اتىراۋعا دا شەتەلدەردەن قاتىنايتىن حالىقارالىق اۋە رەيستەرى بار. وبلىستىق تاۋارلار مەن كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ ساپاسى مەن قاۋىپسىزدىگىن باقىلاۋ دەپارتامەنتىنىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, مۇنايلى ءوڭىر اۋەجايىنا 6-9 قازان ارالىعىندا شەتەلدەن 5 اۋە رەيسى قوندى. ىستانبۇل, انتاليا جانە امستەردامنان جەتكەن ۇشاقتارمەن بارلىعى 408 ادام كەلىپتى. الايدا 67 جولاۋشىدا كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىنىڭ جوقتىعىن دالەلدەيتىن پتر-تەست انىقتاماسى بولماعان.
سول سەبەپتەن بۇل جولاۋشىلار كارانتيندىك ستاتسيونارلارعا جاتقىزىلدى. بارلىق جولاۋشىدان قاۋىپتى ىندەتكە قارسى سىناما الىندى. ونىڭ قورىتىندىسى تەرىس ناتيجە كورسەتتى, جولاۋشىلاردىڭ ەشقايسىسىنان قاۋىپتى ينفەكتسيا انىقتالعان جوق. سونداي-اق اتىراۋ قالاسى مەن اۋدانداردا قۇرىلعان 114 موبيلدىك توپ كارانتيندىك تالاپتاردىڭ ساقتالۋىنا مونيتورينگ جۇرگىزىپ, كۇن سايىنعى رەيد جۇمىسىن كۇشەيتتى. قازاقستاننىڭ باس مەملەكەتتىك سانيتارلىق دارىگەرىنىڭ قاۋلىسىن ورىنداۋ ماقساتىندا 5 شىلدە مەن 9 قازان ارالىعىندا ءموبيلدى توپ 1600 رەيدتىك تەكسەرىس جۇرگىزدى. 653 ماتەريال جيناقتالىپ, شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىككە, سونىمەن قاتار جەكە تۇلعالارعا 463 اكىمشىلىك ءىس قوزعالىپ, 66 ملن 794 مىڭ تەڭگەگە ايىپپۇل سالىنىپ وتىر. ءموبيلدى توپ ازىق-ت ۇلىك دۇكەندەرى مەن تاماقتانۋ ورىندارىنا, كولىك جۋ ورتالىعى سەكىلدى 139 نىساننىڭ يەلەرىنە 55 592 590 تەڭگە ايىپپۇل سالدى. ال كارانتيندىك تالاپتاردى بۇزۋ دەرەگىنە قاتىستى 190 ماتەريال قارالىپ جاتىر.
شەكتەۋ شارالارىن ەلەمەۋ تۇرعىندار تاراپىنان ءجيى بايقالادى. ويتكەنى اتىراۋلىقتار توي, تۋعان كۇندى اتاپ ءوتۋ سەكىلدى شارالاردى توقتاتپاي تۇر. مۇنداي دەرەكتى پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى 9-11 قازاندا ءموبيلدى توپتارمەن بىرگە جۇرگىزگەن رەيد كەزىندە انىقتاپ وتىر.
– «اتىراۋ» شاعىن اۋدانىنداعى 17-كوشەدەگى ۇيدە 40-50 ادام, ال مەچنيكوۆ كوشەسىندەگى ۇيلەردىڭ بىرىندە 30-40 ادام قاتىسقان توي وتكىزىلگەن. ستۋدەنتتەر كوشەسىندە ورنالاسقان مەيرامحانالاردىڭ بىرىندە ءوتىپ جاتقان تويدا 80, «الماگۇل» شاعىن اۋدانىنداعى مەيرامحانادا وتكەن تۋعان كۇندە 50-60, تايمانوۆ كوشەسىندەگى مەيرامحانادا 50-60 ادامنىڭ جينالۋىمەن توي وتكەنى انىقتالدى. «جەرۇيىق» شاعىن اۋدانىندا ورنالاسقان مەيرامحاناداعى كاراوكە-بارعا 15-20 ادام جينالعان. ال «لەسحوز» شاعىن اۋدانىندا جانە ۆلاديميرسكي كوشەسىندەگى ەكى كاليان-بار يەسى دە كارانتين رەجىمىنە قاراماي, جۇمىس ىستەگەنى بەلگىلى بولدى, – دەپ حابارلادى وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتى ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ جەتەكشىسى گۇلنازيرا مۇحتاروۆا.
مىنە, تۇرعىندار مەن مەيرامحانالار يەلەرىنىڭ تاراپىنان كارانتيندىك شەكتەۋ شارالارىن ساقتاماۋى وبلىستىڭ باس مەملەكەتتىك سانيتارلىق دارىگەرى اسىلبەك شاروۆتىڭ جاڭا قاۋلىعا قول قويۋىنا سەبەپ بولىپ وتىر. ەندى قاۋلىعا سايكەس 12 قازاننان باستاپ ەپيدەميالىق احۋال تۇراقتانعانعا دەيىن ۇزارتىلدى. شەكتەۋ شارالارىنىڭ قانشا كۇنگە سوزىلاتىنى تۋرالى مەرزىمى ناقتىلانعان جوق. دەمەك, ۇزاققا سوزىلۋى مۇمكىن.
– وكىنىشكە قاراي, سوڭعى 14 كۇندە كوروناۆيرۋس جۇقتىرعاندار سانى قايتادان وسە باستاعانى بايقالادى. ماسەلەن, 28 قىركۇيەك پەن 4 قازان ارالىعىندا ىندەت جۇقتىرۋدىڭ 5 جاعدايى تىركەلگەن بولسا, 5-11 قازاندا 43 جاعداي انىقتالىپ وتىر. وسىعان سايكەس, ىندەتتىڭ الدىن الۋ شارالارى ۇيىمداستىرىلىپ, كارانتين تالاپتارى كۇشەيتىلدى, – دەپ ءتۇسىندىردى اسىلبەك شاروۆ.
قاۋلىعا سايكەس اتىراۋلىقتارعا الاڭداردا, ساياباقتاردا, سكۆەرلەر مەن جاعالاۋلاردا ءبىر وتباسى مۇشەلەرىن قوسپاعاندا, 3 ادامنان اسپاي توپتاسىپ جۇرۋگە رۇقسات ەتىلدى. سونداي-اق تۇرعىندارعا قوعامدىق ورىنداردا, قوعامدىق كولىكتە, حالىققا قىزمەت كورسەتۋ جانە دەمالۋعا ارنالعان عيماراتتاردا, اشىق اۋادا مەديتسينالىق ماسكا كيۋ مىندەتتەلدى.
– بەس جاسقا دەيىنگى بالالاردى, قوعامدىق تاماقتانۋ ورىندارىندا تاماقتانۋ جاعدايلارىن, جەكە جانە بەس ادامنان اسپايتىن توپتىق سپورتپەن اينالىساتىن ادامداردى قوسپاعاندا, الەۋمەتتىك قاشىقتىقتى مىندەتتى تۇردە ساقتاي وتىرىپ, قوعامدىق ورىنداردا, قوعامدىق كولىكتە, حالىققا قىزمەت كورسەتۋ جانە دەمالۋعا ارنالعان عيماراتتاردا, اشىق اۋادا مەديتسينالىق نەمەسە ماتا بەتپەردەلەرىن كيۋ مىندەتتى, – دەيدى باس مەملەكەتتىك سانيتار دارىگەر ا.شاروۆ.
ونىڭ قاۋلىسىمەن ءبىر مەزگىلدە جابىق عيماراتتاردا 30, اشىق الاڭداردا 50 ادامنان اسپايتىن, كەمىندە 2 مەتر الەۋمەتتىك قاشىقتىقتى, كۇشەيتىلگەن سانيتارلىق-دەزينفەكتسيالىق رەجىمدى ساقتاپ, ءبىر وتباسىنىڭ مۇشەلەرىن قوسپاعاندا ءبىر ۇستەلگە 4 ادامنان وتىرعىزىپ, قوعامدىق تاماقتاندىرۋ نىساندارىنىڭ ء(دامحانالار, مەيرامحانالار جانە باسقالار) قىزمەتى ساعات 08:00-دان 22:00-گە دەيىن شەكتەلدى. مۇنداي شەكتەۋ ساۋدا-ويىن-ساۋىق ورتالىقتارى, ساۋدا ۇيلەرى (بۋتيكتەر), ساۋدا جەلىلەرىنە قولدانىلادى. سونىمەن بىرگە جابىق ازىق-ت ۇلىك جانە ازىق-ت ۇلىك ەمەس بازارلاردىڭ جالپى سىيىمدىلىعىنىڭ 30%-ىنان اسپايتىن تولىمدىلىعى كەزىندە كۇشەيتىلگەن سانيتارلىق-دەزينفەكتسيالىق رەجىمدى, ءبىر كەلۋشىگە 4 شارشى مەتر ەسەبىنەن الەۋمەتتىك قاشىقتىقتى ساقتاپ, جۇمىس ىستەۋ ۋاقىتى 17.00-گە دەيىن قىسقارتىلدى.
ال جاتتىعۋ زالدارى مەن فيتنەس-ورتالىقتاردىڭ, سپورت سەكتسيالارى مەن سپورتتىق-ساۋىقتىرۋ ورتالىقتارىنىڭ, ساياحاتتاۋ كاتەرلەرىنىڭ (وزەن ترامۆايى) قىزمەتى توقتاتىلدى. سونداي-اق دەمالىس جانە مەرەكە كۇندەرى ازىق-ت ۇلىك سۋپەرماركەتتەرى, ساۋدا-ويىن-ساۋىق ورتالىقتارى (بۋتيكتەر), ساۋدا ۇيلەرى مەن ساۋدا جەلىلەرى, ازىق-ت ۇلىك ەمەس جانە ازىق-ت ۇلىك ساتاتىن جابىق بازارلار جۇمىس ىستەمەيدى.
ارينە, مۇنداي شەكتەۋ شارالارى قاۋىپتى ىندەتتىڭ تارالماۋى ءۇشىن قولعا الىنعانى داۋسىز. الايدا بۇعان رەنىشىن ءبىلدىرىپ جاتقاندار بار. جاقىنىنا جاناشىر بولىپ, اعايىن-تۋىسىنىڭ اماندىعىن ويلاعاندار توي, تۋعان كۇن سەكىلدى شارالاردى وتكىزۋدىڭ سوڭى وكىنىشكە ۇرىندىرارىن بىلەدى. دەسەك تە, توپ ادامدى جيناپ توي وتكىزۋ, تۋعان كۇندى اتاپ ءوتۋ, سونداي شارالاردان تۇسىرىلگەن سۋرەتتەردى الەۋمەتتىك جەلىدە جاريالاۋ تىيىلار ەمەس. بۇل ماقتانىش پا, الدە وزگەلەرگە قىر كورسەتۋ مە؟ توي مەن تۋعان كۇننەن سۋرەتتەر جاريالاعاندار وزدەرىن ۇستاپ بەرەتىنىن تۇسىنبەيتىن سەكىلدى.
تەگىندە «ساقتانساڭ – ساقتارمىن» دەگەندى ۇعىناتىن, قاۋىپتى ىندەتتىڭ ءبىرىنشى تولقىنى كەزىندە ءدارى ىزدەپ سابىلعانداردىڭ, دەم جەتپەي, ءبىر جۇتىم اۋاعا زار بولعانداردىڭ قينالىسىنان ساباق الاتىن ۋاقىت جەتكەن جوق پا؟..
اتىراۋ وبلىسى