اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ – ەلىمىزدىڭ مەملەكەتتىك ەكونوميكالىق ساياساتىنداعى باستى باعىتتارىنىڭ ءبىرى. «قازاقستان – 2050» ستراتەگياسىندا اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىنە دەگەن جاھاندىق سۇرانىس جاعدايىندا اگروونەركاسىپتىك كەشەندى اۋقىمدى جاڭعىرتۋ مىندەتى قويىلدى. سايكەسىنشە, 2050 جىلعا قاراي ەلىمىزدىڭ ءىجو-دەگى اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ ۇلەسى 5 ەسە ۇلعايۋى ءتيىس.
اۋىل شارۋاشىلىعىنداعى ءونىم ءوندىرىسىنىڭ جالپى كولەمى سوڭعى بەس جىلدا جىلدىق 3,1%-عا وسكەنىنە قاراماستان, سالادا ءالى دە اگرارلىق داقىلدار ونىمدىلىگىنىڭ تومەندىگى, ەڭبەك شىعىندارىن اقتامايتىن ەسكىرگەن تەحنولوگيالاردى پايدالانۋمەن, سونداي-اق سالاداعى سۋبەكتىلەردىڭ يننوۆاتسيالىق بەلسەندىلىگىنىڭ باياۋلىعى مەن ەڭبەك ونىمدىلىگىنىڭ تومەندىگى بايقالۋدا.
اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن جاڭارتۋدىڭ جىل سايىنعى قارقىنى رەسپۋبليكادا شامامەن 2% دەڭگەيىندە تۇر. بۇل رەتتە ەىدۇ ەلدەرىندە وسى كورسەتكىش – 10-12% شاماسىندا.
بانكتەر تاراپىنان سەكتوردى نەسيەلەۋ كورسەتكىشى ءالى دە جەتكىلىكسىز. اوك قارجىلاي تۇرعىدا قولداۋ تەتىكتەرى مەملەكەت ورگاندارى ارقىلى جۇزەگە اسىپ كەلەدى.
بيىل ەكىنشى توقساندا ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى ستاتيستيكا كوميتەتىنىڭ كونيۋنكتۋرالىق زەرتتەۋلەرىنىڭ دەرەكتەرى بويىنشا رەسپوندەنتتەردىڭ 48% جەڭىلدەتىلگەن نەسيە ەڭ ءتيىمدى شەشىم دەپ ەسەپتەيتىنى انىقتالعان. قازاقستاندا بۇل باعىتتاعى جۇمىستى «اگرارلىق نەسيە كورپوراتسياسى» اق اتقارىپ كەلە جاتقانىن ايتا كەتكەن ورىندى. بيىل ماۋسىم ايىنىڭ سوڭىنا قاراي كورپوراتسيانىڭ وتاندىق اگروونەركاسىپتىك كەشەندى نەسيەلەۋ ۇلەسى 52,6%-دى نەمەسە 488,1 ملرد تەڭگەنى قۇرادى.
بىلتىرعى ەسەپتىڭ دەرەكتەرىنە سۇيەنسەك, اتالعان كورپوراتسيا جالپى سوماسى 289,8 ملرد تەڭگەگە 8,3 مىڭ قارىز الۋشىنى قارجىلاندىردى. بۇل 2018 جىلمەن سالىستىرعاندا, 12%-عا ارتىپ, جوسپاردان 16%-عا كوپ (250,2 ملرد تگ). اۋىل شارۋاشىلىعى مەن تاماق ونىمدەرى وندىرىسىندەگى نەگىزگى سۋبەكتىلەرگە نەسيە بەرۋ كولەمى بويىنشا جوسپاردىڭ ورىندالۋى تيىسىنشە 226-214% ارالىعىندا بايقالسا كەرەك.
2019 جىلى نەسيەلەردىڭ باسىم بولىگى «كەڭ دالا» كوكتەمگى ەگىس جانە ەگىن جيناۋ جۇمىستارىن نەسيەلەندىرۋ باعدارلاماسى بويىنشا (60 ملرد تەڭگە) بەرىلدى. «اگروبيزنەس 5 باعىت» باعدارلاماسى اياسىندا جالپى سوماسى 54,9 ملرد تەڭگەگە 78 جوبا قارجىلاندىرىلدى. اتاپ ايتقاندا, ەتتى مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا – 10,5 ملرد تەڭگە (442 جوبا), ەت جانە وسىمدىك شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن قايتا وڭدەۋگە – 6,6 ملرد تەڭگە (16 جوبا), ءسۇت شارۋاشىلىعىن دامىتۋعا – 0,1 ملرد تەڭگە (3 جوبا), سۋارۋ جۇيەلەرىن ساتىپ الۋعا – 1,1 ملرد تەڭگە (17 جوبا), وسىمدىك شارۋاشىلىعىن قارجىلاندىرۋعا 36,6 ملرد تەڭگە (200 جوبا) بەرىلدى.
ەتتى مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋدىڭ ۇلتتىق باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە «سىباعا» نەسيە باعدارلاماسى ازىرلەنىپ, ونىڭ اياسىندا كورپوراتسيا 22,3 ملرد تەڭگەگە جوبالاردى قارجىلاندىردى.
بۇعان قوسا نەسيەلىك سەرىكتەستىكتەر مەن ليزينگتىك كومپانيالار ارقىلى اوك-ءدى قارقىندى تەحنيكالىق قايتا جاراقتاندىرۋ كارتاسى شەڭبەرىندە اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن, سول سەكىلدى قاجەتتى جابدىقتاردى ساتىپ الۋ ءىسى قارجىلاندىرىلدى. 2019 جىلى 876,4 ملن تەڭگە سوماسىنا 147 بىرلىك اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسى مەن جابدىعىن ساتىپ الۋ ءۇشىن 6 ءاشتو نەسيەسى بەرىلدى.