قازاقستاننىڭ ەنەرگەتيكاسى زاماناۋي الەمدىك ترەندتەر, اتاپ ايتساق تسيفرلاندىرۋ, ەنەرگيا تيىمدىلىك, ەنەرگيا ۇنەمدەۋ, ءوندىرىستىڭ ەكولوگيالىق تازالىعى مەن «جاسىل» باسىمدىقتارمەن بىرگە وزگەرىپ, دامىپ جاتىر. وسى نەگىزگى تۇسىنىكتەر ەلدەگى ءىرى ەنەرگيا حولدينگتەرىنىڭ ءبىرى – «سامۇرىق-ەنەرگو» اق-نىڭ قىزمەتىن دە سيپاتتاپ وتىر.
اكتسيونەرلىك قوعامنىڭ قۋات وندىرەتىن ۇيىمدارى بىلتىرعى ءوسۋ قارقىنىن ساقتاي وتىرىپ, وسى جىلدىڭ ون ايىندا 24 083 ملن كۆت*س ەنەرگيا وندىرگەن. بۇل ەلدىڭ جالپى كورسەتكىشى, ياعني 87 186 ملن كۆت*س قۋاتتىڭ 28%-نا جۋىقتايدى. سولاي بولا تۇرا, حولدينگ ءوز تاجىريبەسىندە قازاقستاندىق ەنەرگەتيكتەردىڭ جاسىل ەكونوميكاعا قاراي باستاعان قوزعالىسىن قولداپ وتىر. بىلتىر اكتسيونەرلىك قوعامدا ءىس جۇزىندە قازاقستان ەنەرگەتيكاسىنىڭ بولاشاعىن قالىپتاستىراتىن تسيفرلى, ءتيىمدى, ەكولوگيالىق جوبالار باستالىپ, اياقتالدى.
ايتا كەتەيىك, 13 جىل بۇرىن قۇرىلعان اكتسيونەرلىك قوعامعا ەكىباستۇزدىڭ ەكى ءىرى گرەس-ءى (ماەس), «الەس» اق, مويناق جانە شاردارا سۋ ەلەكتر ستانسالارى, كومىر وندىرەتىن وزىق كاسىپورىندار – قازاقستاندا وندىرىلەتىن كومىر نارىعىنىڭ 40% يە «بوگاتىر كومىر» جشس-ءسى قارايدى. ءوندىرىس كولەمى مەن ەنەرگيا كوزدەرىنىڭ تۇرلەرى بويىنشا حولدينگ ەلدەگى ەنەرگەتيكا سالاسىنىڭ بارلىق سەگمەنتىندە جۇمىس ىستەي وتىرىپ, سالانى رەفورمالاۋ مەن قايتا جاڭعىرتۋعا ءوز ۇلەسىن قوسىپ كەلەدى.
ماسەلەن, اق جۇزەگە اسىرىپ وتىرعان قۋات جيىلىگىن اۆتوماتتى تۇردە رەتتتەۋدىڭ جۇيەلى جوباسى ەل ءۇشىن ستراتەگيالىق ماڭىزعا يە. جوبا «سامۇرىق-ەنەرگو» اق-نىڭ تسيفرلى ترانسفورماتسيا باعدارلاماسى اياسىندا جۇزەگە اسىپ جاتىر جانە «تسيفرلى قازاقستان» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنا قوسىلعان. وسى جوبا اياسىندا «مويناق سەس» اق, «ەكىباستۇز گرەس-1» جشس-دە قۇرىلىس-مونتاجداۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر.
2020 جىلى «سامۇرىق-ەنەرگو» اق شاردارا سۋ ەلەكتر ستانساسىن تولىق مودەرنيزاتسيالاۋ باعدارلاماسىن اياقتادى. جوباعا 38 ملرد تەڭگە ينۆەستيتسيا سالىندى. قايتا جاڭعىرتۋ جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسىندە سۋ ەلەكتر ستانساسىنىڭ قىزمەت ەتۋ مەرزىمىن 45-50 جىلعا دەيىن ۇزارتىپ, وندىرىلەتىن قۋات كولەمى جىلىنا 480-نەن 537 ملن كۆت*س جەتكىزۋگە مۇمكىندىك تۋىپ وتىر.
تاعى ءبىر ماڭىزدى جوبا – «بوگاتىر» كەن ورنىنان كومىردى قازىپ الۋدىڭ تسيكلدىك-اعىندى تەحنولوگياسىن دامىتۋ. قازبا جۇمىستارى تەرەڭدەگەن سايىن, كومىردى تەمىر جولمەن تاسۋدىڭ قازىرگى كەستەسى ءتيىمسىز بولا باستادى. ونىڭ ۇستىنە تاۋ-كەن قۇرىلعىلارى دا ەسكىرگەندىكتەن, وسى مودەرنيزاتسيانى باستاۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى. جوبا 2022 جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا اياقتالادى دەپ جوسپارلانىپ وتىر.
كومىردىڭ ءداۋىرى وتكەن جوق, بۇل مودەرنيزاتسيا تەك وسى سالانىڭ قورشاعان ورتاعا تيگىزىپ وتىرعان جاعىمسىز اسەرىن ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
قازاقستاننىڭ ءىرى ەنەرگيا حولدينگىنىڭ قۇرىلىمىندا تازا كيلوۆاتتاردى وندىرۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن بالامالى ەنەرگيا كوزدەرى دە دامىپ كەلەدى. مىسالى, «سامۇرىق-ەنەرگو» اق ەكى جەل ەلەكتر ستانساسىنىڭ قۇرىلىسىن باستادى. ءبىرىنشىسى – قۋاتتىلىعى 60 مۆت, ال بولاشاقتا 300 مۆت-قا جەتەتىن شەلەك دالىزىندە. جوبا الماتى وبلىسىنىڭ ەڭبەكشىقازاق اۋدانىندا جۇزەگە اسادى. قۇرىلىس-مونتاجداۋ جۇمىستارى باستالىپ كەتتى.
ستانسانىڭ پارامەترلەرى جوعارى: ول تەز اۋىساتىن كليماتتا دا (-30...+43 س), 10 بالل سەيسميكالىق جاعدايدا دا, ءىى كلاستى جەل كەزىندە دە جۇمىسقا قابىلەتتىلىگىن ساقتايدى. جەل ترۋبينالارى تەحنيكالىق جانە ەكولوگيالىق سيپاتقا يە.
«جەل تۋربينالىق گەنەراتورى جۇيەلەرى» IEC 61400-series حالىقارالىق ستاندارتىنا دا ساي كەلەدى.
ەكىنشى جەل ەلەكتر ستانساسى اقمولا وبلىسى ەرەيمەنتاۋ اۋدانىندا ورنالاسقان. ستانسانىڭ اۋماعىندا 11 جەل ەنەرگيا قۇرىلعىلارىن ورناتۋ جوسپارلانىپ وتىر, ولاردىڭ جيىنتىق قۋاتى 50 مۆت بولادى. جاڭا جەل ەلەكتر قۇرىلعىلارى شىعاراتىن ەلەكتر قۋاتى ەلدىڭ ۇلتتىق ەلەكتر جەلىلەرىنە ءتۇسىپ وتىرادى.
2020 جىلى حولدينگ جوسپارلانعان نەگىزگى كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزبەك. اتاپ ايتساق «بوگاتىر كومىر» جشس-ءنىڭ جىلىنا 42 ملن توننا كومىر ءوندىرۋ قۋاتى بولعاندا, اق-نىڭ بيىلعى كومىر ءوندىرۋ كولەمى 43 ملن توننا كومىر بولادى دەپ بولجانىپ وتىر. اق بويىنشا ەلەكتر قۋاتىن ءوندىرۋدىڭ جالپى كولەمى 30,7 ملرد كۆت*س كولەمىندە جوسپارلانعان, بۇل مەجەلى كورسەتكىشتەرگە ساي كەلەدى جانە بىلتىرعى كورسەتكىشتەن 2% كوپ. 2021 جىلى 32,2 ملرد كۆت*س كولەمىندە ەنەرگيا ءوندىرۋ كوزدەلىپ وتىر, ياعني بيىلعى كورسەتكىشتەن 5% كوپ بولادى.
2020 جىلى COVID-19 پاندەمياسىنا بايلانىستى, بۇكىل الەمدەگى پروبلەما «سامۇرىق-ەنەرگو» حولدينگىنىڭ ەنەرگيا كاسىپورىندارىن دا سىرت اينالىپ وتكەن جوق. وسى جىلدىڭ 10 ايىندا حولدينگتىڭ كومپانيالار توبىندا كوروناۆيرۋس جۇقتىرعان 154 ادام تىركەلدى. توتەنشە جاعداي جاريالانعان كەزدە, ودان كەيىنگى كارانتين كەزىندە ەنەرگيا كاسىپورىندارىندا ينفەكتسيانىڭ تارالۋىنا جول بەرمەۋ ءۇشىن بارىنشا ساقتىق شارالارى جاريالاندى. بىراق ەنەرگەتيكتەر شتاتتى رەجىمدە جۇمىس ىستەپ, حالىققا ۇزدىكسىز تۇردە ەلەكتر قۋاتىن, جىلۋ مەن ىستىق سۋدى جەتكىزىپ وتىردى. بۇل كوروناۆيرۋس ەپيدەمياسى قازاقستاندىق ەنەرگەتيكتەردىڭ جوعارى بىلىكتى مامان ەكەنىن كورسەتىپ, سالانىڭ كەز كەلگەن جاعدايدا تەز جۇمىلا جۇمىس ىستەي الاتىنىن بايقاتتى.
«سامۇرىق-ەنەرگو» اق بيىل قارجىلىق تۇراقتىلىققا دا قول جەتكىزدى. ەسكە سالا كەتەتىنى, نەبارى ەكى جىل بۇرىن «سامۇرىق-ەنەرگو» قارجىلىق تۇراقتىلىق بويىنشا «قىزىل ايماقتا» ەدى. اق-نىڭ مەنەدجەرلەرى قابىلداعان شارالار ارقىلى كومپانيا نەسيەلىك تاۋەكەل بويىنشا «جاسىل ايماققا» شىعا الدى.
جىلدىڭ الدىن الا قورىتىندىسىنا زەر سالساق, كومپانيانىڭ ستراتەگيالىق ماقساتى ايقىن, مىندەتتەلگەن مەجەلەرگە جەتۋ ءۇشىن سەنىمدى وندىرىستىك, تەحنيكالىق-تەحنولوگيالىق جانە قارجىلىق بازاسى جولعا قويىلعان.