۋىپ ءتوندىرۋى ىقتيمال «تەرىس-اششىبۇلاق», «تاسوتكەل», «قاقپاتاس», «اقكول», «ىنتالى», «قاراقوڭىز» جانە قىرعىز مەملەكەتىنىڭ اۋماعىندا ورنالاسقان «كيروۆ» سياقتى 14 سۋ قويماسى بار ەكەنىن ايتتى. «اتالعان سۋ قويمالارىنىڭ بوگەتتەرى بۇزىلعان جاعدايدا 234 مىڭنان استام تۇرعىنى بار 72 ەلدىمەكەندى سۋ باسۋ قاۋپى تۋىنداۋدا. قازىر سۋ باسۋى مۇمكىن 38 ەلدى مەكەن انىقتالدى», دەيدى ول. اتاپ ايتقاندا, جامبىل اۋدانىنىڭ جاسوركەن, قىزىلقاينار اۋىلدارى مەن «مايسكوە» ساياجاي القابى, بايزاق اۋدانىنىڭ قوستوبە, سارىكەمەر اۋىلدارى مەن «زدوروۆە» ساياجاي القابى, جۋالى اۋدانىنا قاراستى اقتوبە, كۇركۇرەۋ-سۋ, قوڭىرتوبە اۋىلدارى, تالاس اۋدانىنىڭ اقكول, ويىق, كوشەك باتىر جانە ءۇشارال اۋىلدارى, سارىسۋ اۋدانىنىڭ جاڭاتاس قالاسى جانە ساۋداكەنت, دوسبول اۋىلدارى, ت.رىسقۇلوۆ اۋدانى اۋماعىنداعى كوكدونەن, كامەنكا, تەرەڭوزەك, ماماي-قايىڭدى, ءابجاپپار اۋىلدارى, مەركى اۋدانىنىڭ مەركى, كەڭەس, اقەرمەن, اقجول اۋىلدارى, قورداي اۋدانىنىڭ قالعۇتتى, قاراساي باتىر, ءالجان انا, ماسانشى اۋىلدارى, شۋ اۋدانىنىڭ اقسۋ, ورازالى, جاڭاجول, بەلباسار اۋىلدارى مەن مويىنقۇم اۋدانىنىڭ مويىنقۇم جانە جامبىل اۋىلدارى اتالعان 38 ەلدى مەكەن تىزىمىنە كىرىپ تۇر. ماسەلەن, وسىدان ەكى جىل بۇرىن ت.رىسقۇلوۆ اۋدانىنىڭ تەرەڭوزەك اۋىلىندا كۇتپەگەن جەردەن سۋ تاسقىنى بولىپ, جەرگىلىكتى جۇرتشىلىقتى توبەدەن جاي تۇسكەندەي قىلعان. الاتاۋدىڭ ەتەگىنەن بەرى قاراي ەرىگەن قار اۋىل ىشىندەگى سايدىڭ ىشىمەن گۇرىلدەپ اعىپ, ەل ەسىندە ۇرەيلى وقيعا رەتىندە قالعان. سونىمەن قاتار سوڭعى 5 جىل ىشىندە سۋ تاسقىنى مەن جەراستى سۋىنىڭ كوتەرىلۋىنە بايلانىستى 7 وقيعا ورىن العان. توتەنشە جاعداي سالدارىنان قورداي, جامبىل جانە ت.رىسقۇلوۆ اۋداندارىندا 104 تۇرعىن ءۇيدىڭ اۋلاسى, 25 تۇرعىن ءۇيدىڭ عيماراتى سۋ استىندا قالعان جانە جامبىل اۋدانىنان وتەتىن رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار اۆتوكولىك جولىنىڭ 515 شاقىرىمىندا سۋ جول جاعاسىنا شىعىپ, قاۋىپ توندىرگەن ەدى. سونداي-اق جۋالى اۋدانىنىڭ اۋماعىنداعى «قوڭىرتوبە» كولىنىڭ جانە تالاس اۋدانىنداعى «اقكول» كولىنىڭ دامبالارىنىڭ زاقىمدانۋ قاۋپى تۋىنداعان. جۋىردا عانا تالاس اۋدانى اۋماعىنداعى تاۋ بوكتەرىندە جاۋىن-شاشىننىڭ ءجيى جاۋعانى جانە قاردىڭ ەرىگەنى سالدارىنان مايتوبە اۋىلىنان 1 شاقىرىم جەردە, «تاراز-قاراتاۋ» وبلىستىق ماڭىزى بار اۆتوجولدىڭ 75 شاقىرىمىندا ەرىگەن قاردىڭ سالدارىنان سۋ تاسقىنى بولدى. ابىروي بولعاندا ەلدى مەكەندەردى سۋ باسقان جوق. ال ءوڭىردىڭ كوپتەگەن اۋداندارى مەن اۋىلدارى تاۋلى ايماقتارعا جاقىن ورنالاسقانىن ەسكەرسەك, قاۋىپتىڭ ەسەلەپ ارتاتىنى ءسوزسىز. كوپشىلىكتى دە وسى ءبىر كۇرمەۋى قيىن ماسەلە تولعاندىرادى.
«جامان ايتپاي, جاقسى جوق», ەگەر تابيعاتتىڭ توسىن مىنەزى تۇتقيىلدان تاپ بەرسە, ءوڭىردىڭ الەۋەتى بۇعان قانشالىقتى جەتەدى؟ ەرمەك مومباەۆتىڭ ايتۋىنشا, سۋ تاسقىنى قاۋىپ-قاتەرىن ازايتۋ ماقساتىندا 26 ۋچاسكەدە جاعالاۋدى قورعاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ جوسپارلانعان. ال 2017-2020 جىلدارى جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 192,2 ميلليون تەڭگە ءبولىنىپ, 25 نىسانداعى جۇمىستار تولىعىمەن اياقتالعان.
الايدا جوسپارلانعان ءىس-شارالاردى ىسكە اسىرۋدا تاراز قالاسىندا, سونداي-اق جامبىل جانە بايزاق اۋداندارىنىڭ ەلدى مەكەندەرىندە سۋ باسۋ قاۋپىنىڭ الدىن الۋ ءۇشىن «تالاس» وزەنىندە 25 شاقىرىم قاشىقتىقتا جاعالاۋدى بەكىتۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋگە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن سۇراتىلعان 3 ميلليارد 410 ميلليون تەڭگە بولىنبەگەن. بۇل – قيىندىق تۋدىرىپ تۇرعان ماسەلە.
قازىر «شۋ-تالاس باسسەيندىك ينسپەكتسياسى جانە «قازسۋشار» رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك كاسىپورنىنىڭ فيليالى «تاسوتكەل» جانە «تەرىس-اششىبۇلاق» سۋ قويمالارىنان سۋ اعىزۋ مونيتورينگىن جۇرگىزۋدە. سونداي-اق شۋ-تالاس باسسەيندىك ينسپەكتسياسى قىرعىز رەسپۋبليكاسىنىڭ سۋ شارۋاشىلىعى جانە مەليوراتسيا دەپارتامەنتىمەن بىرلەسە ءىس-قيمىل جۇرگىزۋدە. «سۋ تاسقىنى سالدارىن جويۋ ءۇشىن جۇمىلدىرىلاتىن كۇشتەر مەن قۇرالدار توپتاماسىنىڭ قۇرامىندا 631 ادام, 53 بىرلىك تەحنيكا, 10 ءجۇزۋ قۇرالدارى مەن 41 موتوپومپا جاساقتالدى», دەيدى ەرمەك مومباەۆ.
جامبىل وبلىسىنىڭ اۋماعىنا كوكتەم ەرتە كەلەدى. الايدا قىرۋار قارجى ءبولىنىپ, قانشاما شارۋا اتقارىلسا دا, وڭىردە بيىل دا سۋ تاسقىنىنىڭ قاتەرى تۋىنداپ تۇر. جاۋاپتى باسشىلاردىڭ سوزىنە قاراعاندا, ءبارى دە ساقاداي-ساي ءازىر تۇر. بىراق تابيعاتتىڭ ءتىلسىز قۇبىلىسىنا داۋا جوق. سوندىقتان قىراعىلىقتى كۇشەيتىپ, ادام مەن تەحنيكا كۇشىن ارتتىرۋ كەرەك-اق.
جامبىل وبلىسى