ينسۋلت - ميدىڭ بەلگىلى ءبىر بولىگىنىڭ قانمەن قامتاماسىز ەتىلۋىنىڭ بۇزىلۋى, ونىڭ جاسۋشالارىنىڭ ولۋىنە نەمەسە قان تامىرلارىنىڭ جارىلۋىنا اكەلەتىن جاعداي.
پروفيلاكتيكا مەن ۋاقتىلى دياگنوستيكاعا باسا نازار اۋدارۋ وتە ماڭىزدى, دەيدى ماماندار. ويتكەنى, بۇل اۋرۋ ادام ءولىمىنىڭ جانە مۇگەدەكتىكتىڭ العاشقى سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى. ينسۋلتتان امان قالعاندارعا ەرەكشە كۇتىم مەن جاقىنداردىڭ كومەگى قاجەت.№1 كوپسالالى قالالىق اۋرۋحانانىڭ ينسۋلت ورتالىعىنىڭ دارىگەرى ەلەنا شيحالەەۆانىڭ ايتۋىنشا, ءينسۋلتتىڭ الدىن الۋ ءۇشىن مىنا نارسەلەر ماڭىزدى:
⁃ تاڭەرتەڭ جانە كەشكە ارتەريالىق قىسىمدى باقىلاڭىز (وڭتايلى سيستولالىق (جوعارعى) قىسىم 110-139 مم رت.ست. ارالىعىندا بولۋى كەرەك, كورسەتكىشتەر ۇنەمى جوعارىلاعان جاعدايدا ءدارى-دارمەكپەن ەمدەۋدى تاعايىنداۋ ءۇشىن دارىگەرمەن كەڭەسىڭىز);
⁃ حولەستەرين دەڭگەيىن باقىلاڭىز, ويتكەنى ونىڭ كوپ مولشەرى قان تامىرلارىنىڭ قاتايۋىن قوزدىرادى;
⁃ دۇرىس تاماقتانۋ - تۇزدى تۇتىنۋدى ازايتۋ, كوكونىستەر مەن جەمىستەردىڭ مولشەرىن كوبەيتۋ. ديەتادا بىرتىندەپ وزگەرىس ەنگىزۋ ءۇشىن جولدا جەڭىل تاعامدار مەن شامادان تىس تاماقتانۋدان, اسىرەسە تاتتىلەر مەن شۇجىقتاردان اۋلاق بولىڭىز;
⁃ سپورتپەن شۇعىلدانۋ - ورتاشا دەنە بەلسەندىلىگى (ۆەلوسيپەد تەبۋ, جۇگىرۋ, گيمناستيكا, تازا اۋادا سەرۋەندەۋ, ءجۇزۋ, تەننيس);
⁃ الكوگولدى ىشىمدىكتەردى تۇتىنۋدى شەكتەۋ;
⁃ 40 جاسقا تولعاننان كەيىن جىل سايىنعى مەديتسينالىق تەكسەرۋدەن ءوتۋ (جۇرەك پەن قان تامىرلارىنىڭ ۋلترادىبىستىق زەرتتەۋى, ەكگ, قاننىڭ بيوحيميالىق ءاناليزى, ميدىڭ مرت);
⁃ جوعارى پسيحو-ەموتسيونالدىق كۇيزەلىستەن ارىلۋ;
⁃ شىلىم شەكپەۋ.
ەلوردادا №1 جانە 2 كوپسالالى قالالىق اۋرۋحانالاردا ينسۋلت ورتالىقتارى جۇمىس ىستەيدى. ولار جۇيكە جۇيەسىنىڭ ءارتۇرلى پاتولوگيالارى بار ناۋقاستارعا جوعارى بىلىكتى مامانداندىرىلعان مەديتسينالىق كومەك كورسەتەدى. مەديتسينالىق كومەكتىڭ جىلدامدىعى, جان-جاقتى جانە دۇرىس تاڭدالعان وڭالتۋ قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن ماڭىزدى, دەيدى دارىگەرلەر.
«وڭالتۋ كۇندەرىن جىبەرىپ الماي, جۇكتەمەنى بىرتىندەپ ارتتىرعان ءجون. ينسۋلتتان كەيىنگى العاشقى 2-3 ايدا كوپ جۇمىس ىستەۋ كەرەك», - دەيدى №2 اۋرۋحانانىڭ ينسۋلت ورتالىعىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ءاليا يمانوۆا.
تەك 9 ايدا اۋرۋحانالاردا يشەميالىق جانە گەمورراگيالىق ينسۋلت, ترانزيتورلىق يشەميالىق شابۋىل دياگنوزىمەن 1388 ناۋقاس ەمدەلدى.
ءينسۋلتتى قالاي انىقتاۋعا بولادى؟
ادامنان ك ۇلىمسىرەۋىن سۇراڭىز (ك ۇلىمسىرەگەندە ەكى ەزۋىن بىردەي تارتا المايدى, جاي عانا ميىق تارتقان بولىپ شىعادى).
قاراپايىم سويلەمدى قايتالاۋىن سۇراڭىز, مىسالى: «بۇگىن اۋا-رايى جاقسى» (سويلەۋ باياۋلايدى, ادام ءماتىندى ەسىندە ساقتاماۋى مۇمكىن).
ەكى قولىن كوتەرۋدى سۇراڭىز (كوتەرە الماۋى نەمەسە جارتىلاي عانا كوتەرۋى مۇمكىن).
ءتىلىن شىعارۋدى سۇراڭىز (ەگەر ءتىل قيسىق, بۇرىلعان بولسا - بۇل دا اۋرۋدىڭ بەلگىسى).
ەگەر ادام وسى تاپسىرمالاردىڭ بىرەۋىن بولسىن ورىنداۋ كەزىندە قيىندىقتارعا تاپ بولسا - «جەدەل جاردەم» شاقىرىڭىز! ويتكەنى, دارىگەرلەر ينسۋلت قۇربانى بولعان جاعدايدا 3 ساعات ىشىندە كومەك كورسەتىلسە, اۋرۋدىڭ سالدارىن جويۋعا بولادى دەپ سەندىرەدى.