قازاقستاندىقتار ەلباسىمىزدىڭ قىرعىزستانداعى احۋالدى تۇراقتاندىرۋعا قوسقان ۇلەسىن وسىلاي باعالاۋدا
شىركىن, قىرعىز ەلىم-اي!
مەن – قىرعىز بەن قازاقتىڭ مۋزىكاسىن تەل ەمىپ, ءان-جىرىن, ادەبيەتىن جان-جۇرەگىمە انا ءسۇتىندەي دارىتقان جانمىن. قىرعىزدىڭ كورنەكتى اقىنى سوورانباي جۋسۋەۆتىڭ ءبىزدىڭ ەكى ەلدىڭ قانداستىعى, باۋىرلاستىعى جايلى ءبىر تەرەڭ تولعانىستى ولەڭىندە: “قىرعىز وزسا – ول قازاقتىڭ وزعانى! قازاق جەڭسە –ول قىرعىزدىڭ جەڭگەنى”, دەگەن اسقاق سەزىمدى پاتەتيكالى ءسوزى بار. بۇل سوزگە قازاق پەن قىرعىز بالاسى بىردەي تەبىرەنەدى. ويتكەنى, ءبىزدىڭ تۋىستىعىمىزدىڭ تامىرى ىقىلىم زامانداردىڭ كوز جەتپەيتىن تەرەڭ تۇكپىرىندە جاتىر. ەكى حالىق تۇيەنىڭ قوس وركەشىندەي, اسىل ارۋدىڭ قوس بۇرىمىنداي, ماڭدايداعى ەكى كوزدەي, دومبىرانىڭ قوس ىشەگىندەي ءبىر-بىرىنەن اجىراماي, تاريحتىڭ قيلى-قيلى كەزەڭىندە بىرگە جاساپ, مەحناتتى دا بىرگە شەگىپ, ەرلىكتى دە بىرگە كورسەتىپ, اسقار تاۋلارىمىز بەن بايتاق دالالارىمىزدىڭ ءتورىندە قاتار كەلە جاتىر. ءبىز – تاعدىرلاسپىز. وسى جاقىندىق ادەبيەت الەمىندە تەڭدەسى جوق “ماناس” جىرىنداعى داۋىلپاز باتىرلار مەن تاريحي جەرلەرىمىزدىڭ ءبار-ءبارى قىرعىز بەن قازاققا ورتاق رۋح ەكەندىگى... كەشەگى ءبىر زامانداردا ءسۇيىنباي مەن قاتاعاننىڭ, جامبىل مەن توقتوعۇلدىڭ, كەنەن مەن اتايدىڭ, احمەت جۇبانوۆ پەن ابىلاس مالدىباەۆتىڭ, كۇلاش بايسەيىتوۆا مەن ساارا كيىزباەۆانىڭ, مۇحتار اۋەزوۆ پەن شىڭعىس ايتماتوۆتىڭ, ءسابيت مۇقانوۆ پەن االى توقومباەۆتىڭ... بۇلاردان بەرىرەك ء–سۇيمەنقۇل شوقموروۆ پەن نۇرماحان ءجانتوريننىڭ, شاكەن ايمانوۆ پەن بولوت شامشيەۆتىڭ, بەكەن جىلىسباەۆ پەن توقتونالى سەيتاليەۆتىڭ قىلاۋ تۇسپەيتىن عاجايىپ دوستىعى – ەكى حالىقتىڭ ۇلى بىرلىگى, ىنتىماعىنىڭ بەلگىسىندەي جۇرەگىمىزدى سۇلۋ اندەي تەربەيتىن اسقاق سەزىم. ەكى ەل ءبىرى ءۇشىن ءبىرى ءسۇيىنىپ, ءبىرى ءۇشىن ءبىرى نامىس وتىنا كۇيەدى. بۇل دا وسى كۇنگە دەيىن رۋحىن تۇسىرمەي كەلە جاتقان قۇدىرەتتى سەزىم!
مەن قىرعىز ەلىندە ءجيى بولامىن. قازاق ءانىن قالاي زەرتتەسەم, قىرعىز انىنە دە سونداي ىنتىق كوڭىل قويىپ, زەردەلەپ جۇرەمىن. قانداي قۇدىرەت ەكەنىن بىلمەيمىن, قىرعىزدىڭ اسقار تاۋلارى مەن جاسىل جايلاۋلارىندا, مارجانداي مولدىرەگەن ىستىقكولىندە بولعان كۇندەرىمدە المەعايىپ ءان شىعارا قالسام, ول ءدايىم قىرعىز اۋەزى بولىپ سىزىلادى. وعان ايقىن مىسال – شىڭعىس ايتماتوۆتىڭ ء“جاميلا”, “شىنارىم مەنىڭ, شىرايلىم مەنىڭ”, “قوش, گۇلسارى” پوۆەستەرى بويىنشا “دانياردىڭ ءانى”, ء“جاميلانىڭ ءانى”, “اسەل”, “اسىلىم”, ء“بيبىجان”... قىرعىز تاقىرىبىنا جازعان “قايتا ورالعان ءان” اتتى پوۆەسىم نەگىزىندە “ايناگۇل” اندەرىن, قىرعىز بەن قازاقتىڭ تۋىستىعى لەيتموتيۆ بولعان “قوش بول, ۆالس”, “كەرتولگوو”, “تاڭعاجايىپ ماحاببات”... مىنە, وسى كوركەم شىعارمالارىمنىڭ ءبار-ءبارى ەڭ الدىمەن قىرعىزشا شىرقالىپ, قىرعىزشا كىتاپ بولىپ شىعىپ, ەكى حالىقتىڭ بىردەي رۋحاني دۇنيەسىنە اينالدى. مەرەيىمدى كوتەرگەن اتاقتاردى دا ەڭ الدىمەن قىرعىزداردان الدىم. سوندىقتان, قىرعىز ەلى –ماعان ءوز ەلىمدەي ەڭ سۇيىكتى ەل. قىرعىزدىڭ بەدەلى, مەرەيى كوتەرىلىپ جاتسا, مەن دە كوتەرىڭكى كوڭىلدە ءجۇرەمىن. قىرعىزدىڭ قاباعىنا كىربىڭ تۇسسە, مەنىڭ دە جۇرەگىم اۋىرادى. كەشەگى ءبىر كۇندەرى كەڭەس وداعى تاراپ, ءار رەسپۋبليكا ءوزىنىڭ دەربەستىگى مەن تاۋەلسىزدىگىنە قولى جەتىپ جاتقاندا, بۇل تاريحي ۇلى جەڭىس باياندى بولسا ەكەن, ونىڭ باقىتى مەن ىرزىعىن بىرگە كورسەك, دەپ شاتتاندىق.
امال نە, سوڭعى 19 جىل ىشىندە قىرعىزدىڭ مەملەكەت بولىپ نىعايا الماي, سوعان وراي حالىقتىڭ ءال-اۋقاتى, جاعدايىنىڭ اۋعان تۇيە جۇگىندەي تۇزەلمەي كەلە جاتقانى كۇيزەلتەدى, ارينە. ءبىر ەمەس, ەكى پرەزيدەنتى ەلدىڭ سەنىمىن اقتاي الماي, بۇگىندە قىرعىز بالاسى تاعدىردىڭ تالكەگىنە ءتۇستى. وسى وتە اۋىر كەزەڭدە قىرعىز ەلىنە ءار كەز ءبىزدىڭ ەلباسىنىڭ جان-جاقتى كومەگى, كەيبىر وقىس جاعدايلاردان دەر كەزىندە, سىن ساعاتتا ساقتاندىرىپ, قىزعىشتاي قورعاپ, حالىقارالىق مامىلەدە كەمەڭگەرلىك ىقپال كورسەتىپ, اراعا ءتۇسىپ, ماسەلەنى باتىل شەشۋى بۇكىل الەمدە قازاقستاننىڭ زور بەدەلىن تانىتىپ كەلەدى. بۇعان ەڭ الدىمەن قىرعىز ەلى ءدان ريزا. وسى ءبىر جىلداردا ابدەن جاداپ-جۇدەپ, قاجىعان ەل ەكى رەت رەۆوليۋتسيا جاسادى. ەسىل ەل ەكى رەت ب ۇلىنشىلىككە ۇشىرادى. كۇنكورىس الەگىمەن تەنتىرەگەن قىرعىزدىڭ ۇل-قىزى قازاقستاندا, رەسەيدە ءجۇر. بىزدە ەڭبەك ەتىپ جاتقان سول قىرعىزداردىڭ جاعدايى, قۇدايعا ءشۇكىر, البەتتە جاقسى. ولاردى قازاق باۋىرى توسىرقامايدى, شەكەسىنەن شەرتپەيدى, شەتتەتپەيدى, قايتا قولتىعىنا تارتىپ, بالە-جالەدەن ساقتايدى. وڭالماي قويعان جاعدايدىڭ تاعى ءبىر اۋىر كۇندەرى بيىلعى ءساۋىردىڭ العاشقى اپتاسىندا باستالىپ ەدى, بۇل قاسىرەتتى وقيعاعا قازاق حالقىنىڭ دا جان-جۇرەگى سىزداپ, مۇنداي سۇمدىق ەندى قايتالانباسا ەكەن دەگەن نيەتتە وتىر. ەل ءۇمىتىن اقتاماعان پرەزيدەنت قىزمەتتەن تايعان بەي-بەرەكەت كۇندەردە ازامات سوعىسى باستالىپ كەتەتىندەي قاتەرلى ءسات تۋىپ, ەلدىڭ يمانىن ءۇيىردى.
مىنە, وسى ءبىر ۇرەيلى جاعدايدا ەلباسىمىز ن.نازارباەۆتىڭ رەسەي پرەزيدەنتى د. مەدۆەدەۆ, اقش پرەزيدەنتى ب. وبامامەن كەڭەسىپ, مامىلە ءتۇزىپ, قىرعىزستانداعى قيىن جاعدايدى قالىپقا كەلتىرۋدەگى جويقىن ارەكەتى ءدال قازىر الەم جۇرتىنىڭ نازارىن ەرەكشە اۋدارىپ وتىر. بۇل ىقپال, وزىمەن كەتسىن, قىرعىزستاندى اۋعانستاننىڭ تراگەدياسىنان امان ساقتاپ قالدى. ەل بىرلىگىن وسىلايشا تۇزەتۋگە بارىن سالىپ, باسسىز قالعان قىرعىز مەملەكەتىنە جان-جاقتى كومەك كورسەتۋى تەڭدەسى جوق تاريحي وقيعا رەتىندە باعالانۋدا. ءبىزدىڭ پرەزيدەنتىمىزدىڭ جۇلدىزى ەرەكشە جارقىرادى. وعان قازاقستان جۇرتشىلىعى دا ءتانتى دەپ ويلايمىن. ەلباسىنىڭ وسى ءبىر بيىك بەدەلى قازاقستاننىڭ ەقىۇ-داعى توراعالىق مەرەيىن كوتەرگەن بەدەل بولدى.
مەن قازاقستاننىڭ كوپ ازاماتتارىنىڭ ءبىرى رەتىندە قىرعىز حالقىنىڭ باسىنا تۇسكەن وسىنداي ءبىر قيىن كۇندەردە قازاق حالقىنىڭ باۋىرلاستىعىن تاعى دا ءبىر ەرەكشە تانىتقان, ونى كوزىنىڭ قاراشىعىنداي قورعاپ, قىرعىز مەملەكەتىنە جان-جاقتى كومەك كورسەتىپ, ساياسي-الەۋمەتتىك جاعدايىن رەتتەۋگە بار مۇمكىندىكتى جاساپ, سونى ءجىتى قاداعالاپ وتىرعان ەلباسىنىڭ كەمەڭگەرلىگىنە ءدان رازىلىعىمدى وسى ءبىر لەبىزىممەن بىلدىرگىم كەلەدى.
قىرعىز حالقىنا بار ساتتىلىكتى تىلەيمىن. اۋىر كۇندەر ەندى قايتالانباسىن. مەن-داعى قىرعىز اقىنى سوورونباي جۋسۋەۆ سەكىلدى تەبىرەنىپ, “قازاق وزسا – ول قىرعىزدىڭ وزعانى”, دەيمىن!
ءىليا جاقانوۆ, قازاقستان مەن قىرعىزستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, ش.ايتماتوۆ اتىنداعى حالىقارالىق سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, قىرعىزستاننىڭ “دانەكەر” وردەنىنىڭ يەگەرى.
اتىراۋ.
قىرعىزستانداعى توڭكەرىس: سەبەپتەرى مەن سالدارلارى
الماتىدا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى جانىنداعى ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىندا “قىرعىزستانداعى توڭكەرىس: سەبەپتەرى مەن سالدارلارى” اتتى ءدوڭگەلەك ۇستەل بولىپ ءوتتى. قازاقستانمەن كورشىلەس ورنالاسقان باۋىرلاس ەل – قىرعىزستاندا ورىن العان قايعىلى وقيعا ورتالىق ازيا جانە تمد ەلدەرىنىڭ قالىڭ جۇرتشىلىعىن قاتتى الاڭداتىپ وتىرعاندىعىن اتاپ ايتقان ءجون. مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قىرعىزستانداعى اۋىر احۋالدى اقش پەن رەسەي مەملەكەتتەرى, سونداي-اق الدىڭعى قاتارلى الەمدىك دەرجاۆالاردىڭ باسشىلارىمەن جانە حالىقارالىق ۇيىمدار وكىلدەرىمەن وتكىزىلگەن كەزدەسۋلەردە كەڭىنەن تالقىلاعان بولاتىن. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قىرعىزستانداعى كۇردەلى جاعدايدى رەتتەۋگە قوسقان ۇلەسى الەمدىك دەڭگەيدەگى بەدەلدى ساياساتكەرلەر تاراپىنان تانىلدى.
– كورشىلەس ەلدەگى قايعىلى وقيعا ساياساتكەرلەر مەن قالىڭ جۇرتشىلىقتىڭ قاتتى قوبالجۋى مەن الاڭداۋشىلىعىن تۋعىزىپ قانا قويماي, سونىمەن بىرگە, بۇل جاعدايعا سالماقتى ساراپتامالىق ءارى ءادىل باعا بەرىلۋىن جانە ساۋاتتى تالداۋ جاسالۋىن دا تالاپ ەتەتىندىگى ءسوزسىز. سوعان وراي, “قىرعىزستانداعى توڭكەرىس: سەبەپتەرى مەن سالدارلارى” اتتى دوڭگەلەك ۇستەلدى ءوتكىزۋدەگى ەڭ نەگىزگى مىندەت جانە ەڭ باستى ماقسات – قىرعىزستاندا قالىپتاسقان اعىمداعى احۋالدىڭ الەۋمەتتىك-ساياسي سيپاتىن بەلگىلەۋ, – دەدى ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى بولات سۇلتانوۆ.
بەاتا ەشمەنتتىڭ پىكىرىنشە, 2005 جىلعى ناۋرىز ايىنداعى قىرعىزستانداعى جاعدايدى “رەۆوليۋتسيا” دەپ ايتۋدىڭ قاجەتتىلىگى جوق. سەبەبى, رەۆوليۋتسيا – جۇيەنىڭ الماسۋىن بىلدىرەدى, ال مۇندا تەك قانا تۇلعالار اۋىسۋى عانا جالعاسۋدا. وكىنىشكە قاراي, ولار بيلىكتە سول وزدەرىنىڭ الدىنداعىلاردىڭ ساياساتىن جالعاستىرۋدا. جاسىراتىنى جوق, سوناۋ 90-شى جىلدارى باتىستاعىلار قىرعىزستاندى ورتالىقازيالىق شۆەيتساريا رەتىندە قابىلدايتىن, ال ءبۇگىندە بۇل كوزقاراسقا كولەڭكە تۇسكەن سياقتى. قىنجىلارلىعى – اقاەۆ بيلىگىنەن كەيىن ارادا وتكەن بەس جىلدا قىرعىزستاندا ەشقانداي وڭدى وزگەرىستەردىڭ ورىن الماۋى, تاعى دا جانجالعا, داۋ-دامايعا, ادام ولىمىنە ۇلاسۋى باكيەۆ بيلىگىنىڭ بەت-پەردەسىن اشىپ كورسەتكەندىگىن جيىنعا قاتىسۋشى عالىمدار مەن ساراپشىلار كەڭىنەن قوزعادى. سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ, ءوز توڭىرەگىنە تەك تۋعان-تۋىستارىن جيناقتاۋدىڭ سوڭى بيلىك باسىنداعى باكيەۆكە قارسى جاڭا الەۋمەتتىك جارىلىستىڭ پايدا بولۋىنا اكەلىپ سوقتى, دەدى ولار.
مەملەكەتتىك جانە تاۋەلسىز عىلىمي-تالداۋ مەن ساراپتامالىق ۇيىمدار وكىلدەرى, الماتى قالاسىنداعى جەتەكشى جوعارى وقۋ ورىندارى وقىتۋشىلارى ءوز كەزەگىندە قىرعىزستانداعى توڭكەرىستىڭ وزەگى – ەلدەگى الەۋمەتتىك احۋالدىڭ تومەندەۋىندە جاتقاندىعىن جوققا شىعارمادى. الايدا, 2005 جىلعى ناۋرىز وقيعاسىنىڭ ءوزى مەملەكەتتىڭ دامۋىن بىرنەشە جىلعا ارتقا شەگەرگەندىگىن ەسەپتەن شىعارۋدىڭ, ودان ساباق الماۋدىڭ سالدارى ءبۇگىنگى كۇنى تاعى دا وسىنداي قايعىلى جاعدايعا ۇشىراتىپ وتىرعانىن كورمەۋ مۇمكىن بە؟ مەملەكەت ەكونوميكاسى مەن ساياساتىن رەفورمالاۋ جونىندەگى ارەكەت بۇدان بەس جىل بۇرىن دا ءساتسىز اياقتالعان ەدى.
سوڭعى بەس جىلدا التى پرەمەر-مينيستر ورنىن اۋىستىرىپ, ەلدەگى جاپپاي جۇمىسسىزدىق تۇرعىنداردىڭ كوپشىلىگىن قازاقستان مەن رەسەيدەن كۇنكورىس ىزدەۋگە ءماجبۇر ەتكەندىگى, ارينە, قىنجىلارلىق جاعداي. “حالىقارالىق قاۋىمداستىقتىڭ جانە ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمى توراعاسى رەتىندە قازاقستاننىڭ بارلىق كۇشى مەن كومەگى مىندەتتى تۇردە قىرعىزستانداعى اۋىر جاعدايدى تۇراقتاندىرىپ, قالپىنا كەلتىرۋگە باعىتتالماق. ءبىزدىڭ مەملەكەتىمىز ءاردايىم بەيبىت ءبىتىمگەرشىلىككە مۇددەلى. ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-ءدىڭ حالىقارالىق قاتىناستار فاكۋلتەتىنىڭ دەكانى كارىبجان شاكىروۆتىڭ ەسەپتەۋىنشە, “كورشى ەلدەگى حالىقتىڭ نارازىلىعى مەن بيلىكتىڭ ءالسىزدىگىن سول ۋاقىتتا بارىنەن بۇرىن قىلمىستىق توپتار پايدالانىپ, ءوز مۇددەسىنە وراي شەشكەن”. شىن مانىسىندە دە, توڭكەرىسكە قاتىسقانداردىڭ شابۋىلدى بىردەن باس پروكۋراتۋرا, سالىق پوليتسياسى, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى عيماراتتارىنان باستاپ, ونداعى قۇجاتتاردى, ءمالىمەتتەر بازاسىن ورتەپ, عيماراتتاردىڭ كۇل-تالقانىن شىعارۋى سوعان تولىق دالەل بولا الادى.
ەندى ولار, ياعني قىلمىسكەرلەردىڭ بارلىعى وزدەرى جاساعان قىلمىستارعا قاتىستى ناقتى دەرەكتەردى جويىپ, “تازالانىپ” شىعا كەلگەن! ەندى ۇكىمەت باسىنا كەلگەن وپپوزيتسيا وكىلدەرى بولسا, وقيعانىڭ مۇنداي بەتبۇرىس الىپ, قىلمىستىق ەلەمەنتتەردىڭ وزدەرىنىڭ كولەڭكەلى ءىس-ارەكەتتەرىنىڭ ايعاقتارىن جويىپ, كوزدەگەن ماقساتتارىنا جەتەتىندىگىنە دايىن بولماعان ەدى. ءسوز رەتى كەلگەندە اتاپ ايتارلىق تاعى ءبىر ءجايت, كوپۇلتتى مەملەكەتتەگى ەتنوسارالىق كەلىسپەۋشىلىككە بايلانىستى. كەزدەسۋدە قاتىسىپ, ءوز پىكىرىن بۇكپەسىز ءبىلدىرۋشىلەر قىرعىزستاندا بيلىك ءۇشىن كۇرەسۋشى جەكەلەگەن ساياسي قايراتكەرلەر ەتنوسارالىق كەلىسپەۋشىلىكتى پايدالانۋ مۇمكىندىگىن دە جوققا شىعارماعاندىعىن باياندادى.
قسزي ديرەكتورى بولات سۇلتانوۆ بۇل ورايدا كوپشىلىك نازارىن اۋداراتىن قىزىقتى مالىمەتتەردى كەلتىردى.
انىعىراق ايتقاندا, قىرعىزستاننىڭ وڭتۇستىك ايماعىندا تۇراتىن حالىقتىڭ كوبىرەك بولىگىن ەتنوستىق وزبەكتەر قۇرايدى. ءسويتىپ, جالالاباد جانە وش وبلىستارىندا ءار ۋاقىت وتكەن سايىن وزبەك تىلىنە رەسمي مارتەبە بەرۋ تۋرالى ۇندەۋلەر ەستىلۋدە. سوندىقتان دا, ساراپشىلار وسىنىڭ نەگىزىندە ەتنوسارالىق شيەلەنىستەردىڭ تۇتانۋ قاۋپى بار ەكەندىگىن دە ەسكەرتەدى. بۇل جاعدايدا قازاقستاننىڭ ءتالىمى ونەگە تۇتارلىق. وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ كەيبىر اۋداندارىندا 52 پايىزدان 64 پايىزعا دەيىن وزبەكتەر تۇرادى. سونىمەن بىرگە, الماتى وبلىسىنىڭ ۇيعىر اۋدانىندا دا تۇرعىنداردىڭ 56 پايىزىن ۇيعىرلار قۇرايدى. دەگەنمەن, مەملەكەتتىڭ تەرەڭنەن ويلاستىرىلعان ۇلتارالىق ساياساتىنىڭ ناتيجەسىندە ولاردىڭ ءبارى تۇگەلدەي دەرلىك ۇلتتىق داستۇرلەرىن ساقتاپ, مادەنيەتىن دامىتۋدا. ورتا ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردە بالالار ءوزىنىڭ تۋعان تىلىندە وقۋعا ءمۇمكىندىگى بار. مۇنىڭ بارلىعى كورشىلەس ەلدە ورىن العان قايعىلى جاعدايدىڭ مەملەكەتىمىزگە جات جانە وعان مۇلدەم نەگىز جوق ەكەندىگىنىڭ تاعى ءبىر ايقىن كەپىلى دەسە دە بولادى.
قازاقستان مەن قىرعىزستان مەملەكەتتەرىندەگى دامۋ مودەلدەرى مۇلدە بولەك جانە ۇقساستىعى دا جوق, سول سەبەپتەن دە مەملەكەتىمىزدەگى تۇراقتىلىق دەڭگەيى جوعارى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سارابدال ساياساتى, تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارى “اۋەلى – ەكونوميكا, سودان سوڭ – ساياسات” ۇستانىمىنىڭ حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن, الەۋمەتتىك جاعدايىن جاقسارتۋعا داڭعىل جول اشقاندىعى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. بۇل ورايدا ساياسي قاتەلىكتەردىڭ, ەلدىڭ قامىنان گورى جەكە باستىڭ كۇيىن كۇيتتەۋدىڭ سوڭى قىرعىزستاننىڭ ەكس-پرەزيدەنتى ق.باكيەۆتىڭ ءىس-ارەكەتىنەن ايقىن كورىنەدى. ول مەملەكەتتىك بيلىكتى نىعايتۋدىڭ ورنىنا ءوز وتباسىنىڭ مۇشەلەرىن ورتالىق ورگاندار مەن ماڭىزدى ەكونوميكالىق ايماقتارداعى باسشىلىققا تاعايىنداپ, ايماقتىق قاۋىپسىزدىك جونىندەگى قامقورلىقتى سىرت قالدىردى. قايتكەنمەن دە, قانداي جاعدايدا دا قازاقستان قايعىلى اۋىر وقيعاعا تاپ بولعان كورشى ەلدىڭ حالقىنا كومەك قولىن سوزىپ, قولداۋ كورسەتەدى.
ءبىزدىڭ ەڭ باستى قۇندىلىعىمىز, ەڭ باستى بايلىعىمىز – وتانىمىز, تاۋەلسىز قازاقستان. وتاندى ءسۇيۋ, وعان ادال قىزمەت ەتۋ – باستى پارىز. ال دەموكراتيا دەگەنىمىز – ويىڭا كەلگەندى جاساۋ ەمەس, ول ەڭ الدىمەن تۋعان وتانىڭنىڭ, حالقىڭنىڭ الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىك ەكەندىگىن ۇعىنۋ. دوڭگەلەك ۇستەلگە قاتىسۋشىلاردىڭ بۇل تۇجىرىمىنا ەشتەڭە قوسىپ الا المايتىنىڭ انىق.
باقىت بالعارينا.
الماتى.